Cel podręcznika

      Nowe, poprawione wydanie podręcznika "Zważajcie na samych siebie i na całą
trzodę" zawiera praktyczny i wygodny w użyciu materiał dla starszych zboru i nad-
zorców podróżujących, aby mogli się wywiązywać z obowiązków pasterzy trzody
Bożej (Dzieje 20:28; 1 Piotra 5:2).

      Jako zamianowani starsi i chrześcijańscy nadzorcy, jesteście odpowiedzialni za
należyte karmienie trzody (por. Jana 21:15-17 ). Wymaga to między innymi naucza-
nia całego zboru na budujących zebraniach. Potrzeba też umiejętnego pouczania
na osobności przez wyjaśnianie, udzielanie rad, usilne zachęcanie i napominanie.
W podręczniku tym poświęcono szczególną uwagę udoskonalaniu waszej zdolności
nauczania.

      Istotną rolę w pracy nadzorcy odgrywa też przewodzenie w służbie polowej,
dlatego duży nacisk położono na regularne uczestnictwo w tej pracy oraz na
pomaganie drugim, by mogli zwiększać w niej swój udział.

      Bracia są narażeni na różne naciski z zewnątrz i dlatego często zachodzi potrzeba
udzielenia komuś rady lub osądzenia czegoś. Jak możecie się upewnić, że patrzycie
na sprawy z punktu widzenia Jehowy? Jak przy rozpatrywaniu spraw sądowniczych
możecie zachowywać równowagę, by okazywać błądzącym szczerą troskę, a przy
tym z pełnym przekonaniem dbać o przestrzeganie sprawiedliwych mierników
Jehowy? Sprawy te są omówione bardzo dokładnie.

      Materiał zamieszczony w tym podręczniku zaczerpnięto z trzech wcześniejszych
wydań, które się ukazały w latach: 1977, 1979 i 1981, a następnie zebrano w jedną
całość i uaktualniono. Zachowano formę szkicu. Ułatwia to zlokalizowanie i szybkie
odszukanie poszczególnych zagadnień. Dzięki temu podręcznik będzie w dalszym
ciągu użyteczny na spotkaniach starszych, przy rozpatrywaniu spraw sądowniczych
oraz na odbywającym się co jakiś czas Kursie Służby Królestwa.

      Pozostawiono szerokie marginesy oraz inne wolne miejsca i strony, żeby można
było robić odpowiednie notatki i wpisywać dodatkowe źródła, gdy będzie podana
jakaś informacja związana z danym tematem lub coś innego zwróci waszą uwagę.
Gdyby w przyszłości zaszła potrzeba wprowadzenia istotnych zmian, Towarzystwo
zamieści je na oddzielnych, łatwych do wstawienia kartkach, dzięki czemu wiado-
mości podane w tym podręczniku będą zawsze aktualne.

CZĘŚĆ 1 (a)

Naśladujcie Jehowę,
Pasterza i Nadzorcę
naszych dusz

      Jehowa jest Pasterzem i Nadzorcą naszych dusz (1 Piotra
2:25). Jakąż ufnością i odwagą napawa nas świadomość, że On
nad nami panuje? Ponieważ otrzymaliśmy polecenie, żeby
'brać sobie wzór z Boga', wiec musimy Go naśladować w
każdej dziedzinie życia (Efez. 5:1, NW). Rozważmy, jaki
przykład Jehowa, Najwyższy Nadzorca, daje wszystkim nad-
zorcom pod czterema względami: 1) Jest Bogiem miłości.
2) Jest Wspaniałym Nauczycielem. 3) Jest Wielkim Ewangeli-
zatorem, czuwającym nad głoszeniem dobrej nowiny po ca-
łym świecie. 4) Jest Sędzią Doskonałym, który zawsze i we
wszystkim postępuje sprawiedliwie.

      Jak można naśladować Jehowę? Chcąc się do Niego upo-
dobnić, musicie stale rozwijać swoje zdolności nauczycielskie.
Musicie przewodzić w ogłaszaniu Królestwa i pozyskiwaniu
uczniów. Jako sędziowie wśród ludu Jehowy, musicie podej-
mować decyzje sprawiedliwe, a przy tym miłosierne. We
wszystkim, co robicie, musicie sprawować nadzór w sposób
nacechowany miłością, gdyż ma to doniosłe znaczenie dla całej
społeczności braci.

Nasz troskliwy Nadzorca

Jakże rozliczne są przejawy miłości okazywanej nam przez
Jehowę!

"My miłujemy, ponieważ On pierwszy nas umiłował"
(1 Jana 4:19, NW).

Codziennie mamy powód dziękować Mu za życie i zdrowie.

Dzięki niezasłużonej życzliwości Jehowy posiadamy ro-
dzinę, braci i siostry w zborze, żywność, odzienie,
dach nad głową; korzystamy też z wielu innych dobro-
dziejstw.

Mamy wobec Niego zobowiązania, ponieważ dał nam po-
znać prawdę i udostępnił nam przywilej, jakim jest przyna

leżność do Jego zjednoczonej, międzynarodowej organizacji
oraz możliwość uczestniczenia w Jego królewskiej służbie.

Jehowa strzeże i chroni swój lud zarówno pod względem
fizycznym, jak i duchowym (Ps. 145:20; Prz. 18:10).

Również starsi muszą strzec i chronić Jego lud.

Grecki odpowiednik słowa "nadzorca" (epi'skopos) za-
wiera myśl o otaczaniu opieką.

Starsi powinni być wyczuleni na potrzeby poszczególnych
głosicieli i rodzin oraz chętnie wychodzić naprzeciw potrze-
bującym (Izaj. 32:1, 2).

Rodzice przybrani lub samotnie wychowujący dzieci, a
także wdowy mogą szczególnie potrzebować rad i wska-
zówek.

Dorastająca i pełnoletnia młodzież również potrzebuje
pomocy w razie popełnienia fałszywego kroku (Gal.
6:1).

Nie lekceważcie jej problemów.

Zamiast ją krytykować stale darzcie młodych uwagą
i udzielajcie im wskazówek

Bóg zapewnia nam przewodnictwo, którego tak potrzebuje-
my przy czuwaniu nad Jego ludem (por. 2 Mojż. 24:12).

Kieruje nami poprzez swoje Słowo, a Jego duch wspiera
nas w spełnianiu obowiązków, którym nie podołalibyś-
my o własnych siłach (2 Kor. 4:7).

Kiedy popełniamy błędy lub nie zajmujemy w pewnych
sytuacjach właściwego stanowiska, Jehowa jest wobec nas
cierpliwy.

Jako nadzorcy macie wiele możliwości naśladowania Naj-
wyższego Nadzorcy w okazywaniu drugim miłości.

Upatrujcie sposobności pomagania drugim, także pod
względem fizycznym.

Jak można okazać miłość i cierpliwość w poniższych
sytuacjach?

Sługa pomocniczy nie wykona do końca zleconego
mu zadania.

Ktoś prosi cię o informację, ale nie pojmuje od razu
twego wyjaśnienia.

Młody unika ciebie i innych dorosłych.

Młoda osoba, której rodzice nie są w prawdzie, za-
czyna się obracać w świeckim towarzystwie.

Jedno z rodziców samotnie wychowujących dzieci
często potrzebuje rady i zachęty (w81/9, ss. 8-13).

Brata lub siostrę zdaje się ogarniać zniechęcenie bądź
depresja (w90 15.3, ss. 26-30).

Pionier ma kłopoty z samochodem.

Wdowa w podeszłym wieku potrzebuje pomocy
w uzyskaniu świadczeń socjalnych.

Matka samotnie wychowująca dzieci lub wdowa ma
kłopot z przeciekającym dachem.

Wspaniały Nauczyciel

Jehowa jest Wspaniałym Nauczycielem swego ludu (Joba
36:22; Izaj. 30:20, 21).

Jehowa tak wyszkolił swego jednorodzonego Syna, że mógł
on być nazwany "mistrzowskim wykonawcą" u boku swe-
go Ojca (Prz. 8:30, NW).

Będąc doskonałym odbiciem Ojca, Syn Boży dał się poznać
jako Mistrzowski Nauczyciel.

W Piśmie Świętym czytamy, że ludzie, którzy mu się
przysłuchiwali, 'zdumiewali się nad jego sposobem nau-
czania' (Mat. 7:28, NW).

Jest rzeczą godną uwagi, że sam Jezus powiedział:
"Nauka moja nie jest moją (...) nic nie czynię sam
z siebie, lecz tak mówię, jak mnie mój Ojciec nau-
czył" (Jana 7:16; 8:28).

Jehowa życzliwie zadbał o to, żeby człowiek otrzymywał
od Niego pouczenia i wskazówki.

Stworzył człowieka ze zdolnością myślenia, aby mógł się
uczyć i nauczać innych.

Adamowi udzielił wskazówek co do życia wiecznego.

Nieustannie pouczał swój lud izraelski przez proroków i ka-
płanów.

Na przykład lewici mieli nauczać Prawa.

Nehemiasz opisał, jak przy pewnej okazji wyjaśniali
ludowi księgę Prawa, czytali ją na głos i uwydatniali
jej sens, dzięki czemu można ją było zrozumieć
(Nehem. 8:7, 8).

Bóg zatroszczył się o to, żeby wśród pierwszych chrześcijan
byli nauczyciele przyczyniający się do wzrostu i duchowego
zdrowia zboru (Efez. 4:11-13).

Nadzorcy chrześcijańscy w dobie dzisiejszej również po-
winni nauczać Słowa Bożego.

W naszych czasach Jehowa udziela nam pouczeń za po-
średnictwem "wiernego zarządcy" (Łuk. 12:42, NW).

Ten "niewolnik wierny i rozumny" będąc lojalnie podpo-
rządkowany Chrystusowi jako Głowie i Mistrzowi, pilnie
zaspokaja potrzeby duchowe ludu Jehowy na całej ziemi
(Mat. 24:45, NW).

Zamianowani nadzorcy pełnią rolę nauczycieli w zborze
(Tyt. 1:5, 9).

Bracia ci muszą zważać na to, by nie wypowiadać
własnych opinii, lecz nauczać wyłącznie Słowa Boże-
go (1 Kor. 4:6; 2 Tym. 4:2).

Pięć zebrań w tygodniu, dwa doroczne zgromadzenia
w obwodzie i jedno zgromadzenie okręgowe dostarczają
wszystkim domownikom Bożym coraz to nowych po-
uczeń i zapewniają im bezustanne szkolenie.

Szkoła Gilead, Kurs Usługiwania, Kurs Służby Pionier-
skiej i Kurs Służby Królestwa dają sługom Bożym spec-
jalne wykształcenie, dzięki czemu są przydatni w róż-
nych działach służby.

Kursy i szkolenia, które organizuje się co jakiś czas w za-
leżności od potrzeb, coraz lepiej przygotowują braci do
spełniania zadań w organizacji Bożej.

Pomagajcie braciom w zborze odnosić pełny pożytek ze
szkolenia przewidzianego przez naszego Wspaniałego Nau-
czyciela.

Zachęcajcie ich, by się zapisali do teokratycznej szkoły
służby kaznodziejskiej.

Zachęcajcie tych, którzy odpowiadają wymaganiom, by
ubiegali się o przywilej uczestniczenia w innych specjal-
nych kursach urządzanych przez organizację.

Oprócz udziału w prowadzeniu zebrań wyzyskujcie sposob-
ność karmienia braci pod względem duchowym na wizy-
tach pasterskich, w służbie polowej i przy innych okazjach.

Jak można okazać miłość, gdy:

Brat nie przygotował na zebranie przydzielonego mu
punktu programu?

Osoba nieśmiała lub niedoświadczona potrzebuje pomo-
cy w przygotowywaniu przemówień w szkole teokra-
tycznej?

Ktoś potrzebuje pomocy, żeby przyjść do Sali Królestwa
lub na większe zgromadzenie?

Dziecko jest niegrzeczne w Sali Królestwa?

Wielki Ewangelizator jest Inicjatorem
głoszenia dobrej nowiny po całym świecie

Wypowiadając w Edenie pierwsze proroctwo, Jehowa ob-
wieścił dobrą nowinę o wyzwoleniu (1 Mojż. 3:15).

Przez swego anioła oznajmił radosną wieść Abrahamowi
(Gal. 3:8).

Proroctwo zapowiadało, że Mesjasz, Jezus, będzie 'opowia-
dać potulnym dobrą nowinę', i on tak czynił, oddając się
temu dziełu całym sercem (Izaj. 61:1, NW; Łuk. 4:18).

Jezus oznajmił, że w obecnym czasie końca dobra nowina
(ewangelia) o Królestwie będzie głoszona po całej zamiesz-
kanej ziemi na świadectwo.

W rzeczy samej powiedział, że "dobra nowina musi być
głoszona" (Marka 13:10, NW).

Bóg życzy sobie, żeby ludzie ją słyszeli.

Nadzorcy trzody Bożej mają obowiązek przewodzić w tym
dziele ewangelizacyjnym, toteż każdy z was postąpi słusz-
nie, gdy zbada samego siebie pod tym względem (2 Tym.
4:5).

Powinniście ruszać do służby polowej i brać w niej żywy
udział, gdy reszta zboru uczestniczy w tej działalności.

Starsi mają podejmować konkretne działania by przewo-
dzić w służbie oraz współpracować z głosicielami i pioniera-
mi.

Takim żywym zaangażowaniem się w służbę starsi zachęca-
ją braci, oraz pobudzają zbór do większej aktywności.

Bądźcie czujni, by zauważyć, kiedy głosiciele potrzebują
pomocy w rozwijaniu umiejętności w służbie polowej.

Udzielajcie konkretnych wskazówek.

Pokazujcie, jak można coś ulepszyć.

Zadbajcie o właściwe organizowanie zbiórek do służby po-
lowej, żeby głosiciele i pionierzy odnosili z nich korzyść
i żeby odbywały się w dogodnym dla nich czasie. Wtedy
zbiórki będą się cieszyć dużym poparciem.

Dzięki dobremu przykładowi z waszej strony zbór na pew-
no uświadomi sobie, że służba polowa nie jest uciążliwym
obowiązkiem, lecz może być przyjemnym zajęciem.

Jak okazać miłość, gdy:

Głosiciel zapomni oddać sprawozdanie ze służby po-
lowej?

Ktoś w pracy polowej przedłuża rozmowę, zmusza-
jąc innych do czekania?

Głosiciel w podeszłym wieku staje się nieregularny
w służbie polowej? (w87/18, ss. 8-10).

Bóg miłujący sprawiedliwość i okazujący
miłosierdzie

Sprawiedliwość i miłosierdzie Jehowy uzewnętrzniły się
w sposobie podejścia do sprawy buntu w Edenie.

Sprawiedliwość dominowała w wyroku ogłoszonym na
dwoje nie okazujących skruchy buntowników, którzy od-
rzucili Jego zwierzchnictwo.

Jednakże Jego miłosierdzie złagodziło ten wyrok; za-
powiedział bowiem wyzwoliciela dla jeszcze wtedy
nie urodzonego potomstwa Adama i Ewy (1 Mojż.
3:15).

Kierując się sprawiedliwością, Jehowa dopuścił, by ludzkość
cierpiała za grzech (5 Mojż. 32:4, 5).

Ale miłosiernie podjął kroki, żeby ją odkupić, i dał jej
nadzieję życia wiecznego.

Samo postanowienie o okupie spełnia wymogi sprawiedli-
wości: doskonałe życie za doskonałe życie (1 Tym. 2:6).

Jakież to miłosierne postanowienie!

Jest ono wyrazem niezasłużonej życzliwości dla tych, któ-
rzy się znaleźli w rozpaczliwym położeniu (Jana 1:17;
Efez. 1:7).

Jehowa okazuje się sprawiedliwy i miłosierny wobec grup
\ ludzi i pojedynczych osób.

Narodowi izraelskiemu dał szansę wejścia w skład oblubieni-
cy Chrystusa.

Kiedy jednak ze sposobności tej skorzystało zbyt mało
osób, Jehowa miłosiernie skierował zaproszenie do Sama-
rytan, a potem do narodów, czyli pogan (Dzieje 8:14;
10:45; 15:14; Rzym. 11:25).

Dawid zasłużył na śmierć za grzech z Batszebą, ale dostąpił
wielkiego miłosierdzia z uwagi na przymierze co do Króle-
stwa i ze względu na to, że sam był miłosierny wobec
drugich i okazał szczerą skruchę.

Jednakże nie uniknął kary: syn z tego cudzołożnego
związku zmarł wkrótce po urodzeniu, a on sam musiał
się stale borykać z trudnościami we własnym domu.

Starsi w postępowaniu z drugimi muszą być miłosierni, ale
też sprawiedliwi.

Przy udzielaniu rad i osądzaniu spraw powinniście stosować
wobec każdego mierniki Boże.

Jehowa oczekuje od was tego, co wyjawił w 5 Mojżeszowej
1:16, 17; Micheasza 6:8; i Mateusza 5:7.

Jak możecie wykazać, że jesteście bezstronni oraz że miłuje-
cie sprawiedliwość i miłosierdzie, gdy macie do czynienia:

Z tymi, którzy może uchodzą za wybitniejszych w zbo-
rze chrześcijańskim, oraz z tymi, którzy za takich nie
uchodzą? (Jak. 2:1-4).

Z osobami należącymi do innej rasy, narodowości albo
żyjącymi w odmiennych warunkach materialnych?
(Dzieje 10:34, 35).

Z młodszymi oraz z dorosłymi członkami zboru?
(1 Tym. 5:1, 2).

Z grzesznikami okazującymi szczerą skruchę? (2 Kor.
2:5-8).

Z członkami własnej rodziny, którzy uwikłali się w po-
ważny grzech i nie okazują skruchy? (1 Kor. 5:11).

Wasz przykład kierowania się sprawiedliwością i miłosier-
dziem znajdzie odbicie w zborze.

Jak możecie naśladować Jehowę, naszego Życzliwego
Nadzorcę, gdy:

Zwróci się do was o pomoc ktoś, kto padł ofiarą
przemocy fizycznej, był napastowany na tle seksual-
nym albo przeżywa udręki psychiczne? (w90 15.2,
ss. 21-23; wE83 10.1, ss. 27-31).

Osoba, która ma w rodzinie kogoś wykluczonego ze
społeczności, uważa, że członkowie zboru od niej
stronią? (w91 15.4, ss. 23-25; w84/8, ss. 27, 28).

Kilkunastolatek zaczął się nieskromnie ubierać i wy-
gląda niestosownie?

Macie do czynienia z grzesznikiem, który zdaje się
nie doceniać waszych wysiłków zmierzających do
udzielenia mu pomocy?

CZĘŚĆ 1 (b)

Troskliwi nadzorcy
współpracujący ze zborem

      Nadzorcy współpracujący ze zborem powinni starać się naśla-
dować we wszystkim troskliwość Największego Nadzorcy, Jeho-
wy. Tak jak Jehowa okazuje względy pokrzywdzonym i będącym
w potrzebie, tak też nadzorcy mają być wrażliwi na potrzeby
osób w podeszłym wieku, chorych, nowo ochrzczonych, mło-
dych bądź potrzebujących pomocy materialnej. A ponieważ nasz
Ojciec niebiański interesuje się rozwojem duchowym oraz postę-
pami wszystkich rozumnych stworzeń, więc również nadzorcy w
dobie dzisiejszej powinni być stale żywo zainteresowani pomy-
ślnością duchową i postępami wszystkich członków zboru (Ps.
146:7-9). Niewątpliwie chcielibyście w tych sprawach pomagać
swym braciom w jeszcze większej mierze.

Jakim jesteś nadzorcą?

Najprawdopodobniej jesteś bardzo zajęty, bo twoje życie
jest wypełnione licznymi obowiązkami.

Jeżeli jesteś żonaty, to musisz dbać o zaspokajanie ducho-
wych, fizycznych i uczuciowych potrzeb żony i zapewne
dzieci.

Wywiązywanie się z tych podstawowych obowiązków wy-
maga czasu i uwagi (w87/6, s. 17).

Twoja praca zarobkowa może wymagać wiele sił i czasu,
a przy tym obciążać cię pod względem emocjonalnym.

Potrzeba czasu, by sprostać innym ważnym zadaniom zwią-
zanym ze sprawami Królestwa, takim jak studium osobiste,
przygotowywanie się do zebrań, służba polowa oraz udziela-
nie głosicielom najrozmaitszej pomocy i niezbędnych zachęt.

Konserwacja i sprzątanie Sali Królestwa wymagają plano-
wania i wykonania odpowiednich prac, a czasami trzeba
pomóc przy budowie nowych Sal Królestwa.

Potrzebujesz też wypoczynku i odprężenia.

Starsi mogą się uczyć skutecznego działania i zachowywania
równowagi, aby wszystkim ważnym sprawom poświęcać nale-
żytą uwagę.

W 2 Koryntian 11:24-27 apostoł Paweł wspomniał o ogrom-
nej presji wywieranej na niego z różnych stron, a mimo to
w wersecie 28 powiedział, iż dzień w dzień przytłaczała go
"troska o wszystkie zbory" (NW).

Jako troskliwy nadzorca, w podobny sposób interesujesz się
wszystkimi braćmi i siostrami w zborze.

Paweł napisał do Tymoteusza: "Wdzięczny jestem temu,
który mi udzielił mocy, Chrystusowi Jezusowi, naszemu
Panu, ponieważ uznał mnie za wiernego, wyznaczywszy mi
służbę" (1 Tym. 1:12, NW)

Docenianie serdecznej życzliwości i miłosierdzia, które nam
okazali Jehowa i Jego Syn, jak również nasza miłość do Nich
i do naszych braci pobudzają nas do usługiwania zborowi
według naszych najlepszych możliwości, pomimo innych
obowiązków.

Nie polegaj więc na własnej mądrości i sile.

Stale błagaj Jehowę, żeby Jego mądrość kierowała tobą
w wykonywaniu Jego dzieła, zwłaszcza gdy powstanie
kwestia lub zaistnieje sytuacja, z którą nigdy przedtem
nie miałeś do czynienia (Jak. 1:5).

Módl się o ducha świętego, który jest w stanie obda-
rzyć cię nadzwyczajną mocą (Łuk. 11:13; 2 Kor. 4:7,
8, 16).

Zbór modli się o to, żeby Jehowa pobłogosławił twoje
wysiłki, kiedy służysz Jemu i Jego ludowi w roli troskliwe-
go nadzorcy.

Współpraca z tymi,
którzy mają szczególne potrzeby

W 1 Piotra 2:17 znajdujemy zachętę, by nie tylko 'szano-
wać ludzi wszelkiego pokroju', między innymi władców
świeckich (werset 13), ale też 'miłować całą społeczność
braci' (NW).

Przez szczere interesowanie się braćmi i siostrami poznajesz
ich potrzeby i jesteś w stanie okazywać im należną miłość
i szacunek.

Cała trzoda Boża powinna odczuwać serdeczną opiekę ze
strony starszych.

Osoby w podeszłym wieku i chore często potrzebują szczegól-
nej troski (w87/11, ss. 8-10).

Tacy mogą potrzebować praktycznej pomocy.

Może trzeba im przygotować gorący posiłek, wyprać i wy-
prasować odzież, posprzątać mieszkanie, załatwić jakąś
sprawę.

Często potrzebują zachęty i utwierdzenia w przekonaniu, że
starsi troszczą się o nich i okazują im zainteresowanie (1 Tes.
5:14).

Może trzeba im pomagać w przychodzeniu na zebrania, coś
im przeczytać względnie pomóc w jeszcze inny sposób, żeby
mogli zachować siły duchowe.

Rozważcie, w jaki sposób możecie udzielić takiej praktycz-
nej pomocy.

Inni bracia i siostry mogą wam pomagać w dźwiganiu tego
ciężaru.

Zapraszajcie ich do ochoczej współpracy.

Wskażcie im konkretnie, w czym mogą być użyteczni.

Od czasu do czasu należy sprawdzić, czy ten, kto się miał
zająć udzielaniem pomocy, wywiązuje się ze swego zadania.

Gdy będziesz wyczulony na takie potrzeby i zadbasz o to, by
potrzebujący otrzymywali stosowną pomoc, wyrobisz sobie
opinię troskliwego nadzorcy.

Możesz być pewny, że taka troska podoba się Jehowie
(Hebr. 13:11, 16).

Osoby chore, które stoją wobec kwestii związanej z transfu-
zją krwi, wymagają szczególnego wsparcia.

Niektórym jeszcze przed pójściem do szpitala trzeba pomóc
w załatwieniu odpowiednich dokumentów medycznych i
prawnych oraz w przeprowadzeniu rozmowy z pracowni-
kami służby zdrowia, aby uniknąć transfuzji (g91 8.4, ss.
3-8; kmE 11/90 ss. 3-6).

Odwiedzaj chorych w szpitalu.

Módl się razem z chorym, umacniaj i pocieszaj jego same-
go oraz jego najbliższych (na przykład rodziców chorego
dziecka) (Jak. 5:13).

Jeśli chory stanie wobec kwestii krwi, starsi mogą wiele
pomóc przez niedopuszczenie do zaognienia sytuacji oraz
przez rozmowy z lekarzami i niewierzącymi krewnymi.

W wyjątkowych sytuacjach może zajść potrzeba czuwania
przy chorym przez całą dobę.

Można zwrócić się o pomoc do Komitetu Łączności ze
Szpitalami, ale tylko wtedy, gdy pacjent potrzebuje lekarza
gotowego do współpracy, gdy sytuacja staje się napięta albo
gdy nie uda się zażegnać niebezpieczeństwa przetoczenia krwi
na siłę.

Wszyscy starsi powinni mieć spisane nazwiska i numery
telefonu członków tego komitetu. Przechowuj je w łatwo
dostępnej teczce wraz z innymi niezbędnymi materiałami
związanymi z tą kwestią, takimi jak "Pytania czytelni-
ków" ze Strażnicy z 1 czerwca 1990, strony 30, 31, oraz
z 15 sierpnia 1989, strony 30, 31; broszury Jak krew może
ocalić twoje życie? oraz Świadkowie Jehowy a kwestia krwi.

Członkowie tego komitetu mogą pomóc przez:

Poszukanie chętnych do współpracy lekarzy, szpitali
itp.

Porozmawianie z lekarzami o środkach zastępujących
użycie krwi.

Trzeba zachować rozwagę przy ocenie, czy ze względów
humanitarnych udzielić pomocy osobom nie cieszącym się
w zborze dobrą opinią.

Na przykład gdy wykluczony zdecydowanie zajmie właści-
we stanowisko w kwestii krwi, miejscowi starsi albo Komi-
tet Łączności ze Szpitalami mogą udzielić potrzebnych
informacji jego rodzinie, która dochowuje wierności Bogu.

W większych miastach niektórzy starsi należą do specjalnych
grup odwiedzania chorych, które regularnie bywają w szpita-
lach, by wspierać pacjentów będących Świadkami.

Nie zwalnia to jednak miejscowych starszych od obowiąz-
ku odwiedzania chorych w domu i szpitalu.

Osoby nowe potrzebują szczególnej opieki.

Kiedy po raz pierwszy przyjdą do Sali Królestwa, mogą się
poczuć obco; chcemy, żeby było inaczej - żeby spotkali się
z serdecznym przyjęciem.

Jeśli zauważysz, że nowy stoi sam albo rozmawia tylko z gło-
sicielem, który z nim studiuje, wykaż inicjatywę - podejdź
do niego, przywitaj się i przedstaw go innym.

Ucz porządkowych, jak witać zainteresowanych, i od czasu
do czasu przypominaj im o tym.

Zachęcaj wszystkich braci i siostry, żeby z własnej inicjaty-
wy podchodzili do nowych i zapoznawali się z nimi.

Abyś mógł zachęcać i wspierać drugich, musisz przy-
chodzić na zebrania wcześniej, a po zakończeniu pro-
gramu pozostawać trochę dłużej.

Możesz też spotkać się z nowymi kiedy indziej, na
przykład odwiedzić ich w domu albo zaprosić do
siebie.

Takie szczere zainteresowanie przekona ich, że wśród
ludu Jehowy panuje prawdziwa miłość (Jana 13:35).

Poza tym wypełni to pustkę jaka powstaje w ich
życiu po odcięciu się od dotychczasowego towarzy-
stwa i zrezygnowaniu z rozrywek światowych.

Młodych członków zboru trzeba umacniać, żeby mogli
'uciekać od pragnień przytrafiających się w młodości'
(2 Tym. 2:22, NW).

Obowiązek troszczenia się o potrzeby dzieci ciąży przede
wszystkim na rodzicach (Efez. 6:4; Kol. 3:21).

Ponieważ jednak młodzi należą do zboru, więc obowiązkiem
starszych jest pamiętanie o nich i okazywanie im szczerego
zainteresowania.

Dlaczego dobrze jest poznać wszystkich młodych człon-
ków zboru z imienia i nazwiska?

Wielu młodych nie ma chrześcijańskich rodziców, a nie-
którzy nie mają nikogo z krewnych w prawdzie.

Tacy zasługują na względy należne "chłopcu bez ojca"
(Hioba 29:12, NW; Jak. 1:27).

PRZYKŁAD: Starszy poświęcał trochę czasu pew-
nemu młodzieńcowi. Ilekroć jechał pomagać przy
budowie Sali Królestwa, zabierał go ze sobą. Po
zakończeniu pracy szli jeszcze coś przekąsić i po-
rozmawiać. Z czasem chłopiec dorósł i został nad-
zorcą obwodu. Mile wspominał troskliwość tego
starszego, która odegrała wielką rolę w jego rozwoju
duchowym.

Oto kilka sugestii, jak starsi i inni mogą wspomagać i zachęcać
młodych w zborze oraz stale dawać im dowody szczerego
zainteresowania.

Staraj się ich dostrzegać i nawiązywać z nimi rozmowy
w Sali Królestwa oraz gdzie indziej.

Zachęcaj ich do wypowiadania się.

Pilnie słuchaj, gdy mówią o swoich zapatrywaniach
i problemach; bądź nieskory do gniewu, nie szczędź
pochwał.

Ucz młodych polegać na Jehowie i pomagaj im cenić sobie
wysoko przywilej służenia Jehowie w roli Jego Świadków
(w86/8, ss. 10-20).

Bądź żywo zainteresowany ich postępami.

Okazuj szczerą troskę młodym przeżywającym trudności
wieku dojrzewania.

Dawaj im odczuć, że w zborze są mile widziani i potrzeb-
ni.

Pomagaj im dostrzec, jak mogą wspierać i zachęcać
drugich przez przychodzenie na zebrania i branie
w nich udziału oraz uczestnictwo w służbie polowej.

Przejawiaj pomysłowość w przydzielaniu zadań tym,
którzy postępują przykładnie; mogą na przykład po-
magać przy obsłudze mikrofonów, sprzątaniu toalet
i ustawianiu krzeseł po zebraniu.

Sporządź listę zadań w zborze.

Wskazuj im na możliwe do osiągnięcia cele, na przykład
wyruszanie do służby polowej w każdym tygodniu i zabie-
ranie głosu na każdym zebraniu.

Rozmawiaj z nimi o służbie pionierskiej, pracy w Betel,
służbie misjonarskiej, pomocniczej służbie pionierskiej itp.

Współpracuj z nimi w służbie polowej.

Pomagaj im robić postępy w różnych gałęziach tej
działalności, ucząc ich sporządzania notatek w pracy
od domu do domu, przygotowywania teczki z literatu-
rą, dokonywania odwiedzin ponownych i zapoczątko-
wywania studiów biblijnych.

Przeanalizuj, co się robi w waszym zborze, żeby zachęcać
i wspierać młodych.

Pionierzy potrzebują zachęty i pomocy pod niejednym
względem.

Co jakiś czas spróbuj dociec, jakich zachęt potrzeba pionie-
rom i staraj się im pomagać w praktyczny sposób.

Czy zbiórki do służby polowej zaczynają się i kończą
punktualnie? Czy pionierzy mają dosyć terenu do pracy?
Czy nie utracili radości? Jeśli tak, to dlaczego?

Podejmij starania, by regularnie współpracować z nimi
w służbie polowej.

Jeżeli niektórzy rzeczywiście potrzebują pomocy material-
nej, to może inni - nie wyłączając starszych) mogliby im
pomóc.

Trzeba wspierać tych, którzy są w potrzebie materialnej.

Nie wystarczy dobrze im życzyć (Jak. 2:15-17; 1 Jana 3:
16-18).

Może potrzebują rady albo praktycznej pomocy w znale-
zieniu odpowiedniej pracy zarobkowej.

Może im potrzeba rady i pomocy w załatwieniu formal-
ności niezbędnych do uzyskania wsparcia, jakiego udziela
potrzebującym Cezar (w70/2, ss. 25, 26).

Może trzeba porozmawiać z ich dziećmi, wnukami i inny-
mi członkami rodziny, którzy mogliby pomagać, i zachę-
cić ich do udzielania wsparcia (1 Tym. 5:4, 8; w87/18, ss.
11-16).

Może są w zborze tacy, którzy chętnie by pomogli, gdyby
wiedzieli o takich potrzebach.

Jeżeli nie można liczyć na pomoc innych, to może zasłu-
gują na otrzymanie wsparcia od zboru (1 Tym. 5:3-10,
w87/18, ss. 6-11; om ss. 122, 123).

Kiedy działalność spotyka się z ograniczeniami ze strony
władz, bracia potrzebują szczególnej zachęty i pouczeń
(Izaj. 32:1, 2).

Trzeba podjąć kroki, żeby wszyscy członkowie zboru byli
regularnie karmieni duchowo.

Nie można zaniedbać zachęcania braci do systematycznego
uczestniczenia w dawaniu świadectwa (Rzym. 10.10).

W razie klęski żywiołowej trzeba się zatroszczyć o podtrzy-
mywanie braci na duchu i pomaganie im pod względem
fizycznym i materialnym (w73/19, ss. 20, 21; w73/8, ss.
20-22).

Ustalcie, czy ktoś z braci nie został ranny albo nie stracił
życia, i o co trzeba zadbać.

Dowiedzcie się, jakiej pomocy mogłyby udzielić władze
świeckie (w70/2, ss. 25, 26).

Trzeba podjąć starania, żeby bracia mogli być regularnie kar-
mieni duchowo.

W rejonie klęski żywiołowej bracia mogą dobrze wykorzysty-
wać sposobność podtrzymywania drugich na duchu oraz
w miarę możliwości udzielać im praktycznej pomocy, sto-
sownie do potrzeb.

W razie nagłej potrzeby zaistniałej w wyniku klęski żywiołowej
lub rozruchów na tle politycznym odpowiedzialni starsi powin-
ni szybko porozumieć się telefonicznie z biurem oddziału.

Biuro oddziału udzieli wskazówek co do utworzenia komi-
tetu organizującego pomoc, jeśli zajdzie taka konieczność.

Komitet ten powinien podjąć następujące działania:

Realizować niesienie pomocy w sposób wytyczony
przez miejscowych starszych.

Bezzwłocznie oszacować straty materialne poniesione
przez głosicieli i ustalić, czego im potrzeba.

Zorganizować punkt kierowania akcją pomocy, na
przykład w Sali Królestwa.

Zbierać i rozprowadzać niezbędne środki finansowe,
żywność, artykuły pierwszej potrzeby i materiały bu-
dowlane; koordynować udzielanie pomocy osobom
będącym w potrzebie.

Nie należy dopraszać się o wsparcie finansowe listownie ani
ustnie.

Po przeprowadzeniu akcji niesienia pomocy należy prze-
słać do Towarzystwa szczegółowe pisemne sprawozdanie
z uwzględnieniem wszystkich wpływów na fundusz niesie-
nia pomocy oraz wydatków.

Również bracia i siostry, którzy świadczą na terenie niebez-
piecznym, na przykład na obszarach o nasilonej przestęp-
czości lub rozdartych przez wojnę (uwzględnij miejscowe
warunki), potrzebują życzliwego wsparcia (Mat. 10:16).

Organizacja radzi, jakie środki ostrożności powinni przezor-
nie podejmować głosiciele, którzy świadczą na terenach nie-
bezpiecznych (km 3/91, s. 12).

Może na waszym terenie bracia powinni podczas świadczenia
przedsiębrać dodatkowe środki ostrożności.

Twoja rodzina ma szczególne potrzeby.

Najważniejszym obowiązkiem nałożonym przez Boga na
chrześcijańskich mężów jest troska o to, żeby ich rodziny
dostąpiły zbawienia (w60/7, ss. 1-5).

Niekiedy członkowie zboru wręcz domagają się od starszego
poświęcenia im czasu i uwagi, które słusznie należą się rodzi-
nie. Praca pasterska zaczyna się we własnym domu (w84/2,
s. 17; w67/14 , ss. 4, 5).

Takie pomaganie braciom wymaga czasu i wysiłku.

Możliwości starszych są rzecz jasna ograniczone.

Ale miłość do całej społeczności braci będzie nas pobudzać do
dokładania wszelkich starań, żeby pomagać będącym w po-
trzebie (2 Kor. 8:1-12).

Pomagaj braciom w robieniu postępów.

Rozważ, pod jakim względem ty sam powinieneś starać się
robić postępy (1 Tym. 4:12-15).

Stale wyznaczaj sobie cele.

Pomagaj braciom, którzy mogliby zostać sługami pomocni-
czymi, by zmierzali w tym kierunku.

Braciom, którzy są regularnymi głosicielami i wykazują prag-
nienie usługiwania, można powierzać jakieś zadania w obrębie
Sali Królestwa.

Zanim ktoś zostanie zamianowany starszym lub sługą pomo-
cniczym, musi być 'najpierw wypróbowany co do przydat-
ności' (1 Tym. 3:10, NW).

Upatruj możliwości przydzielenia zdolnym braciom jakie-
goś zajęcia w zborze, bo to stworzy okazję do takiego
wypróbowania i da im sposobność nabrania wprawy.

Gdy starsi dostrzegają przykładne postępowanie takich braci,
ich aktywność w służbie i możliwości robienia dalszych postę-
pów duchowych, wówczas mogą ustalić, co dla nich byłoby
najlepsze.

Pamiętaj, że nie wszyscy mają jednakowe zdolności i wa-
runki, toteż bądź roztropny, gdy przydzielasz jakieś zada-
nia (1 Kor. 12:4-7; w68/24, ss. 5, 6, ak. 5).

W zależności od potrzeb i możliwości zachęcaj ich do
rzetelności, pracowitości, skromności i pokory (Prz. 9:8b, 9).

Aby się lepiej z nimi zapoznać, odwiedzaj ich czasem albo
zapraszaj do siebie.

Bierz z nimi udział w pracy ewangelizacyjnej.

Pomagaj im, by robili postępy w służbie polowej przez
stosowanie się do wskazówek podawanych w Naszej
Służbie Królestwa i znajdowali radość w dzieleniu się
z drugimi dobrą nowiną.

Ucz ich interesowania się braćmi i jak najczęstszego
zabierania ich do służby polowej.

Może powinni własnym przykładem jeszcze lepiej za-
chęcać do tej działalności swoje żony i dzieci.

Nie szczędź pochwał, gdy robią widoczne postępy; po-
chwała często bywa silnym bodźcem do robienia dalszych
postępów (1 Kor. 11:2).

Jeśli ktoś z pewnych względów nie nadaje się na sługę pomoc-
niczego, to warto z nim życzliwie porozmawiać na ten temat
i udzielić mu praktycznych rad, które mogą mu pomóc
w zdobyciu potrzebnych kwalifikacji.

Szkolcie sług pomocniczych, którzy ubiegają się o urząd
nadzorcy.

Któremuś z nich może być potrzebne nabranie doświadcze-
nia w pracy pasterskiej.

Zaprawiaj go do tej pracy przez zabieranie na niektóre
wizyty pasterskie.

Po takiej wizycie mógłbyś zapytać jak on by załatwił
pewne sprawy, które się wyłoniły.

Dzięki temu będziesz się mógł zorientować, jak
rozumuje.

Będziesz mógł mu pomóc w doskonaleniu sposobu
udzielania rad.

Kiedy się już wypowie możesz mu wyjaśnić dlaczego
właśnie tak postąpiłeś w danej sytuacji.

Może któryś z tych braci powinien przejawiać większe roze-
znanie w praktycznym stosowaniu zasad biblijnych.

Poradź mu, żeby regularnie czytał Biblię oraz sięgał do
artykułów z dawniejszych wydań Strażnicy i do niektórych
wcześniejszych publikacji Towarzystwa.

Grono starszych może udostępnić większe możliwości nau-
czania zdolnym sługom pomocniczym, którzy robią widocz-
ne postępy i odpowiadają wymaganiom wiążącym się z tym
przywilejem.

Od czasu do czasu trzeba im udzielać zachęt i rad.

Chociaż nasze siostry nigdy nie będą sługami pomocniczy-
mi ani starszymi, to jednak im też trzeba pomagać w robie-
niu postępów.

Niektóre można zachęcać do podjęcia pomocniczej lub stałej
służby pionierskiej.

Należy podejmować stosowne kroki, żeby siostry mogły brać
udział w służbie polowej, gdy wy nie możecie pójść razem
z nimi.

Zastanów się, w jaki jeszcze sposób możesz zachęcać i wspie-
rać siostry, włącznie z tymi, które samotnie wychowują dzie-
ci.

Usilnie zachęcaj siostry, żeby jeszcze skuteczniej zapoczątko-
wywały i prowadziły domowe studia biblijne.

Co jakiś czas starsi powinni wspólnie rozważyć, jak poma
gać innym w robieniu postępów.

Z uwagi na liczne obowiązki starajcie się łączyć różne zadania,
by w tym samym czasie zdziałać dużo więcej.

Na przykład można się umówić do służby polowej z głosi-
cielem, którego trzeba podnieść na duchu.

Podaj inne przykłady.

Radosne wyniki

Bracia w zborze czują się bezpieczni, gdy współpracują
z nimi życzliwi nadzorcy, którzy się o nich troszczą, wspie-
rają ich i chronią (por. Ezech. 34:11-16).

Słudzy Jehowy z zadowoleniem współpracują ze sobą
i energicznie wysilają się w Jego dziele (Rzym. 12:11, 12).

Wielu zostaje pobudzonych do naśladowania wiary tro-
skliwych nadzorców, kiedy widzą wyniki ich trybu życia
(Hebr. 13:7).

Ci, którzy z całym oddaniem wzorują się na Jehowie,
przynoszą Mu tym cześć.

CZĘŚĆ 2 (a)

Jak nadzorcy nauczają

      Zgodnie z wymaganiem biblijnym nadzorcy powinni być
nauczycielami (1 Tym. 3:2). Apostoł Paweł radzi: "Zwracaj
stale uwagę (...) na swe nauczanie" (1 Tym. 4:16, NW).
Wszyscy powinniśmy dążyć do tego, aby być dobrymi nau-
czycielami. Dużo możemy się nauczyć od Jezusa, Mistrzow-
skiego Nauczyciela, gdy przyjrzymy się jego metodom nau-
czania. Warto jednak pamiętać, że nauczanie nie jest wyłącznie
sprawą opanowania techniki przekazu informacji. Skuteczne
nauczanie wymaga miłości, pojmowania sedna rzeczy, pobu-
dzania drugich do czynu, trafiania do serca osób nauczanych.

Poznawanie skutecznego sposobu nauczania
przez wnikliwe analizowanie
przykładu Jezusa

Zwróć uwagę, dzięki czemu Jezus był tak skutecznym
nauczycielem:

Pragnął przynosić cześć Jehowie (Jana 8:49, 50).

Swoją naukę opierał na Słowie Bożym (Mat. 4:4, 7, 10; 12:
3, 5; 19:4; 22:31, 32).

Mówił prosto, zwięźle i jasno, a jego rady były praktyczne
(Mat. 5 do 7).

Za pomocą pytań wciągał drugich do rozmowy oraz poma-
gał im poprawnie myśleć i wyciągać wnioski (Mat. 16:5-22;
22:42-45).

Posługiwał się przykładami dostosowanymi do słuchaczy,
którymi byli między innymi rybacy, pasterze i gospodynie
domowe (Mat. 13:47-50; Łuk. 15:3-10).

Objaśniał sprawy niezrozumiałe dla tych, którzy go słuchali
(Mat. 18:1-5; Marka 4:10, 13-20, 34).

Dawał lekcje poglądowe (Jana 13:2-16).

Trafiał do serc ludzi, których nauczał (Łuk. 24:32).

Skutek był taki, iż 'rzesze zdumiewały się nad jego spo-
sobem nauczania' (Mat. 7:28, NW; Jana 7:45, 46).

Ulepszaj swą umiejętność nauczania

W nauczaniu przede wszystkim trzymaj się Słowa Bożego
(Tyt. 1:9).

Słowo Boże potrafi pobudzać do czynu.

Słowo Boże jest prawdą. Nasze osobiste poglądy mogą się
w pewnych sytuacjach nie sprawdzić albo mogą być cał-
kiem błędne.

Unikaj zwracania uwagi na siebie.

Jako pokorni słudzy Boży, chcemy wszystkim, co czynimy
i mówimy, przynosić cześć Bogu.

Uwydatniaj to, co mówi Pismo Święte, a nie ty sam.

Żart i wesołe anegdoty nie są konieczne, a często po-
mniejszają znaczenie Słowa Bożego. Z Biblii nie wynika,
że Jezus miewał takie pomysły.

Kluczowe znaczenie w skutecznym nauczaniu ma logiczne
rozwijanie tematu.

Dzięki niemu przedstawiane myśli są przekonywające i ła-
twiej za nimi nadążyć.

Przedstawiaj ściśle określony materiał, jak to robił Jezus.

Przemówienie zawierające ogólniki nie wywiera wpływu na
słuchaczy i nie jest dla nich autorytatywne; brak mu wyra-
zistości.

Przy udzielaniu wskazówek wyjaśnij, jak należy wprowa-
dzić je w czyn. Zwróć uwagę, jakich konkretnych pouczeń
udzielił Jezus w Mateusza 10:11-14.

Nie poruszaj więcej spraw, niż zdołasz omówić w wyzna-
czonym czasie.

Niech twoje wywody będą proste, nieskomplikowane.

Zarezerwuj trochę czasu na powtórzenie głównych myśli.

Nauczanie z użyciem Biblii to coś więcej niż samo odczy-
tywanie wersetów biblijnych.

Podczas czytania uwydatniaj kluczowe fragmenty danego
wersetu.

W czasie wygłaszania wykładu nie należy prosić nikogo
ze słuchaczy o odczytywanie na głos wersetów biblij-
nych; mogą oni nie uwypuklić myśli, które wspierają
argumentację.

Objaśnij odczytany werset.

Zilustruj na przykładzie jego główną myśl.

Dostosuj omawiane myśli do potrzeb słuchaczy; dzieki
temu łatwiej przykujesz ich uwagę oraz pobudzisz do zasto-
sowania w życiu tego, czego się dowiedzieli.

W wypadku Jezusa znamienną cechą nauczania były
unaocznienia, i również tobie mogą one pomóc w skutecz
nym nauczaniu (Łuk. 7:41-43).

Niech twoje unaocznienia odznaczają się prostotą; przykła-
dy skomplikowane mogą być trudne do pojęcia, a nawet
osłabić siłę twojej argumentacji.

Zwróć uwagę, jaka prostota i siła przebija z unaocznień
podanych przez Jakuba (Jak. 3:1-11).

Dlaczego te przykłady są bardzo pomocne przy udziela-
niu rad na temat plotkowania?

Warto się posługiwać trafnie dobranymi pytaniami, by
pobudzać do myślenia i pomagać w wyciąganiu właści-
wych wniosków.

Zauważ, jak Jezus używał pytań (Mat. 16:13-16; Łuk. 10:
25-28, 36).

Przez zadawanie pytań naprowadzających można na pod-
stawie tego, co dana osoba już wie, tak pokierować jej
myślami żeby, doszła do właściwego wniosku (Mat. 17:
24-27).

PRZYKŁAD: Nowy brat się zwierza, że jego pracodawca
wymaga od niego oszukiwania klientów. Chciałby wie-
dzieć, jak ma postąpić. Zamiast mu powiedzieć, co ma
zrobić, pomóż mu zastanowić się nad tą sprawą i samo
dzielnie wyciągnąć wnioski oparte na Piśmie Świętym.
Wciągnij go w rozmowę, zadając na przykład takie pyta-
nia. Co ty o tym sądzisz? Czy takie postępowanie było-
by uczciwe? A jeśli nie, to dlaczego? Co Biblia mówi
o nieuczciwości? Czy chciałbyś, żeby w taki sposób
ktoś oszukiwał ciebie? Gdy odczytasz z nim i omówisz sto-

sowne wersety biblijne, pomożesz mu dojść do właściwe-
go wniosku, opartego na Biblii, a szczere serce zapewne
go pobudzi do usłuchania rady Pisma Świętego.

Zagadnięcie rozmówcy o jego pogląd przy użyciu pytań
o punkt widzenia może pomóc ci ustalić, jak on się zapatru-
je na omawianą sprawę.

Po uzyskaniu odpowiedzi na takie pytania łatwiej się
zorientujesz, jakiej rady lub zachęty potrzebuje.

Jego wypowiedzi pomogą ci rozpoznać, jak trafić mu do
serca.

PRZYKŁAD: Gdyby jakaś siostra zagadnęła cię
w sprawie zawarcia małżeństwa z niewierzącym,
mógłbyś ją zapytać: Co ty o tym myślisz. Czy
pamiętasz jakieś wersety biblijne dotyczące tej spra-
wy? Po wspólnym odczytaniu 1 Koryntian 7:39
i 2 Koryntian 6:14, 15 mógłbyś zapytać: Co te werse-
ty mówią o poglądzie Boga w tej kwestii? Czy zga-
dzasz się z tym zaleceniem? Jaki pożytek może od-
nieść osoba, która usłucha tej rady Bożej?

Gdy nauczasz, staraj się dotrzeć do serca

Symboliczne serce człowieka wyobraża całe jego jestestwo,
uwidoczniające się we wszystkich jego działaniach, prag-
nieniach, pobudkach, uczuciach, myślach itp. (Ps. 119:11;
it-1, s: 1057; zob. w85/6, ss. 3-5, 9, 10).

Ważną rolę odgrywa wypływające z serca docenianie; jeśli
ktoś ma się trzymać prawdy, musi ona najpierw dotrzeć do
jego serca.

W czasie nauczania powinieneś trafiać do serca.

Jeden ze sposobów osiągnięcia tego celu polega na zachę-
caniu go do przemyślenia usłyszanych pouczeń.

Możesz mu w tym pomóc przez podkreślanie głów-
nych punktów i zachęcanie go do zastanowienia się
nad nimi.

Drugi sposób polega na zadawaniu pytań sondujących,
w rodzaju: Co sądzisz o biblijnym poglądzie w tej spra-
wie i o wyjaśnieniach podanych przez Towarzystwo?
Jaki użytek mógłbyś zrobić z tego w swoim życiu albo
w określonej sytuacji?

Trzeci sposób wszczepiania prawdy w serce polega na
pomaganiu słuchaczowi, aby stale pamiętał o utrzymy-
waniu więzi z Jehową.

Zachęcaj go do zadawania sobie pytań: Dlaczego
chcę to zrobić? Czy chcę się przypodobać Bogu czy
zaspokoić swoje cielesne pragnienia?

Podkreślaj doniosłe znaczenie szukania kierownictwa
Jehowy przed podjęciem decyzji (Ps. 55:23; Prz.
3:5, 6).

Nasi bracia mają z właściwych pobudek głosić dobrą nowi-
nę, a do tego potrzeba ochoczego serca (2 Mojż. 35:5,
21, 22).

Nie próbuj nakłaniać ich do służby polowej przez wywiera-
nie niestosownego nacisku. Natomiast zachęta jest całkiem
na miejscu.

Staraj się pobudzać ich serca, aby pragnęli z całej duszy
służyć Jehowie i brać jak najpełniejszy udział w głoszeniu
(Marka 12:30).

Oddanie się z całej duszy jest wymaganiem zawartym
w największym przykazaniu Prawa Mojżeszowego; od
nas jako uczniów Jezusa Chrystusa wymaga się nie mniej-
szego oddania (Mat. 22:36-40).

Nie oczekuj od wszystkich jednakowych wysiłków
i osiągnięć w dziele świadczenia.

Każdy człowiek ma inne warunki i odmienny stan
zdrowia.

Wszyscy mogą pełnić służbę z całej duszy, choć
wydawany przez nich plon może być różny -
trzydziestokrotny, sześćdziesięciokrotny bądź sto-
krotny - zależnie od możliwości (Mat. 13:23).

Pomagaj braciom zrozumieć, że udział w głoszeniu do-
brej nowiny jest świętą powinnością, wrecz wymaga-
niem, od którego zależy nasze życie (Rzym. 10:10;
1 Kor. 9:16).

Ciągle przypominaj braciom, że nasza działalność ma
ścisły związek z naczelną kwestią sporną dotyczącą pra-
wowitości zwierzchnictwa Jehowy; to powinno poruszać
nasze serca i pobudzać nas do gorliwej służby (Łuk.
6:45).

Pomagaj im zrozumieć, że nasz udział w ogłaszaniu
Królestwa i pozyskiwaniu uczniów świadczy o tym,
że Królestwo Boże ma dla nas naprawdę wielkie zna-
czenie.

Wykazuj, że tu chodzi o życie, że wykonujemy pracę,
która się już nigdy nie powtórzy, że nie jest ona daremna
i że nagroda za wytrwałość w służbie Bożej jest pewna.

Nadzorcy, którzy cenią swój przywilej i wywiązują się
z obowiązku nauczania prawa Bożego, zaskarbią sobie ra-
dosne błogosławieństwa.

"Zwracaj stale uwagę na samego siebie i na swe nauczanie.
Trwaj przy tych rzeczach, bo tak czyniąc wybawisz zarów-
no siebie, jak i tych, którzy się tobie przysłuchują" (1 Tym.
4:16, NW).

Ileż chwały przyniesie to Jehowie!

CZEŚĆ 2 (b)

Nauczanie
na zebraniach zborowych

      Duchowy stan zboru zależy w dużym stopniu od jakości
nauczania na zebraniach. Pięć cotygodniowych zebrań stanowi
nieodłączną część naszego wychowania teokratycznego. Bracia
przychodzą na te zebrania, bo chcą otrzymywać pouczenia ze
Słowa Bożego oraz usłyszeć zachęty do udziału w Jego dziele.
Macie wielki i cudowny przywilej stawania przed swymi brać-
mi, przed "powierzoną wam" trzodą Bożą, aby ich karmić
i budować w wierze. Czyńcie to ochoczo, z radością i żarliwie
(1 Piotra 5:2, NW). Będzie ich to pobudzać do gorliwej
służby, a sami zaznacie jeszcze więcej zadowolenia.

Nauczanie na studium Strażnicy

Pokarm duchowy na czas słuszny jest rozdzielany głównie
za pośrednictwem Strażnicy.

Podawane w niej informacje mogą być wielką pomocą w na-
wiązaniu i utrzymaniu bliskiej więzi z Jehową oraz ze
współwyznawcami.

Pokarm duchowy jest niezbędny dla serca.

Chcąc skutecznie nauczać na studium Strażnicy, musisz
się starannie przygotowywać, pamiętając o modlitwie.

Odszukuj wersety biblijne i staraj się pojąć ich związek
z tematem.

Żywo interesuj się zarówno samym materiałem, jak też
braćmi; trafiaj im do serca.

Staraj się stopniowo ulepszać umiejętność nauczania na
studium Strażnicy.

Uwagi wstępne prowadzącego studium powinny być krót-
kie i trafne, mają kierować uwagę na temat i wzbudzać
zainteresowanie materiałem.

Bądź serdeczny, pałaj duchem, zachęcaj do wypowiadania
się, a przy tym mów rzeczowo.

Możesz zadać dwa lub trzy pytania, na które będzie dana
odpowiedź podczas studium, wysunąć twierdzenie, które
ma być udowodnione, przedstawić problem wymagający
rozwiązania albo skierować uwagę na ramkę z pytaniami
pomocnymi w nauczaniu.

Prowadzący nie powinien zbyt dużo mówić.

Jako nauczyciel, nie powinieneś myśleć za zbór, ale za
pomocą konkretnych pytań pomagać mu rozumować
w sposób uporządkowany i dochodzić do właściwych wnio-
sków.

Gdyby odpowiadający pominęli ważne myśli albo nie objaś-
nili przytoczonego wersetu, zadaj dodatkowe pytania celem
uzyskania potrzebnych informacji.

Pamiętaj jednak, by nie zadawać takich pytań niepotrzeb-
nie, mogłaby to bowiem pozbawić uczestników studium
możliwości dania komentarzy do innych punktów.

Posługuj się dodatkowymi pytaniami tylko w razie
konieczności.

Staraj się nie mówić za dużo i unikaj kierowania
uwagi na szczegóły zamiast na główne myśli.

Taktownie i życzliwie rozbudzaj u wszystkich pragnienie
brania udziału w studium.

Możesz to czynić serdecznym i życzliwym zwracaniem
się do zebranych oraz wyrażaniem uznania za ich wypo-
wiedzi i podejmowane starania.

Zachęcaj do przygotowywania się indywidualnie i w gro-
nie rodzinnym.

Pobudzaj do zwięzłego i trafnego wypowiadania się własny-
mi słowami.

Ucz braci, by najpierw dawali bezpośrednią odpowiedź na
pytanie zamieszczone w artykule.

Dalsze wypowiedzi mogą kierować uwagę na znaczenie
wersetów biblijnych, na argumenty wspierające oraz na
praktyczne zastosowanie omawianego materiału.

Nie należy ganić braci za to, że nie odpowiadają tak
szybko, jak by sobie tego życzył prowadzący, bo może
ich to zniechęcić do zabierania głosu.

Podczas studium rób dobry użytek z Biblii (Dzieje 17:11).

Pomagaj zborowi zrozumieć, że każde studium ma nam
ułatwić zrozumienie tej Księgi, to znaczy zawartych w niej
proroctw, nauk, zasad moralnych itd.

Gdy czas na to pozwala, zachęcaj uczestników studium do
odszukiwania i objaśniania wersetów biblijnych podanych
w studiowanym materiale.

Prowadzący może poprosić obecnych o odszukanie wy-
branych wersetów, które będą odczytane i objaśnione.

Niektóre osoby można wcześniej poprosić o przeczyta-
nie i objaśnienie wskazanych wersetów.

Pomagaj wszystkim zrozumieć, jak kluczowe wersety przy-
czyniają się do wyjaśnienia tematu studium.

Uwagi końcowe powinny być krótkie.

Zadaj pytania powtórkowe zamieszczone w ramce przy
końcu artykułu.

Kierują one uwagę na główne myśli.

Zachęcaj do wprowadzania otrzymanych rad w życie (Jak.
1:22, 25).

Nauczanie na zborowym studium książki

Podczas prowadzenia tego studium staraj się rozwijać u stu-
diujących docenianie przerabianego materiału.

Pomagaj im zrozumieć nie tylko odpowiedzi na pytania, ale
też uzasadnienie tych odpowiedzi oraz wartość podawanych
informacji.

Wskaż, jak zastosować te pouczenia w życiu osobistym,
sposobie myślenia, służbie polowej itd.

Prowadź studium tak, by bracia zostali pobudzeni do działa-
nia zgodnie z tym, czego się uczą, i by pragnęli spełniać
wolę Jehowy (Ps. 110:3).

Uwagi wstępne powinny być krótkie i rzeczowe.

Jeśli podczas studium będzie szczegółowo omawiany okre-
ślony fragment Biblii, to gdy czas pozwala, można na
wstępie odczytać cały ten urywek.

Kieruj uwagę na główne myśli i zasadniczy temat, a nie na
szczegóły.

Jeśli ktoś odbiega od tematu, taktownie skieruj dyskusję na
właściwe tory.

PRZYKŁAD: Gdyby była omawiana kwestia okupu
i rozpatrywano przy tym Jana 3:16 (NW), wówczas
zwrócisz uwagę na to, że Bóg "dał swego Syna jednoro-
dzonego" na okup, a nie wdasz się w dyskusję na temat
tego, czym jest "świat", chociaż o nim także jest mowa
w tym wersecie.

Gdy czas pozwala, można odczytać i omówić wersety bi-
blijne, na które tylko się powołano.

Prowadzący decyduje, co będzie najlepsze.

Nie zdawaj się na przypadek, lecz wybieraj wersety, które
rzucają najwięcej światła na główne myśli.

Dłuższe fragmenty Biblii mogą być odczytane w całości
bądź streszczone przez wcześniej wyznaczoną osobę,
można też odczytać tylko kluczowe wersety.

Uważnie obserwuj reakcję uczestników studium.

Sam nie mów zbyt wiele; staraj się raczej wciągać obecnych
do dyskusji przez zadawanie trafnych pytań.

Osoby, które mają zwyczaj odczytywać odpowiedzi,
można co pewien czas życzliwie zachęcić na osobności
do wypowiadania się własnymi słowami.

Bądź rozważny; gdybyś to zrobił zaraz po wypowie-
dzi osoby nowej lub nieśmiałej, mógłbyś ją tym
urazić lub zniechęcić.

Upatruj sposobności, by udzielać braciom pochwał
za ich wysiłki.

Dokładaj starań, żeby materiał trafiał do serca i umysłu.

Dobrze jest stosować różnego rodzaju pytania, aby pomóc
braciom zrozumieć trudniejsze sprawy.

Można wysunąć jakieś twierdzenie i zapytać, czy jest
prawdziwe czy fałszywe, dać do wyboru kilka możliwoś-
ci, zastosować pytania naprowadzające lub zagadnąć o-
becnych o ich punkt widzenia.

Pomagaj braciom zrozumieć praktyczną wartość omawia-
nego materiału.

Wyławiaj myśli, które można spożytkować w służbie polo-
wej.

Czy są jakieś informacje, które mogłyby być pomocne
w domu rozdzielonym albo przydać się w pracy zarobko-
wej, w szkole bądź w innych sytuacjach?

Zachęcaj do udziału wszystkich - młodych, nowych, do-
jrzałych.

Dbaj o to by atmosfera nie była zbyt swobodna, a jednak
serdeczna i miła.

Może uda ci się pomóc niektórym w przygotowaniu do
studium.

Nieśmiali mogą być gotowi odczytywać wersety biblijne.

Innym można przydzielić jakieś zadania albo życzliwie
ich zachęcić do dawania odpowiedzi.

Końcową powtórkę przeprowadź krótko i rzeczowo, uwy-
datniając główne myśli z przestudiowanego materiału.

Dobrze jest oprzeć ją na Biblii, a nie na książce, zwłaszcza
gdy podczas studium omawiano fragment Biblii werset po
wersecie.

Stale pracuj nad ulepszaniem swego nauczania na zboro-
wym studium książki.

Nauczanie na zebraniu, na którym jest
wygłaszany wykład publiczny

Zebranie to przybiera najczęściej formę wykładu, cho-
ciaż czasem wyświetla się na nim przeźrocza przygotowa-
ne przez Towarzystwo.

Wszyscy starsi, a zwłaszcza nadzorca przewodniczący, po-
winni dbać o wysoki poziom wygłaszanych wykładów.

Nadzorca przewodniczący powinien w porozumieniu z in-
nymi starszymi planować takie wykłady, które byłyby naj-
pożyteczniejsze dla zboru i dla nowych przychodzących na
to zebranie.

Przedstawiane myśli powinny budować duchowo zarów-
no nowych, jak i stałych słuchaczy.

Zapraszajcie mówców z innych zborów, znanych ze sku-
tecznego nauczania.

Bracia wyznaczeni do wygłaszania wykładów powinni sta-
le ulepszać swą umiejętność nauczania.

Szukaj wnikliwie wyjaśnień w publikacjach Towarzystwa,
żeby ożywiać swoje wywody.

Upewniaj się, czy szkic wykładu jest aktualny.

Co pewien czas uaktualniaj dane statystyczne, przytaczaj
świeże doświadczenia, podawaj nowe przykłady itp.

Gdy uznasz za stosowne, możesz skorzystać z myśli
podanych w nowszych wydaniach Strażnicy i Prze-
budźcie się!

Dostosowuj materiał do potrzeb zboru.

Przyjezdni mówcy nie znający dokładnie potrzeb miejs-
cowego zboru powinni zachować ostrożność przy udzie-
laniu słuchaczom rad dotyczących bezpośrednio ich
problemów.

Gdy przygotowujesz się do wykładu publicznego, zastanów
się: Dlaczego ta informacja jest konieczna? W jaki sposób ją
przedstawić i zilustrować, żeby wszyscy odnieśli pożytek
i zrozumieli, jak można ją zastosować w życiu?

Przekaż tę myśl tak, aby niewierzący, który przyszedł na
wykład, mógł dostrzec rzeczowość twoich wywodów.

Mamy pomagać ludziom, a nie ośmieszać ich; chce-
my odwoływać się do ich rozumu i zdrowego rozsąd-
ku, a nie pomniejszać ich intelektu.

PRZYKŁAD: Gdybyś miał przemawiać na temat
ewolucji, nie chciałbyś ośmieszać ludzi wierzących
w ewolucję. Wprawdzie braci taki wykład mógłby
bawić, ale nie trafiłby do przekonania słuchaczowi
wierzącemu w ewolucję.

Pomagaj braciom dostrzec, jak powinni przed-
stawiać ten materiał, żeby trafić do przekonania
ludziom wierzącym w ewolucję.

Używaj określeń łatwo zrozumiałych dla każdego.

Pobudzaj słuchaczy do myślenia zadawaniem pytań reto-
rycznych.

Rób właściwy użytek z kluczowych wersetów.

Nie ograniczaj się do odczytywania wersetów, ale wyjaś-
niaj je, ilustruj przykładami i wskazuj na ich zastosowa-
nie.

Nie odczytuj wszystkich wersetów, na które się po-
wołano; skupiaj uwagę na tych, które mają kluczowe
znaczenie.

Mówca powinien sam odczytywać werset, robiąc to
z odpowiednim naciskiem, akcentem znaczeniowym
i zapałem, a nie prosić o to kogoś ze słuchaczy.

Przy nauczaniu bardzo ważny jest zapał; bez niego nawet
starannie przygotowany materiał może być trudny do zro-
zumienia.

Wkładaj w swoje wywody całe serce.

Trzymaj się ściśle materiału oraz podziału czasu podanego
w szkicu dostarczonym przez Towarzystwo.

Przyjmuj z docenianiem rzeczowe rady udzielane przez
starszych, którzy chcą ci pomóc w ulepszeniu umiejętności
przemawiania i nauczania.

Starsi nie powinni się uchylać od życzliwego udzielania
sobie nawzajem pomocnych rad i sugestii, gdy zachodzi
potrzeba ulepszenia jakości wykładów publicznych.

Jeśli starsi dojdą do wniosku, że przyjezdny mówca powi-
nien coś ulepszyć, mogą przekazać mu swoje sugestie za
pośrednictwem nadzorcy przewodniczącego zboru, do
którego należy.

Pamiętaj, że masz za zadanie nauczać, a nie zabawiać.

Nauczanie na zebraniu służby

Celem zebrania służby jest wyposażenie i pobudzenie braci
do pełnego udziału w dziele głoszenia i pozyskiwania ucz-
niów.

Po przeanalizowaniu opublikowanego materiału nadzorca
przewodniczący albo inny starszy przydziela poszczególne
punkty programu zebrań zdolnym braciom.

Zainteresowanie zebraniami służby ożywia się, gdy do
udziału w programie zaprasza się bezstronnie różnych, wy-
kwalifikowanych członków zboru.

Chcąc skutecznie nauczać, musisz się starannie przygoto-
wywać i przeprowadzać próby wszystkich pokazów.

Kieruj się wskazówkami z Naszej Służby Królestwa.

Są one dobrze przemyślane, dlatego zastosowanie się do
nich sprawia, że program zebrań jest zrównoważony
i pouczający.

Gdy przygotowujesz się do przedstawienia danego materia-
łu, uwzględniaj potrzeby zboru.

Pomagaj braciom dostrzec, dlaczego przedstawione pou-
czenia są praktyczne i jak mogą im pomóc w służbie.

Zastanów się: Dlaczego nasz zbór potrzebuje tych
pouczeń? Które myśli będą mieć największą wartość
dla głosicieli? Potem staraj się je uwypuklić.

Aby twoje pouczenia i rady były skuteczne, musisz przede
wszystkim sam doceniać ich wartość w służbie polowej oraz
dawać dobry przykład przez obejmowanie w niej przewod-
nictwa (1 Tym. 4:12).

Zebranie służby powinno trwać 45 minut, nie licząc pieśni
i modlitwy.

Bracia cenią sobie, gdy zebrania kończą się punktualnie.

Gdy ktoś przed tobą zajął zbyt wiele czasu, postaraj
się skrócić swój punkt programu by zniwelować róż-
nicę.

Jeżeli któryś brat ma zwyczaj przekraczać wyznaczo-
ny czas, nadzorca przewodniczący lub inny starszy
powinien z nim życzliwie porozmawiać, udzielić mu
praktycznych wskazówek i pomóc zrozumieć potrze-
bę wprowadzenia ulepszeń.

Może powinien przedstawiać mniej materiału.

Może powinien poświęcać mniej czasu na uwagi
wstępne i od razu przechodzić do omówienia wyzna-
czonego materiału.

Od czasu do czasu starsi powinni się zastanowić, jak ulep-
szyć zebrania służby.

Każdy z nich musi pracować nad tym, żeby jeszcze sku-
teczniej nauczać, gdy ma udział w programie.

Nauczanie w teokratycznej szkole
służby kaznodziejskiej

Szkoła teokratyczna dużo się przyczyniła do wyszkolenia
ludu Bożego w zrozumiałym i skutecznym przedstawianiu
orędzia Królestwa, gdyż:

Zapewnia praktyczne przygotowanie do służby polowej.

Pomaga uczestnikom stopniowo ulepszać sposób prowadze-
nia rozmów.

Przygotowuje braci do skutecznego występowania w roli
publicznych mówców i nauczycieli (om ss. 73, 74).

Program szkoły pomaga mówcom publicznym rozwijać
umiejętność przemawiania i nauczania.

Nadzorca teokratycznej szkoły służby kaznodziejskiej po-
winien się dobrze przygotowywać, żeby prowadzić ją sku-
tecznie.

Kieruj się zdrowym rozsądkiem przy wyznaczaniu zadań
uczestnikom, uwzględniając wiek, wykształcenie, czas, jaki
upłynął od poznania prawdy, itp.

Udzielaj pomocnych i praktycznych rad.

Gdy czas pozwala, kieruj uwagę na pouczające myśli
pominięte przez jej uczestników.

Na wstępie można wskazać, na co zbór mógłby zwrócić
uwagę podczas zajęć w szkole teokratycznej.

Niekiedy można to zrobić skutecznie przez postawienie
pytań i zaproszenie obecnych, żeby podczas programu wy-
ławiali odpowiedzi.

Porady udzielane uczestnikom szkoły powinny być zachę-
cające, a ponadto mają pomagać im w rozwijaniu umiejęt-
ności przemawiania i nauczania.

Nie szczędź im pochwał za to, co robią.

Bierz pod uwagę stan uczuciowy i poziom wykształcenia
każdego uczestnika.

Gdyby w przemówieniu ćwiczebnym pominięto jakąś waż-
ną myśl, to zwróć na nią uwagę w dwóch minutach przewi-
dzianych na porady.

Wyjaśnij, dlaczego określona cecha przemawiania wypadła
dobrze albo dlaczego trzeba ją ulepszyć.

Udzielaj konkretnych porad co do cech wymagających
ulepszenia, choć niekoniecznie w kolejności podanej na
formularzu porad do przemówień.

Wyjaśnij lub pokaż, jak coś ulepszyć.

Jeśli starczy czasu, wyjaśnij, dlaczego uwzględnianie
określonej cechy przemawiania może się przyczynić do
polepszenia jakości służby pełnionej przez zbór.

Gdy zwracasz komuś formularz porad do przemówień,
możesz udzielić mu zachęt i szerzej omówić punkty będące
przedmiotem porady; możesz to też zrobić przy innej
okazji.

Jeśli ktoś potrzebuje dodatkowej pomocy, a ty nie mo-
żesz mu jej udzielić, postaraj się, by ją otrzymał od
innego członka zboru.

Niektórym należałoby pomóc w udoskonaleniu umiejęt-
ności czytania.

Ważne jest, żeby wszyscy w zborze umieli dobrze czytać
i rozumieli, co czytają.

Można by podjąć starania, żeby takim osobom pomóc
podciągnąć się w czytaniu.

Może dałoby się utworzyć dla nich oddzielną klasę
i na czas prowadzenia szkoły przechodzić z nimi do
innego pomieszczenia albo spotykać się w innym
czasie.

Wszystkie zebrania zawsze należy prowadzić w taki spo-
sób, żeby przynosiły cześć Jehowie, budowały duchowo ich
uczestników oraz umacniały naszą miłość do Jehowy, Jego
służby i naszych braci.

Każde zebranie powinno się zaczynać i kończyć punk-
tualnie; wymaga to starannego przygotowania ze strony
wszystkich biorących udział w programie.

Mówcy publiczni muszą się ściśle stosować do podziału
czasu zaznaczonego w szkicu dostarczonym przez Towa-
rzystwo, a to oznacza, że wykład nie powinien przekro-
czyć 45 minut, nie licząc wstępnej pieśni i modlitwy.

Studium Strażnicy ma trwać najwyżej godzinę, włącznie
z powtórką, ale bez pieśni i modlitwy.

Jeśli jest połączone z wykładem publicznym, oba
zebrania nie powinny trwać dłużej niż dwie godziny.

Teokratyczna szkoła służby kaznodziejskiej i zebranie
służby trwają po 45 minut.

Jeśli te zebrania następują jedno po drugim, powinny
się zakończyć po godzinie i 45 minutach, włącznie
z pieśniami i modlitwami.

W wyjątkowych okolicznościach, na przykład podczas
wizyty nadzorcy obwodu, program zebrań i czas ich
trwania mogą ulec zmianie, zgodnie z podanymi wska-
zówkami.

Gdy starsi i inni biorący udział w programie zebrań są
dobrze przygotowani i nie przedłużają czasu wyznaczonego
na poszczególne punkty, dają tym dowód życzliwego zain-
teresowania wszystkimi obecnymi oraz szacunku dla posta-
nowienia Jehowy co do zebrań, które mają zachęcać i pou-
czać.

CZĘŚĆ 3 (a)

Rozwijaj z całej duszy
działalność ewangelizacyjną

      Jehowa zlecił swemu ludowi jedno z najważniejszych za-
dań, jakie kiedykolwiek wykonywano na ziemi - działalność
ewangelizacyjną. Obejmuje ona głoszenie i nauczanie dobrej
nowiny o Królestwie każdą dostępną i stosowną metodą.

      Dlaczego ta działalność jest taka ważna? Ponieważ jest pro-
bierzem, według którego ludzkość jest osądzana. Przyjęcie
dobrej nowiny i posłuszeństwo wobec niej prowadzi do zba-
wienia; odrzucenie jej i nieposłuszeństwo oznacza zagładę. Już
samo to pozwala nam uświadomić sobie, jak pilna jest ta
działalność (Mat. 25:40, 45).

      Przede wszystkim starsi muszą dokładać starań, by z całej
duszy uczestniczyć w tej pracy ewangelizacyjnej. Apostoł Pa-
weł oświadczył: "Cokolwiek czynicie, pracujcie nad tym całą
duszą jak dla Jehowy, a nie dla ludzi" (Kol. 3:23, NW).

Na czym polega służba z całej duszy?

Służenie cała duszą wymaga zaangażowania całego swego
jestestwa, a więc serca, umysłu i siły.

Oznacza serdeczne zaangażowanie do służenia Bogu wszys-
tkiego, co mamy i czym jesteśmy; nie można pominąć
żadnej czynności, żadnego uzdolnienia ani pragnienia.

Oznacza nastawienie się na spełnianie woli Bożej, czyli na
poddawanie się Jego kierownictwu.

Służenie z całej duszy nie wymaga od nas doskonałości
cielesnej.

Ludzie niedoskonali są usilnie zachęcani do służenia
Bogu z całej duszy (Marka 12:28, 30).

Chodzi o wykorzystanie wszystkich naszych niedosko-
nałych uzdolnień, by służyć Bogu w jak najpełniejszej
mierze.

Ludzie mają różne zdolności i w związku z tym także ich
osiągnięcia nie są jednakowe.

Jezus mówił o nasieniu posianym "na glebie szlachet-
nej", które przynosi plon stokrotny, sześćdziesięciokrot-
ny albo trzydziestokrotny; każdy jest rezultatem służby
pełnionej z całej duszy (Mat. 13:18, 23, NW).

Jedni mogą mieć więcej zdrowia, sił, możliwości czy
wrodzonych uzdolnień, drudzy mniej; różne bywają
warunki życiowe.

W Biblii z szacunkiem wspomniano o dwóch kobie-
tach w związku z ich datkami na rzecz służby Bożej,
chociaż wartość materialna ich darów znacznie się
różniła (Marka 14:3, 6-9; Łuk. 21:1-4).

Tak samo dzisiaj niektórzy służą Bogu z całej
duszy, mimo że warunki i ograniczenia pozwalają
im tylko na niewielki udział w służbie polowej.

Pomagaj braciom radować się tym, czego są w stanie
dokonać w działalności ewangelizacyjnej, bez względu na
to, czy wydaje się to dużo, czy mało.

Pełnienie służby z całej duszy przyczynia sil do skutecz-
niejszego głoszenia dobrej nowiny.

Gdy w przedstawianie orędzia Królestwa wkładamy całe
serce, ludzie potrafią to wyczuć i może to mieć wpływ na
ich stosunek do dobrej nowiny.

Podczas głoszenia powinniśmy być pochłonięci naszą służ-
bą i skupiać uwagę na jak najskuteczniejszym przedstawia-
niu dobrej nowiny, a nie na sprawach osobistych.

Jako oddani słudzy Jehowy, mamy zajmować się pilnie
działalnością ewangelizacyjną, nie szczędząc w niej energii
i sił (1 Tym. 4:10).

Dla osoby starszej lub schorowanej poświęcenie jednora-
zowo godziny lub dwóch może być wszystkim, na co
zdoła się rozsądnie zdobyć. W jej wypadku będzie to
służba z całej duszy.

Komu siły i warunki pozwalają pracować dłużej, nie
musi przerywać głoszenia tylko dlatego, że inni mu-
szą je już zakończyć.

Rzetelne zbadanie samego siebie może wyjawić, czy
w pracy ewangelizacyjnej naprawdę wytężamy wszystkie
siły.

Obejmuj przewodnictwo
w działalności ewangelizacyjnej

Jezus ustanowił wzór dla chrześcijańskich starszych; gło-
szenie o Królestwie stanowiło najważniejszą część jego
ziemskiej działalności (Jana 18:37).

Jezus chętnie wysilał się dla dobra drugich, nawet gdy był
zmęczony (Marka 6:30-34).

Będąc 'żywymi przykładami dla stada', starsi powinni
przewodzić w ogłaszaniu Królestwa i pozyskiwaniu ucz-
niów (1 Piotra 5:2, 3, BT).

Bracia odnoszą korzyść, gdy widzą u was:

Starania, by w napiętym planie zajęć uwzględniać aktyw-
ny udział w ogłaszaniu Królestwa (Efez. 5:15, 16; 1 Tes.
5:12, 13).

Radość z pracy ewangelizacyjnej (Ps. 145:7, 11, 12).

Żywą i szczerą troskę o ludzi.

Zainteresowanie wspieraniem i zachęcaniem braci, któ-
rzy głoszą dobrą nowinę (Filip. 2:4).

Zapał, z jakim opowiadacie przeżycia ze służby polowej
i zachęcacie do tego drugich.

Podkreślanie na zebraniach znaczenia służby polowej.

Pomagaj zrozumieć tym, którzy się ubiegają o przywileje
w zborze, że nadzorcy mają być pod każdym względem
przykładami dla stada, a więc powinni też stosownie do
swoich możliwości brać jak najpełniejszy udział w służbie
polowej.

Starajcie się dobrze organizować
służbę polową

Aby każdy z osobna i cały zbór mógł jak najwięcej zdziałać
w służbie polowej, trzeba ją dobrze zorganizować.

Ułóż sobie konkretny plan udziału w tej działalności.

Rezerwuj czas na służbę polową z własną rodziną; uma-
wiaj się też do służby z innymi członkami zboru.

Współpraca z drugimi nie polega na samym towarzyszeniu
im w służbie.

Trzeba ich szkolić i pomagać im robić postępy.

Pomagaj braciom:

Posługiwać się Biblią podczas świadczenia.

Poruszać z ludźmi interesujące tematy.

Prowadzić pożyteczne rozmowy.

Okazywać ludziom szczere zainteresowanie.

Trafiać rozmówcom do serca.

Sporządzać praktyczne notatki z pracy od domu do
domu.

Dokonywać odwiedzin ponownych.

Zapoczątkowywać studia biblijne.

Prowadzić je w sposób pouczający.

Pamiętaj, że każdy ma inne zdolności (1 Kor. 12:4-7).

Chwal braci za to, czego zdołali dokonać.

Pomagaj każdemu robić postępy stosownie do jego
uzdolnień i możliwości.

Niech wszystko, co mówisz i czynisz, będzie szczere
i budujące.

Nadzorca służby we współpracy z prowadzącym zborowe
studium książki powinien zadbać o to, żeby głosiciele wy-
ruszający do służby mieli dosyć terenu do pracy.

Zatroszcz się o to, żeby grupy pracujące w dni powszednie
oraz wolne od pracy miały pod dostatkiem terenu.

Dopilnuj, żeby teren był opracowywany równomiernie.

Sprawdzaj, czy zbór ma odpowiedni zapas literatury, dosto-
sowany do bieżących potrzeb.

Zachęcaj do służby pionierskiej

Starsi powinni mieć pozytywne nastawienie do służby peł-
noczasowej.

W swoich przemówieniach nadmieniaj w stosownych
miejscach o korzyściach służby pionierskiej; wspominaj
o pionierach, gdy reprezentujesz zbór w modlitwie.

Miej oczy otwarte na potrzeby i problemy tych, którzy już
są pionierami.

Starsi mają wspierać każdego, nie czekając, aż pionier na-
pisze o swoich kłopotach do biura oddziału.

Pionier może potrzebować praktycznej pomocy i zachęty,
gdy:

Ma za mało terenu.

Trudno mu osiągnąć wymaganą liczbę godzin.

Potrzebuje kogoś do współpracy w służbie polowej.

Jest zniechęcony obojętnością ludzi.

Przestał robić postępy w skutecznym wykorzystywaniu
swoich umiejętności w służbie polowej.

Potrzebuje pomocy w zapoczątkowywaniu studiów.

Ma kłopoty finansowe.

Nie dba należycie o zdrowie.

Czuje się osamotniony i przygnębiony.

Zwracaj szczególną uwagę na indywidualne potrzeby pio-
nierów w twoim zborze; nie szczędź im zachęt i życzliwej
pomocy.

Jeden z najlepszych sposobów zachęcania do służby pio-
nierskiej polega na tym, że starsi i ich rodziny sami biorą
w niej udział, gdy tylko pozwalają im na to warunki.

Starsi pełniący stałą służbę pionierską są wielkim błogosła-
wieństwem dla zboru.

Niektórzy starsi doszli do wniosku, że mogą w następują-
cych warunkach pełnić służbę pionierską:

Są rencistami lub emerytami.

Ich dzieci już się usamodzielniły.

Praca zawodowa nie pochłania im zbyt wiele czasu.

Niektórzy tak ułożyli swoją pracę zawodową, że
mogą być pionierami.

Niejeden starszy, któremu warunki nie pozwalają być pio-
nierem stałym, podejmuje raz lub kilka razy w roku pomo-
cniczą służbę pionierską.

Zbadanie samego siebie, głębsze przemyślenia i modlitwa
może każdemu pomóc w ustaleniu, czy jest w stanie
poszerzyć udział w służbie polowej bez zaniedbywania
biblijnych obowiązków.

Wielu starszych zachęciło swe żony i dzieci do udziału
w stałej albo pomocniczej służbie pionierskiej.

Przy dobrej współpracy w rodzinie można pomóc w peł-
nieniu służby pionierskiej jednemu lub kilku jej człon-
kom.

Czasem warto pomóc w opracowaniu praktycznego
planu zajęć, znalezieniu pracy w niepełnym wymia-
rze godzin, a także zachęcić do rozwinięcia w sobie
zbożnego poglądu na potrzebę pomagania ludziom
przez obwieszczanie im dobrej nowiny.

Dobre wyniki daje prowadzenie w domu entuzjastycznych
rozmów o służbie pionierskiej.

Staraj się wyzyskać każdą sposobność do głoszenia i nau-
czania dobrej nowiny.

Słowem i własnym przykładem pobudzaj braci, żeby z całej
duszy uczestniczyli w działalności ewangelizacyjnej, biorąc
jak najpełniejszy udział w rozgłaszaniu dobrej nowiny.

CZĘŚĆ 3 (b)

Pomagajcie braciom
dotrzeć do wszystkich
przez głoszenie ewangelii

      Zbór chrześcijański odgrywa ważną rolę w zamierzeniu
Bożym, gdyż rozgłasza zalety Jehowy przez dzielenie się
dobrą nowiną z każdym, kto chce słuchać (1 Piotra 2:9).
Nadzorcy, jako pasterze stada, nie tylko przewodzą w ewan-
gelizacji, ale też w znaczący sposób zachęcają i wspierają
wszystkich członków zboru, by brali pełny i żywy udział
w tej działalności.

      Jezus oznajmił, że dobra nowina "musi być głoszona".
Swoim uczniom polecił, żeby byli światłem w świecie, korzy-
stając z każdej możliwości pomagania drugim w poznaniu prawdy
o zamierzeniach Bożych (Marka 13:10, NW; Filip.
2:15).

      Tak samo dzisiaj wy, jako nadzorcy, powinniście pobu-
dzać braci do brania energicznego udziału w pracy ewangeli-
zacyjnej. Pomagajcie im cenić sobie zawsze tę działalność
i zachowywać wobec niej pozytywne nastawienie. Udzielaj-
cie praktycznych rad na temat skutecznych metod głoszenia
i pokazujcie, jak można docierać do ludzi. Starajcie się prze-
wodzić w tej pracy. Współpracujcie z braćmi w służbie polo-
wej. Pomagajcie im znajdować zadowolenie w zanoszeniu
drugim dobrej nowiny.

Ważną rolę w działalności ewangelizacyjnej
odgrywają właściwe pobudki

Pomagajcie braciom zrozumieć, że miłość do Jehowy i bliź-
nich można okazywać uczestnictwem w działalności ewan-
gelizacyjnej (Marka 12:28-31).

Udział w pracy zleconej przez Jezusa jest przywilejem.

Jezus miał właściwe nastawienie do ludzi. Służył im ofiar-
nie (Marka 6:31-34).

Również apostoł Paweł dał przykład godny naśladowa-
nia. Pójście w jego ślady zapewnia prawdziwą radość,
która wynika z dawania (Dzieje 20:24, 35).

Właściwa postawa wobec działalności ewangelizacyjnej
świadczy o docenianiu świętości życia (Dzieje 20:26, 27).

Bracia powinni poczuwać się do obowiązku wobec tych,
którzy chcą słuchać (1 Kor. 9:16).

Częstym omawianiem z głosicielami Jakuba 1:2-4, 12 po-
możecie im brać żywy udział w działalności ewangelizacyj-
nej, nawet w obliczu prześladowań (Dzieje 5:41, 42).

Pomagajcie braciom głosić
przy każdej stosownej okazji

Gdy serca braci są napełniane pożywnym pokarmem du-
chowym, pobudza ich to do dzielenia się dobry nowiną
przy każdej stosownej okazji.

Świadomość, że Biblia popiera prowadzenie działalności
ewangelizacyjnej w różny sposób, przyzwyczaja głosicieli
do elastycznego wykorzystywania sposobności świadczenia,
gdy:

Chodzą od domu do domu (Dzieje 5:42; 20:20).

Głoszą publicznie od miasta do miasta (Mat. 9:35).

Świadczą w miejscach publicznych, takich jak place tar-
gowe i ulice (Prz. 1:20; Dzieje 17:17).

Przemawiają do ludzi zgromadzonych w miejscach pub-
licznych (Mat. 13:54; Dzieje 13:14-16).

Świadczą nieoficjalnie (Dzieje 16:13).

Nawiązują rozmowy z krewnymi i ludźmi napotkanymi
w podróży (Jana 1:40, 41; Dzieje 8:27-30).

Wskazujcie braciom na możliwości świadczenia nieoficjal-
nego w danej okolicy.

Wszystkim nadarzają się sposobności głoszenia ewangelii
w sposób nieoficjalny, na przykład w czasie wizyt u krew-
nych lub znajomych, w codziennych kontaktach z sąsiada-
mi, w rozmowach ze współpracownikami, podczas podró-
ży, na wakacjach lub urlopach.

Opowiadajcie, jak wy nawiązujecie takie rozmowy.

Gdy będziecie dawać dobry przykład świadczeniem przy
każdej dogodnej okazji, pobudzicie innych do pójścia
w wasze ślady.

Nasz chrześcijański tryb życia czy też rozsądne działanie
może torować drogę do nawiązywania rozmów (Tyt. 2:
1-14).

Pomagajcie zborowi, żeby był przygotowany do świadcze-
nia nieoficjalnego i wykorzystywał każdą sposobność.

Podkreślajcie, że w tej działalności trzeba się kierować
taktem i rozeznaniem.

Jeśli bracia nie podejmują inicjatywy w głoszeniu nieofi-
cjalnym, poświęćcie na zebraniu służby trochę czasu na
opowiadanie doświadczeń i przedstawianie w pokazach,
jak się to robi.

Może niektórzy głosiciele musieliby się nauczyć prowa-
dzenia rozmów w bardziej przystępny sposób, by roz-
mówca nie odnosił wrażenia, że mu się prawi kazania
(Kol. 4:6).

Chcąc działać skutecznie, głosiciele nie tylko muszą wie-
dzieć, jak rozpocząć rozmowę na tematy biblijne, ale też
kiedy ją skończyć.

Na ogół dobrze jest powiedzieć jedno lub dwa zdania
i zaczekać na reakcję.

Przypominajcie, jak to robił Jezus (Jana 4:7-26).

Kilka krótkich, lecz trafnych zdań, wypowiedzianych od
czasu do czasu, może zdziałać więcej niż próbowanie
powiedzenia wszystkiego na raz.

Zachęcajcie do regularnego udziału
w dobrze zaplanowanej
działalności ewangelizacyjnej

Są różne sposoby oficjalnego głoszenia ewangelii i do za-
dań starszych należy podejmowanie inicjatywy w organizo-
waniu grup głosicieli do tej działalności.

Skuteczną metodą docierania do ludzi z dobrą nowiną jest
chodzenie od domu do domu.

Pomagajcie braciom mającym rodziny, żeby podejmo-
wali konkretne kroki celem regularnego uczestniczenia
w tej pracy z żonami i dziećmi.

Uczcie ich, jak można to robić, żeby praca ta była
przyjemnym i budującym przeżyciem dla całej rodzi-
ny.

Również inni głosiciele potrzebują pomocy i zachęty,
których możecie im udzielać, wyruszając z nimi do
pracy od domu do domu.

Z waszego sposobu przedstawiania dobrej nowiny
głosiciele mogą się uczyć, jak jeszcze skuteczniej pro-
wadzić działalność ewangelizacyjną w miejscowym
terenie.

Gdy posłuchacie, jak drudzy głosiciele świadczą przy
drzwiach, zorientujecie się, czy nie mają jakichś trud-
ności.

Taktownie pomagajcie im ulepszać służbę.

Nie krytykujcie braci ani nie próbujcie urabiać ich
według, jednego szablonu. Niech wasze wypowie-
dzi będą budujące i pomocne.

Uwzględniajcie ich ograniczone możliwości.

Zapewniajcie ich, że jako chętni słudzy Jehowy
mają wielką wartość.

Uczcie głosicieli prowadzenia dokładnych notatek z pracy
od domu do domu, aby mogli odwiedzać ponownie osoby
zainteresowane.

Starajcie się zachodzić do mieszkań, w których nikogo
nie było.

Trzeba podejmować starania, żeby porozmawiać w każdym
domu.

Nie wszędzie można zastać ludzi o tej samej porze.

Niektórzy głosiciele osiągają dobre wyniki, gdy
świadczą późnym popołudniem, a nawet wczesnym
wieczorem.

Przy odrobinie zachęty i wsparcia ze strony starszych
lub innych doświadczonych głosicieli więcej osób
mogłoby wyruszać do służby o takiej porze.

Gdy Towarzystwo przyśle adresy osób mieszkających na
waszym terenie, by im dostarczać czasopisma, bezzwłocz-
nie zajmijcie się tą sprawą.

Dopilnujcie, by stali czytelnicy naszych czasopism mogli je
otrzymywać na bieżąco i odnosić pożytek z ich treści.

Takim osobom warto zaproponować studium biblijne.

Gdy Towarzystwa przekazuje adres osoby, która prosi o li-
teraturę albo o pomoc duchową, postarajcie się, żeby ją
niezwłocznie odwiedził umiejętny głosiciel.

Starsi powinni podejmować konkretne kroki, by głosiciele
mogli świadczyć publicznie przez:

Nawiązywanie kontaktu z ludźmi w ich miejscu pracy.

Dawanie świadectwa na ulicach i w ośrodkach handlowych.

Rozmawianie z osobami czekającymi w samochodach
lub na przystankach autobusowych czy tramwajowych.

Odwiedzanie szpitali, domów opieki, więzień itp.

Upatrujcie jeszcze innych sposobów docierania do miesz-
kańców waszego terenu.

Nie wszyscy głosiciele mają śmiałość rozmawiać z ludźmi
w takich miejscach publicznych.

Jeśli starsi przewodzą w tej działalności, inni umiejętni głosi-
ciele będą skłonni pójść w ich ślady.

Z drugiej strony niektórzy mogą osiągać wyśmienite
wyniki innymi metodami głoszenia.

Inne sposoby pomagania braciom
w działalności ewangelizacyjnej

Niektórym głosicielom możecie pomagać przez odwiedza-
nie ich w domu i wspólne przygotowywanie bieżącego
tematu do rozmów lub innego zagadnienia biblijnego przy-
datnego w służbie polowej.

Wasza wizyta może im nastręczyć wyborną sposobność
zademonstrowania różnych metod przedstawiania orędzia,
a wam - pokazania, jakimi tematami biblijnymi się posłu-
gujecie.

Wyruszajcie z głosicielami od domu do domu, kiedy tylko
jest to możliwe.

To najskuteczniejszy sposób udzielania im osobistej pomo-
cy.

Mogą się wam przysłuchiwać i przypatrywać, a wasze suge-
stie mogą im pomóc w skuteczniejszym prowadzeniu dzia-
łalności ewangelizacyjnej.

Jeżeli sami nie możecie towarzyszyć niektórym głosicielom
tak często, jak byście sobie tego życzyli, zadbajcie o to, żeby
poszli z nimi inni umiejętni głosiciele dobrej nowiny.

W miarę możliwości wyruszajcie z drugimi do pracy
ewangelizacyjnej w dni powszednie.

Na pewno okaże się to wielkim pokrzepieniem dla
sióstr i innych osób, które nie mogą uczestniczyć
w służbie polowej w soboty i niedziele; będzie im to
dodawać otuchy.

CZEŚĆ 4 (a)

Współpraca w gronie starszych

      W Przypowieści 15:22 czytamy: "Gdzie jest wielu dorad-
ców, tam jest powodzenie". A zatem błogosławiony jest zbór,
w którym grono starszych ściśle ze sobą współpracuje. Od
czego to jednak zależy, żeby starsi potrafili pracować w jed-
ności? Przede wszystkim muszą uznawać Jezusa Chrystusa za
Głowę zboru chrześcijańskiego.

      Kiedy starsi się spotykają, powinni pamiętać o zwierzch-
nictwie Chrystusa (1 Kor. 11:3). Ich spotkania muszą być
starannie przygotowane (1 Kor. 14:40). Powinni dążyć do
powzięcia decyzji w omawianych sprawach. Należy też usta-
lić, kto ma wprowadzić w czyn podjęte decyzje. Jak nadzorca
przewodniczący może przeprowadzić udane spotkanie star-
szych? Co musi zrobić każdy starszy, by wzbogacać te spotka-
nia? Najpierw jednak warto się zastanowić, na czym polega
uznawanie zwierzchnictwa Chrystusa i jak to wpływa na jed-
ność grona starszych.

Uznawanie zwierzchnictwa Chrystusa
jednoczy grono starszych

Chociaż sam Jehowa Bóg jest Pasterzem i Nadzorcą na-
szych dusz, to jednak Głową zboru chrześcijańskiego usta-
nowił Jezusa Chrystusa (Efez. 1:22, 23; 1 Piotra 2:25).

Szczere uznawanie Jezusa Chrystusa za Głowę zboru
chrześcijańskiego skłoni starszych do:

Kierowania się Biblią przy podejmowaniu decyzji (Jana
7:16, 17).

Respektowania pouczeń i wskazówek udzielanych w róż-
ny sposób przez "niewolnika wiernego i rozumnego"
(Mat. 24:45-47).

Traktowania zboru jako dziedzictwa Bożego, nie pano-
szenia się nad nim (1 Piotra 5:1-3).

Unikania prób narzucania zborowi lub gronu starszych
osobistego punktu widzenia, własnych opinii bądź re-
guł.

Traktowania wszystkich członków zboru życzliwie i ser-
decznie (Mat. 11:28-30; Jana 21:15-I7).

Uważnego wysłuchiwania wypowiedzi współstarszych
(Mat. 18:20; Rzym. 12:10b).

Pomodlenia się, gdy dyskusja w gronie starszych zdaje
się utykać.

(Dodatkowe informacje można znaleźć w Strażnicy
nr 10 z roku 1987, strony 7-17).

Jezus Chrystus czuwa nad wszystkimi gronami starszych.
W Objawieniu 1:20 przyrównano je do siedmiu gwiazd
w jego prawicy (w89 1.4, s. 11).

Jezus za pośrednictwem świętego ducha Bożego może
wpłynąć na któregokolwiek starszego, by przedstawił oparte
na Biblii sugestie, potrzebne w danej sytuacji (Mat. 18:20;
Dzieje 15:13-17).

Pamiętanie o tym pomoże gronu starszych zgodnie pra-
cować.

Każdy starszy powinien uważnie wysłuchać opartych na
Biblii propozycji, podawanych przez innych nadzorców.

Nie należy podejmować samemu decyzji dotyczących
zboru, jeśli sprawa wymaka zasięgnięcia opinii innych
starszych.

Jak starsi mogą rozwijać
ducha współpracy

Jehowa za pośrednictwem swego Syna jednoczy zbór, żeby
zgodnie pracował (Efez. 4:16; por. Rzym. 8:28).

Starsi w gruncie rzeczy współdziałają z Jehową, gdy jako
grono współpracują ze sobą dla dobra zboru (Kol. 2:19;
1 Kor. 12).

Współpraca jest wynikiem przejawiania owoców du-
cha, które każdy starszy powinien pielęgnować zarówno
w życiu publicznym, jak i prywatnym (Gal. 5:22, 23).

Starsi dają dowód że współpracują ze sobą i dążą do
jedności, o której mowa w Psalmie 133:1, gdy:

Dbają o swobodną i szczerą wymianę myśli w gronie
starszych, zwłaszcza gdy występują między nimi różnice
wynikające z ich przeszłości.

Dzielą się stosownymi wiadomościami ze współstarszy-
mi.

Nie skąpią współstarszym i ich rodzinom niezbędnych
rad.

Proszą o pomoc i sugestie innych starszych, którzy mają
więcej doświadczenia.

Nie prowadzą kampanii wśród starszych żeby podwa-
żyć decyzje grona, które nie spełniają ich oczekiwań.

Uznają cenne zalety współstarszych, jak również ich
ograniczone zdolności.

Nie doszukują się błędów u współstarszych, gdy ci uczą
się nowych obowiązków.

Pilnują, żeby sprawozdania i zapiski potrzebne innym
starszym były dostępne i uzupełniane na bieżąco.

Bezzwłocznie wywiązują się z zadań przydzielonych im
przez całe grono.

W większości wypadków decyzje gron starszych powinny
być podejmowane jednomyślnie (Dzieje 15:25).

Gdy w grę wchodzą zasady biblijne, wówczas starsi powinni
je uwzględniać przy podejmowaniu decyzji.

Jeżeli w danej sprawie są dostępne rady niewolnika wierne-
go i rozumnego, na przykład w listach lub publikacjach
Towarzystwa, to starsi wezmą je sobie do serca (Mat.
24:45).

W innych sprawach decydującym czynnikiem może być
na ogół zdrowy rozsądek większości starszych oraz ich
troska o zapewnienie najlepszego przewodnictwa i wskazó-
wek dla zboru.

Nawet większość nie powinna się upierać przy poglą-
dach osobistych jeśli nie wchodzą w grę zasady biblijne
oraz pokój, jedność i pomyślność duchowa wszystkich
członków zboru.

W Rzymian 12:10 Paweł usilnie zachęca: "Wyprzedzajcie
się we wzajemnym wyrażaniu szacunku" (NW).

Jeżeli starsi wzajemnie okazują sobie szacunek, to nie będą
się upierać, żeby przy omawianiu różnych zagadnień przy-
jęto ich osobiste poglądy.

Poszczególni starsi będą ściśle współdziałać w realizacji
tego, co całe grono starszych uzna za najlepsze dla zboru.

Jeżeli większość postanowi, żeby jakąś sprawę załat-
wić w określony sposób, wówczas mniejszość powin-
na skwapliwie poprzeć taką decyzję.

Gdyby jednak ta mniejszość powoływała się w danej
sprawie na Biblię oraz na wypowiedzi opublikowane
przez niewolnika wiernego i rozumnego, większość
powinna uznać wagę takich informacji, żeby po-
wzięta decyzja była całkowicie zgodna z Biblią.

Gdyby zdaniem mniejszości nie doszło do podję-
cia decyzji opartej na Biblii, starsi stanowiący tę
mniejszość powinni dalej współpracować z resztą
grona i powrócić do tej sprawy podczas najbliż-
szej wizyty w zborze nadzorcy obwodu.

Zbór będzie współdziałał, gdy się zorientuje, że wszyscy
starsi opierają swoje decyzje na Słowie Bożym (2 Tym.
3:16, 17).

Współpracujcie w gronie starszych

Współpraca grona starszych nie polega na tym, że wszyscy
uczestniczą w wykonywaniu każdego zadania lub w pode-
jmowaniu każdej decyzji.

Poszczególne członki ciała ludzkiego również spełniają
pewne funkcje, podczas gdy inne nie biorą w tym bezpo-
średniego udziału (1 Kor. 12:12-31).

Okazując jedni drugim cześć, starsi pozostawią nadzor-
cy przewodniczącemu i innym wyznaczonym starszym
inicjatywę w podejmowaniu decyzji, żeby mogli oni się
wywiązać ze swoich obowiązków.

Rozważ poniższe przykłady decyzji, które poszcze-
gólni starsi mogą podejmować bez potrzeby konsul-
towania się z innymi starszymi.

Sprawy lokalne przedstawiane co tydzień w zbo-
rze. Informacje umieszczane na tablicy ogłoszeń.
Przydzielanie punktów w programie zebrań służ-
by. (Nadzorca przewodniczący).

Dbanie o akta zboru. Przekazywanie listów pole-
cających oraz kart sprawozdań głosicieli, którzy

przeprowadzają się na teren innego zboru. (Sekre-
tarz).

Zmiany w przydziale czasopism w zborze. (Nad-
zorca służby).

W obrębie grona starszych oraz w ich stosunkach ze słu-
gami pomocniczymi niezbędna jest zdrowa wymiana myśli
i ścisła współpraca.

Bądź gotów wysuwać praktyczne sugestie i wysłuchiwać
przemyślanych zaleceń.

Szczere, wzajemne okazywanie szacunku stanowi dobry
przykład i wywiera dodatni wpływ na zbór.

Sprzyja pokojowi i pobudza wszystkich do pracy z więk-
szym entuzjazmem i radością.

Osłabia zniechęcenie (Prz. 24:10).

Kiedy mają się odbywać spotkania starszych

Spotkania odbywają się co roku z okazji wizyt nadzorcy
obwodu.

Trzy miesiące po każdej wizycie nadzorcy obwodu można
zaplanować spotkanie starszych (om ss. 41, 42).

Inne spotkania mogą się odbywać w dowolnym czasie,
kiedy tego wymagają okoliczności.

Dobrze jest ograniczyć dodatkowe spotkania do rzeczywiś-
cie koniecznych.

Jeżeli starsi nie będą spotykać się bez potrzeby, pozosta-
nie im więcej czasu dla rodzin, na głoszenie dobrej
nowiny oraz na pracę pasterską w zborze (Mat. 24:14;
1 Tym. 3:4; 1 Piotra 5:2).

Jak nadzorca przewodniczący
może przygotowywać spotkania starszych

W Rzymian 12:8 czytamy: "Kto przewodzi, niech wyko-
nuje to z prawdziwą powagą" (NW).

Nadzorca przewodniczący sporządza wykaz spraw,
które wymagają omówienia przez całe grono starszych.

W tym celu kontaktuje się osobno z innymi starszymi,
żeby uzgodnić, jakie sprawy ich zdaniem należałoby dodat-
kowo umieścić na liście i wspólnie rozważyć.

W miarę możliwości, zgodnie z Przypowieści 21:5, do-
statecznie wcześnie przed spotkaniem wręczy każde-
mu starszemu kopię porządku dziennego, żeby wszyscy
mogli się zastanowić na każdą sprawą (1 Kor. 14:40).

W wielu wypadkach można poprosić starszego, który za-
proponował włączenie jakiejś sprawy do porządku obrad,
żeby ją przedstawił, zanim zostanie poddana pod dyskusję.

Wcześniejsze powiadomienie o tym brata pozwoli mu
przygotować się do jasnego przedstawienia wszystkich
faktów.

Dzięki skrupulatnym przygotowaniom czas trwania spot-
kań starszych da się ograniczyć do minimum, co pozwoli
zająć się w większym stopniu innymi ważnymi sprawami.

Jak ty możesz się przygotować
do spotkań starszych

Po otrzymaniu od przewodniczącego listy spraw do omó-
wienia powinieneś przystąpić z modlitwą o starannego
przemyślenia każdej z nich.

Poniżej jest szereg, pytań, które mogą pomóc każdemu
starszemu w rozważeniu większości spraw umieszczonych
w programie narady:

Jak doszło do takiej sytuacji?

Jakie zasady biblijne należałoby uwzględnić przy podejmo-
waniu decyzji?

Jakich wskazówek udzielił niewolnik wierny i rozumny?

Należy je odszukać w publikacjach Towarzystwa. (Sko-
rzystaj z dostępnych skorowidzów).

Czy ja mógłbym się jeszcze jakoś przyczynić do pomyślne-
go załatwienia tej sprawy?

Jak całe grono starszych mogłoby się przyczynić do roz-
strzygnięcia problemu?

Czy ta propozycja powinna być wprowadzona w czyn?
Dlaczego?

Jakie sprawy można umieszczać
na porządku dziennym spotkań starszych

Przedmiotem największego zainteresowania powinny być
sprawy duchowe (Filip. 1:9-11).

Można znaleźć stosowne pomysły przez rozważenie rad na
temat pracy pasterskiej zawartych w listach do Tymoteusza
i do Tytusa oraz w takich fragmentach, jak Dzieje 20:17-35
i 1 Piotra 5:1-11.

Można też poświęcić trochę czasu na sprawy czysto tech-
niczne, o charakterze niezupełnie duchowym.

Powinno się je omówić jedynie wtedy, gdy dotyczą proble-
mów, których poszczególny starszy, komitet budowy bądź
komitet odpowiedzialny za porządek podczas zebrań nie
potrafi sam rozwiązać.

Na spotkaniach starszych
wypowiadaj się rzeczowo

Nadzorca przewodniczący powinien czuwać, żeby dysku-
sja przebiegała sprawnie, wysuwając na pierwszy plan naj-
ważniejsze zagadnienia i trzymając się porządku obrad.

Doprowadź do końca jedną sprawę, zanim przystąpisz do
omawiania następnej, aby nie dopuścić do utknięcia dysku-
sji lub przeskakiwania z tematu na temat.

Pilnuj żeby zostało zanotowane przez ciebie lub innego
starszego, jakie powzięto decyzje i kto ma je wprowadzić
w czyn.

Oto niektóre zasady biblijne, których uwzględnienie ulep-
szy spotkania starszych:

Zabieraj głos tylko wtedy, gdy w omawianej sprawie masz
do powiedzenia coś sensownego (Prz. 10:19).

Na spotkaniach starszych nie powinno być gniewu ani
sporów (1 Tym. 2:8).

Mów wyraźnie, ze "swobodą mowy". Traci się dużo czasu,
gdy ktoś cedzi każde słowo z powodu niezdecydowania
(1 Tym. 3:13,NW).

Przejrzyj zbiór propozycji zamieszczony na końcu tej lek-
cji. Znajdziesz w nim sprawy, które mógłbyś włączyć do

porządku dziennego w celu rozważenia ich ze współstarszymi.

(Dodatkowe informacje znajdziesz w Strażnicy z 15 stycz-
nia 1989 roku, strony 15-20 oraz nr 23 z roku 1975, strony
8-11).

Nadzorca przewodniczący

Nadzorca przewodniczący jest zamianowany przez Towa-
rzystwo na czas nieokreślony. Przewodniczy gronu star-
szych. Powinien być uprzejmy, lojalny i mieć doświadcze-
nie w załatwianiu spraw zborowych. Musi być porządny
i dokładny oraz nie ociągać się z wypełnianiem swoich
obowiązków (1 Tym. 3:2).

Obowiązki nadzorcy przewodniczącego:

Prowadzi spotkania grona starszych.

Zapoznaje się z korespondencją, jaka wpływa do zboru,
i przekazuje ją sekretarzowi, który puszcza ją obiegiem
i odkłada do akt.

Podpisuje większość korespondencji wysyłanej do Towa-
rzystwa.

Opracowuje biblijnie i praktycznie wykazy spraw do omó-
wienia na kolejnych spotkaniach grona starszych, organizo-
wanych regularnie w ciągu roku. Może proponować za-
gadnienia do przedyskutowania na spotkaniach starszych
podczas wizyty nadzorcy obwodu.

Stara się oddzielić sprawy, które mogą załatwić poszcze-
gólni starsi, od tych, które wymagają rozważenia przez
całe grono, żeby uniknąć niepotrzebnego zabierania cza-
su wszystkim nadzorcom.

Dopilnowuje, żeby decyzje powzięte przez starszych
zostały należycie wprowadzane w czyn.

Skromnie pyta innych starszych o sugestie i je uwzględ-
nia.

Przydziela punkty w miesięcznym programie zebrań służ-
by i upewnia się co do prawidłowego doboru osób w poka-
zach, wywiadach i tak dalej.

Może prosić o pomoc innych starszych.

Układa plan wykładów biblijnych.

W razie potrzeby może mu pomóc inny starszy lub
wykwalifikowany sługa pomocniczy.

Zatwierdza wszystkie ogłoszenia przekazywane zborowi,
zwłaszcza w sprawach sądowniczych.

Przewodniczy w zatroszczeniu się o szczegółowe przygoto-
wanie wizyty nadzorcy obwodu.

Przewodniczy komitetowi służby podczas rozpatrywania
zgłoszeń do stałej i pomocniczej służby pionierskiej oraz
do pracy na terenach nie przydzielonych lub w czasie
rozstrzygania podobnych spraw zleconych przez Towarzy-
stwo.

Zwołuje spotkanie grona starszych, gdy wyłaniają się spra-
wy sądownicze (zob. część 5 (b), strony 108-110).

Wyznacza dwóch starszych, żeby spotkali się z każdym,
kto pragnie zostać nowym głosicielem. Na takim spotka-
niu obecny jest głosiciel prowadzący studium (w89 15.3,
s. 17).

Wyznacza starszych do omówienia pytań z kandydatami
do chrztu.

Dba o sprawdzenie co kwartał rachunków i kont zboru.

Dopilnowuje, żeby sporządzano pisemne sprawozdania
ze sprawdzania rachunków i kont oraz żeby przedkłada-
no zborowi w tej sprawie stosowne ogłoszenia.

Zatwierdza wszystkie bieżące wydatki zboru.

Zalecenie do zamianowania na stanowisko nadzorcy prze-
wodniczącego jest przedkładane z okazji regularnych wi-
zyt nadzorcy obwodu.

Jeżeli dokonuje się tymczasowej zmiany między wizytami
nadzorcy obwodu, należy o tym bezzwłocznie powiadomić
Towarzystwo w liście podpisanym przez komitet służby
w imieniu grona starszych.

Należy dołączyć do tego listu formularz informujący
o zmianie adresu nadzorcy przewodniczącego (S-29).

Sekretarz zboru

Dopilnowuje, żeby jak najszybciej zajęto się koresponden-
cją, jaka trafia do zboru i grona starszych od Towarzystwa

oraz z innych źródeł, i w razie potrzeby udzielono stosow-
nej odpowiedzi.

Obowiązki sekretarza:

Prowadzi porządnie ważne zapiski zborowe.

Puszcza w obieg między starszych wszystkie listy od Towa-
rzystwa i nadzorców podróżujących, a następnie przecho-
wuje je do wglądu w aktach zborowych.

Prowadzi zapiski dotyczące prawa własności Sali Królestwa,
pożyczek, ubezpieczenia, aktów prawnych i innych doku-
mentów.

Przechowuje sprawozdania ze spraw sądowniczych, w tym
sprawozdania sporządzone przez komitety sądownicze
(zob. część 5 (c), strona 122).

Ustala listę spraw, które starsi zboru muszą załatwić
w przyszłości, takich jak opłaty za energię elektryczną
i gaz, należności podatkowe, sprawy administracyjne.

Wysyła zamówienia do biura oddziału; przekazuje punk-
tualnie różne sprawozdania; wysyła pisma przygotowane
przez innych braci.

Prowadzi karty sprawozdań głosicieli zborowych; zestawia
miesięczne sprawozdania ze służby.

Przekazuje prowadzącym zborowe studium książki na-
zwiska głosicieli nieregularnych w służbie polowej.

Wysyła kartę sprawozdań głosiciela do zboru, do które-
go głosiciel się wyprowadza, oraz nawiązuje listowny
kontakt w wypadku, gdy głosiciel przeprowadza się na
teren jego zboru (km 2/91, s. 6)

Sekretarz osobiście sprawuje te obowiązki.

W razie potrzeby można wyznaczyć starszego lub zdol-
nego sługę pomocniczego do pomocy przy załatwianiu
niektórych bieżących spraw.

Nadzorca służby

Nadzorca służby jako ewangelizator i nauczyciel interesuje
się żywo swymi współbraćmi. Z upodobaniem pełni służ
bę polową oraz jest zdolny i chętny do szkolenia drugich.
W zborze cieszy się szacunkiem jako ten, który przewodzi

w głoszeniu oraz dobrze sobie radzi w różnych działach służby polowej.

Obowiązki nadzorcy służby:

Planuje regularne wizyty we wszystkich grupach zborowe-
go studium książki, tak iż co miesiąc odwiedza inną grupę.
(W mniejszych zborach, w których jest na przykład tylko
jedna lub dwie grupy, stara się odwiedzić każdą z nich dwa
razy w roku).

Po studium książki, które trwa 45 minut, wygłasza 15-
minutowe przemówienie służbowe.

W takim szczególnym tygodniu, zwłaszcza w sobotę
i niedzielę, współpracuje z daną grupą w świadczeniu od
domu do domu oraz pomaga głosicielom w dokonywa-
niu odwiedzin ponownych i prowadzeniu studiów biblij-
nych.

W pozostałych tygodniach prowadzi zborowe studium
książki w grupie, do której został przydzielony razem
z rodziną (km 6/90, s. 10 ).

Dba o organizowanie zbiórek do służby polowej w dogod-
nym czasie w soboty i niedziele; podejmuje inicjatywę
w organizowaniu zbiórek w święta.

Okazuje szczere zainteresowanie studiami biblijnymi, u-
pewnia się, czy są owocne i czy zainteresowanych kieruje
się do organizacji.

Jest żywo zainteresowany głosicielami nieregularnymi i nie-
czynnymi mieszkającymi na terenie zboru i razem z gro-
nem starszych troszczy się o udzielenie im pomocy ducho-
wej, żeby mogli odzyskać siły (km 4/82, s. 6, 7).

Bezpośrednio nadzoruje pracę sług pomocniczych wyzna-
czonych do zajmowania się literaturą czasopismami i przy-
działem terenów.

Zborowy komitet służby

Składa się z nadzorcy przewodniczącego, sekretarza i nad-
zorcy służby (om s. 42).

Obowiązki zborowego komitetu służby:

Podpisywanie korespondencji dotyczącej zamianowywania
lub skreślania starszych, sług pomocniczych i pionierów.

Rozpatrywanie zgłoszeń do pomocniczej i stałej służby
pionierskiej, do służby w Betel oraz do innych specjal-
nych przywilejów służby.

W razie nieobecności jednego członka komitetu można
poprosić innego starszego o zastąpienie go w celu szyb-
kiego załatwienia spraw.

W razie potrzeby Towarzystwo może zlecić komitetowi
zajęcie się jeszcze innymi sprawami.

Jeden członek komitetu służby bierze udział w spotkaniu
z każdym zainteresowanym, który pragnie zostać nie
ochrzczonym głosicielem (w89 15.3, s. 17).

Prowadzący studium Strażnicy
i nadzorca teokratycznej szkoły służby
kaznodziejskiej

Prowadzący studium Strażnicy i nadzorca teokratycznej
szkoły służby kaznodziejskiej prowadzą te zebrania zgod-
nie z zaleceniami organizacji podanymi w książce Zorga-
nizowani do pełnienia naszej służby, w Naszej Służbie Kró-
lestwa, w innych specjalnych instrukcjach oraz w tym
podręczniku.

Ważne jest, żeby ci bracia pilnie się przygotowywali i po-
sługiwali skutecznymi metodami nauczania, gdyż wierny
niewolnik głównie na tych zebraniach przekazuje zborom
ważne wskazówki.

Prowadzący studium Strażnicy i nadzorca teokratycznej
szkoły służby kaznodziejskiej powinni dawać wyborny
przykład gorliwym świadczeniem dobrej nowiny i regular-
ną współpracą z głosicielami w służbie polowej.

W razie nieobecności któregoś z tych braci można popro-
sić o przeprowadzenie zebrania wykwalifikowanego star-
szego.

Wizyta nadzorcy obwodu

Program wizyty nadzorcy obwodu układa się dla pożytku
zboru. Może zajść potrzeba wprowadzenia zmian do tego
planu, gdy kilka zborów korzysta z tej samej Sali Króle-
stwa lub gdy okaże się to celowe z uwagi na miejscowe
warunki.

Wtorek po południu w Sali Królestwa.

Teokratyczna szkoła służby kaznodziejskiej trwa 30 mi-
nut, a następnie odbywa się 30-minutowe zebranie służ-
by.

Na zakończenie nadzorca obwodu wygłasza 30-minuto-
we przemówienie służbowe.

Czwartek (lub piątek) po południu w Sali Królestwa.

Jedno wspólne studium książki dla całego zboru.

Studium przeprowadza wyznaczony starszy, który
postara się omówić w ciągu 45 minut wszystek mate-
riał przewidziany na dany tydzień.

Następnie nadzorca obwodu przeprowadza z udziałem
obecnych 30-minutowy punkt zatytułowany: "Trwacie
w tym, czego się nauczyliście".

Na koniec nadzorca obwodu wygłasza 30-minutowe
przemówienie służbowe (km 5/90, s. 7).

Niedziela w Sali Królestwa.

Nadzorca obwodu wygłasza wykład publiczny trwający
na ogół 45 minut.

Następnie odbywa się 30-minutowe studium Strażnicy
bez odczytywania akapitów.

Potem nadzorca obwodu przedstawia 30-minutowe uwa-
gi końcowe.

Starsi powinni przejawiać płomiennego ducha przed i pod-
czas wizyty nadzorcy obwodu.

Wizyta nadzorcy obwodu powinna dodać starszym no-
wych sił do wywiązywania się z obowiązków oraz do pobu-
dzania zboru do większej aktywności i wierności.

Propozycje do programów
spotkań starszych

Ogólny duch zboru

Czy bracia okazują sobie serdeczność, świadczącą o miłoś-
ci?

Czy panuje duch radości?

Czy widać gościnność i życzliwość?

Czy głosiciele spotykają się ze sobą poza zebraniami
w celu wymiany zachęt?

Czy w zborze nie występują różnice klasowe?

Czy dorastająca i pełnoletnia młodzież czuje się potrzeb-
na?

Czy osoby w starszym wieku odznaczają się pogodą
ducha, gdyż darzy się je życzliwą uwagą?

Czy w razie potrzeby starsi zboru są gotowi śpieszyć z po-
mocą?

Czy głosiciele chętnie sobie pomagają w razie choroby,
wypadku bądź w innych okolicznościach?

Czy bracia rzeczywiście traktują prawdę poważnie jako
drogę życiową?

Czy w zborze panuje zdrowy duch pionierski?

Czy głosiciele są gotowi współpracować z drugimi w służ-
bie polowej?

Dobra znajomość stada.

Które osoby bądź rodziny potrzebują zachęty?

Czy ktoś nie umarł w rodzinach głosicieli?

Kim są nowi i jakie robią postępy?

Czy poświęca się należytą uwagi osobom chorym, upo-
śledzonym, mającym niewierzących współmałżonków, sa-
motnie wychowującym dzieci, wdowom i sierotom, mło-
dzieży?

Kto przebywa w szpitalu, w domu opieki, leży chory
w domu?

Czy nie zachodzi potrzeba częstszego składania wizyt do-
mowych?

Zebrania zborowe.

Jak można by je bardziej dostosować do miejscowych wa-
runków i osobistych potrzeb głosicieli?

Jakie wykłady publiczne byłyby najpotrzebniejsze dla zbo-
ru?

Jak się postarać o różnych mówców?

Czy poszczególne punkty w programie zebrań są prowa-
dzone serdecznie i zachęcająco?

Czy do udziału w programie są proszeni różni wykwali-
fikowani głosiciele?

Czy bracia przedstawiający punkty wykazują należytą
równowagę oraz zrozumienie dla warunków i trudności
współwyznawców?

Czy odpowiedzi braci nie są szablonowe?

Czy można pomóc dorastającej i pełnoletniej młodzie-
ży, żeby się więcej udzielała?

Jak pomóc tym, którzy nie opuszczają swych mieszkań lub
przebywają w domach opieki, żeby mogli korzystać z ze-
brań?

Czy nikt nie potrzebuje pomocy w przychodzeniu na
zebrania?

Czy nie trzeba utworzyć więcej grup zborowego studium
książki? Czy nie należałoby ich zreorganizować? Kto ma je
prowadzić?

Świadczenie i nauczanie w terenie.

Czy są organizowane zbiórki do służby polowej w tygo-
dniu, w soboty i niedziele, późnym popołudniem, w świę-
ta?

Czy starsi utrzymują równowagę między pracą pasterską
a służbą polową?

Czy starsi dają dobry przykład w służbie polowej? (Hebr.
13:7).

Czy jest organizowane świadczenie na ulicy oraz w dzielni-
cy handlowej?

Jakiej pomocy udziela się nowym?

Czy osobom nieśmiałym pomaga się w przedstawianiu
dobrej nowiny?

Czy głosiciele jedynie opracowują teren, czy też szukają
zainteresowanych, żeby im potem udzielać dalszego wspar-
cia?

Czy zainteresowani przychodzą na zebrania?

Pomocnicza i stała służba pionierska.

Jak można by zachęcić więcej osób do podjęcia tej służby?

Którzy pionierzy mogliby aktualnie pomagać innym
głosicielom?

Jakich szczególnych zachęt udziela się pionierom?

Jakie problemy mają pionierzy i jak im pomóc?

Kiedy ostatnio starsi współpracowali z pionierami w pracy
od domu do domu oraz na ich studiach biblijnych?

W jakiej mierze bracia nawiązują kontakt z ludźmi?

Czy głosiciele są pomysłowi oraz czy upatrują sposobności
świadczenia nieoficjalnego?

Czy głosiciele i pionierzy okazują ludziom szczere zainte-
resowanie?

Jak dokładnie opracowuje się teren?

Czy opracowuje się go równomiernie?

Czy są grupy obcojęzyczne, wymagające uwagi?

Czy na terenie zamieszkanym przez takie grupy stosuje
się odpowiednio dobrane wstępy?

Czystość moralna.

Co można powiedzieć o poziomie moralnym, prawym
postępowaniu w zborze?

Czy są jakieś sprawy, o których wybrany komitet sądowni-
czy powinien dla ochrony zboru poinformować całe grono
starszych?

Oczywiście sprawy poufne powinno się traktować pouf-
nie.

Co starsi mogliby zrobić, żeby pobudzać drugich do prze-
strzegania wysokich zasad etyczno-moralnych?

Czy nie zaznacza się skłonność do ulegania duchowi świa-
ta?

Co można zrobić, żeby walczyć z takimi skłonnościami
lub nie dopuścić do ich rozwoju?

Pomaganie innym mężczyznom, żeby mogli podjąć odpo-
wiedzialne zadania.

Którzy bracia przejawiają pozytywne nastawienie oraz chcą
być użyteczni?

Kto potrzebuje pomocy i jak można by jej udzielać?

Jak można by zachęcać sług pomocniczych do wzięcia na
siebie większej odpowiedzialności?

Kto potrzebuje dodatkowego szkolenia?

Artykuły ze Strażnicy i innych publikacji.

W razie zaistnienia szczególnych potrzeb grono starszych
może przejrzeć stosowne artykuły, na przykład dotyczące
miłosierdzia, napominania, ograniczeń wprowadzanych
przez władze, napastowania dzieci, znęcania się nad żoną,
zaburzeń psychicznych, nadużywania alkoholu i przyjmo-
wania narkotyków, odstępstwa, współpracy w służbie polo-
wej oraz w zborze.

Sprawy natury niezupełnie duchowej. (Należy je rozważyć
tylko w razie zaistnienia problemu, którego nie potrafi
rozwiązać starszy względnie odpowiedzialny komitet).

Lepsze pielęgnowanie i zabezpieczenie Sali Królestwa oraz
wszystkiego, co się z nią wiąże.

Terminowe zakończenie budowy lub modernizacji Sali
Królestwa.

Lepsza dbałość o zapiski zborowe. Dopilnowanie zobowią-
zań finansowych.

Kiedy starsi zgodnie współpracują ze sobą, ściśle stosując
się do zasad biblijnych i wskazówek teokratycznych, zbór
odnosi z tego wielki pożytek, a imię Jehowy jest wywyż-
szane.

CZEŚĆ 4 (b)

Nasz troskliwy niebiański
Nadzorca udziela wszystkim
rad i utrzymuje w karności

      Nadzorcy w zborze mają obowiązek pasienia trzody Bo-
żej. W zakres tego wchodzi serdeczne udzielanie rad i utrzy-
mywanie w karności względem Jehowy. Jednocześnie sami
nadzorcy muszą się poddawać troskliwemu nadzorowi Jeho-
wy, przyjmując oraz uwzględniając w życiu Jego rady i kar-
cenie. Do nadzorców, podobnie jak do wszystkich innych
członków zboru, Jehowa mówi: "Słuchaj rady i przyjmuj
karcenie, abyś się stał mądrym na przyszłość" (Prz.
19:20, NW).

Znaczenie i korzyści
karcenia i udzielania rad

Grecki odpowiednik słowa karcenie (paidei'a) oznacza
w zasadzie pouczanie, kształcenie, ćwiczenie, karanie
(Dzieje 7:22; 22:3).

Polega to między innymi na wprowadzaniu ograniczeń lub
stosowaniu dostępnych środków zaradczych, które mają
pomóc uczniowi przyzwyczaić się do tego, do czego
jest przyuczany.

Słowo to odnosi się głównie do tego, co jest potrzebne
przy wychowywaniu i szkoleniu dzieci.

Udzielanie rad często przybiera formę pochwały i pra-
ktycznych wskazówek. W Przypowieści 19:20 łączy się
z karceniem.

Karcenie przez Jehowę jest oznaką Jego miłości, a gdy
zostaje przyjęte i obrócone w czyn, prowadzi do życia
wiecznego (Hebr. 12:5-9).

Bóg karci swych synów, a nawet "chłoszcze" ich - co
wskazuje na srogość - pozwalając im znosić ciężkie pró-
by.

Cierpienie przynosi pożytek, gdy koryguje błąd lub
ćwiczy nas w sprawiedliwości (Ps. 119:71).

Poza tym przyczynia się do uszlachetnienia, jak to było
z Jezusem, który odniósł pożytek z tego, co wycierpiał
jako człowiek (Hebr. 5:8-10).

Sposoby udzielania rad

Jehowa nieraz udziela nam rad w swoim spisanym Słowie,
Biblii.

Poucza zbiorowo swój lud, udzielając mu praktycznych
wskazówek w sprawach wielbienia (Hebr. 10:25).

Pomagają one utrzymać zażyłą więź z Bogiem.

Biblia udziela też rad dotyczących naszego postępowania,
co pomaga każdemu trzymać się czystych mierników mo-
ralnych (Efez. 4:17-28).

Rady otrzymujemy również przez studiowanie i rozmyśla-
nie, dzięki czemu nabieramy orientacji, jak stosować po-
znane zasady (1 Tym. 4:15).

Jehowa udziela nam zdrowych rad za pośrednictwem
"niewolnika wiernego i rozumnego" (Mat. 24:45).

Ta klasa niewolnika nie tylko pomaga zrozumieć znacze-
nie wersetów biblijnych, lecz także udziela nam cennych
wskazówek, jak kierować się zasadami biblijnymi i jak po-
stępować, żeby pozostać silnymi duchowo.

Rady od wiernego niewolnika otrzymujemy w opartych
na Biblii publikacjach Towarzystwa Strażnica oraz na ze-
braniach zborowych.

Udzielane są praktyczne wskazówki na temat właściwe-
go nastawienia do służby polowej, postępów ducho-
wych, studium osobistego, współpracy z braćmi oraz
wielu innych aspektów naszej świętej służby.

PRZYKŁADY: 1) Jesteśmy zachęcani, żeby przy-
chodzić na pięć cotygodniowych zebrań. 2) Syste-
matycznie czyni się starania, żeby miejscowe grono
starszych udzielało zborowi rad i wskazówek oraz
zaspokajało jego potrzeby. 3) Nasza Służba Kró-
lestwa podsuwa różne sposoby przedstawiania lu-
dziom dobrej nowiny.

W razie potrzeby zamianowani starsi w zborze muszą być
gotowi udzielać rad.

Obowiązek ten spada na nich z chwilą zamianowania na
starszych (Tyt. 1:9).

W rodzinach mężowie i ojcowie są odpowiedzialni za
udzielanie rad żonom i dzieciom; matki mają udział
w dawaniu rad dzieciom (Efez. 5:22, 23; 6:1, 4).

W naszym życiu codziennym niezbędna jest dyscyplina
wewnętrzna.

Rozważ zasady biblijne, które mogą ci pomóc trzymać
siebie w ryzach w następujących dziedzinach:

Nawyki w pracy teokratycznej i świeckiej (1 Kor.
15:58; Kol. 3:23).

Sposób spędzania czasu (Prz. 26:14; 1 Kor. 7:29; Efez.
5:16).

Dotrzymywanie umów (Kazn. 5:3-5; Mat. 5:37).

Odpoczynek i rozrywki (Kazn. 3:1; 1 Kor. 10:31, 32;
1 Tym. 4:8).

Traktowanie osób płci odmiennej (Mat. 5:28; Rzym.
1:26, 27; 1 Kor. 6:9; 7:1, 2; 1 Tym. 5:1, 2).

Złe nawyki (1 Kor. 13:5; 1 Tym. 3:2; Tyt. 2:2).

Towarzystwo (1 Kor. 5:11; 15:33, NW; 2 Kor. 6:14-
18).

Dobre maniery (3 Mojż. 19:32; Mat. 7:12; 1 Kor.
10:31).

Pragnienia materialistyczne (Prz. 16:16; Sof. 1:18;
1 Tym. 6:10).

Wygląd osobisty i ubiór (1 Tym. 2:9; 1 Piotra 3:3, 4;
5:3).

Mowa (Efez. 4:29 do 5:5; Kol. 4:6).

Udzielanie trafnych i skutecznych rad

Starsi mają udzielać rad osobom, które o nie proszą,
albo sami mogę się rozglądać za potrzebującymi wska-
zówek.

Skuteczność udzielonej rady można ocenić na podsta-
wie rezultatów; nawet dobra i trafna rada na nic się nie
zda, jeśli nie jest udzielona we właściwy sposób, i jeśli
dana osoba nie przyjmie jej i nie usłucha (w78/19, ss.
11-l6).

Rada może przybrać formę pochwały.

Jeżeli brat otrzyma pochwały za poprawne akcentowa-
nie wersetów biblijnych w przemówieniu, prawdopo-
dobnie dalej będzie zwracał na to szczególną uwagę,
a może nawet dołoży starań, żeby w następnych prze-
mówieniach jeszcze ulepszyć swój sposób czytania Bi-
blii.

Rada może pokazywać, nad czym powinno się pracować,
może też zawierać jakieś sugestie bądź pomocne uwagi, jak
wyeliminować popełniane błędy.

Dobrze jest nie wdawać się w załatwianie spraw, jeśli
według Biblii przysługuje to komu innemu.

Poszczególne osoby mają same podejmować decyzje
w sprawach osobistych, kierując się sumieniem szkolo-
nym na Piśmie Świętym, mogą jednak poprosić starszych
o wskazówki biblijne (Rzym. 14:1-23; Filip. 2:12; 1 Pio-
tra 3:16).

Pary małżeńskie powinny same usuwać swoje nie porozu-
mienia, ale mogą też prosić starszych o radę.

Rodzice mają ponosić odpowiedzialność za swoje nieletnie
dzieci, ale mogą prosić o pomoc starszych.

Bracia, którzy się poróżnili, mogą prosić starszych o po-
moc w usunięciu nieporozumień.

Starsi mogą najpierw zachęcić ich do postąpienia według
Mateusza 5:23, 24 lub 18:15, 16.

Powinni uważnie wysłuchać obie strony, a patem udzielić
stosownych rad opartych na Biblii (Prz. 18:13, 17).

Poszczególni starsi nie powinni podejmować się załatwia-
nia spraw, które podlegają rozpatrzeniu przez komitet
sądowniczy lub w których ma powziąć decyzję grono star-
szych.

Sposób udzielania rad

Nie można podać żadnych reguł ani ustalonych wzorców
udzielania rad, ponieważ w każdej sprawie chodzi o inne
okoliczności i osoby.

Rady można udzielić bezpośrednio lub pośrednio, powin-
na jednak być jasna i zrozumiała dla osoby lub osób,
których dotyczy.

Rada bezpośrednia jest wyraźna i nie pozostawia
w umyśle danej osoby żadnych niedomówień co do
rodzaju trudności, a zarazem wyjaśnia, czego się od niej
oczekuje.

Rada pośrednia odwołuje się w znacznej mierze do
orientacji osoby, która ją otrzymuje. Fakty lub okolicz-
ności mogą, ale nie muszą być ściśle określone.

Rad pośrednich udziela się grupie ludzi, co pozwala
każdemu zastosować je według własnych możliwoś-
ci.

Pytania mogą skutecznie pomóc poszczególnym osobom
w przeanalizowaniu ich położenia bądź potrzeb.

Przy udzielaniu rad zawsze miej na uwadze poniższe za-
lecenia (w78/19, ss. 12-15):

Masz do czynienia z "owcą" Jehowy i powinieneś obcho-
dzić się z nią troskliwie (Ps. 100:3; w89 15.9, s. 19).

Jeżeli zgrzeszyła, staraj się doprowadzić ją do porządku,
aby mogła dalej wzrastać duchowo (Gal. 6:1).

Szukaj w modlitwie kierownictwa Jehowy i udzielaj sto-
sownych rad w serdeczny sposób.

Dbaj o to, żeby twoja rada była mocno oparta na Słowie
Bożym.

Nie szczędź czasu i staraj się trafić swemu rozmówcy pro-
sto do serca.

W razie potrzeby poświęć trochę czasu na bliższe zba-
danie sprawy, zanim udzielisz rady bądź odpowiesz na
pytania.

Jeżeli nie masz tyle czasu, byłoby lepiej, żeby tą
sprawą zajął się inny starszy.

Kiedy spotykasz się z potrzebującym rady, znajdź czas
na wysłuchanie go. Upewnij się, czy znasz wszystkie
fakty.

Omów zastosowanie odpowiednich wersetów biblijnych
i zbadaj, czy je rozumie.

Jeżeli rada ma być rzeczowa i skuteczna, to wszystkie
okoliczności muszą być jasne dla obu stron.

Osoba, która otrzymuje radę musi dokładnie wiedzieć,
jakie zastrzeżenia są wysuwane pod jej adresem, dlaczego
jest to złe i co trzeba zrobić, żeby to naprawić.

Trzeba ją zachęcić, żeby się poprawiła i obrała właściwe
postępowanie (Hebr. 12:12, 13).

Starsi też potrzebują
karcenia i rad od Jehowy

Starsi nie powinni mniemać, że im rady nie są potrzebne
(Rzym. 3:23).

Regularnie znajdujcie czas na czytanie Słowa Jehowy i roz-
myślanie nad nim (Ps. 1:1, 2).

Bądźcie gotowi uczyć się na własnych i cudzych błędach
(1 Tym. 5:20).

Musimy słuchać rad niewolnika wiernego i rozumne-
go oraz jego zamianowanych przedstawicieli (Hebr.
13:7, 17).

Czasami może udzielić rady nadzorca podróżujący lub
współstarszy (por. Gal. 2:11-14).

Rady w formie życzliwej uwagi może nam osobiście
udzielić inny chrześcijanin, chociażby nie był sługą
(1 Sam. 25:23-35; Prz. 15:31).

Niezależnie od tego, kto udzielił ci rady, przyjmij ją i sko-
rzystaj z niej, jeśli jest zgodna ze Słowem Bożym (Prz.
27:5).

(Dodatkowe wskazówki można znaleźć w książce Zor-
ganizowani do pełnienia naszej służby, strony 139-
141).

Przyjmuj rady z właściwym nastawieniem

Słuchaj uważnie.

Nie bądź tak zmartwiony, żebyś nie mógł skorzystać
z udzielanej ci dobrej rady.

Jezus przestrzegał uczniów, żeby starali się pojąć sens po-
uczeń (Mat. 13:51, 52; 15:10).

Przyjmij radę z wdzięcznością, nie próbuj się usprawied-
liwiać ani tłumaczyć (Hebr. 12:5-7).

Ceń sobie skarcenie oparte na Biblii, jakby pochodziło od
Jehowy (2 Tym. 3:16, 17).

Podatny, nacechowany pokorą, stosunek do rad pomoże ci
skrzętnie wprowadzić je w czyn.

Przyjmuj udzielane ci rady; odniesiesz z tego ogromny
pożytek (Prz. 3:7, 8; 4:13; 19:20).

CZĘŚĆ 5 (a)

Nadzorcy 'zarządzający
w imię sprawiedliwości'

      Jehowa jako miłujący Pasterz postanowił, żeby nadzor-
cy 'zarządzali jako książęta w imię sprawiedliwości' (Izaj.
32:1, 2, NW). Jehowa Bóg jest święty i dlatego od wszystkich,
którzy oddają Mu cześć, wymaga czystości duchowej i moral-
nej (1 Piotra 1:14-16). Jako zamianowani nadzorcy, macie
niemały udział w strzeżeniu czystości zboru.

      Podstawowy sens słowa "nadzorca" (epi'skopos) pozostaje
w związku z otaczaniem troskliwą opieką; określa więc kogoś,
kto czuwa, pilnuje, pasie trzodę,. W zakresie waszych obowiąz-
ków wchodzi rozwijanie w sercach braci miłości do dobrego,
a nienawiści do tego, co złe i niegodziwe (Rzym. 12:9). Przez
trzymanie się Słowa Bożego i skuteczne korzystanie z umiejęt-
ności nauczania, będziecie mogli pomagać braciom nie tylko
rozpoznawać, co jest właściwe, a co opaczne, ale też aktywnie
uczestniczyć w dbaniu o czystość zboru, aby jako nieskażony
nadawał się do pełnienia publicznej służby na rzecz Jehowy.

Jak starsi krzewią sprawiedliwość

Wszyscy starsi mają obowiązek paść trzodę, nauczać,
a w razie potrzeby napominać, udzielać nagany oraz usil-
nie zachęcać (Tyt. 1:9-14).

W ramach nauczania wyjaśniajcie, czego wymaga Bóg, i
zachęcajcie do ścisłego trzymania się Jego sprawiedliwych
zasad.

Pomagajcie współwyznawcom uświadomić sobie, że są
współodpowiedzialni za utrzymywanie zboru w czystości.

Pomagajcie im zrozumieć, że składa się na to:

Ich własny czysty tryb życia.

Kierowanie się sumieniem wyszkolonym na Biblii.

Nieugięte odpieranie pokus.

Unikanie karmienia umysłu niemoralnymi wyobra-
żeniami; uświadamianie sobie, że niestosowne myśli
prowadzą do złych uczynków.

Wpajanie dzieciom zasad moralnych przez rodzi-
ców.

Posłuszeństwo młodych wobec rodziców.

Stronienie od naśladowania świata i jego niebiblij-
nych metod postępowania.

Wszczepianie osobom zainteresowanym wysokich
mierników moralnych zawartych w Biblii.

Dawajcie dobry przykład pod względem nastawienia, za-
chowania oraz mowy, żeby zbór mógł naśladować waszą
wiarę (Hebr. 13:7).

Przejawiajcie cechy człowieka duchowego; nie pozwalajcie
sobie na nieczyste praktyki człowieka zmysłowego (1 Kor.
2:14, 15).

Wasz przykład pomoże braciom przyswoić sobie "u-
mysł Chrystusowy" (1 Kor. 2:16, NW).

Wykazujcie inicjatywę, pomagając w zborze każdemu,
kto by uczynił fałszywy krok; starajcie się zrobić wszyst-
ko, żeby go sprowadzić na właściwą drogę (Gal. 6:1).

Zachęcajcie braci do przebywania w dobrym towarzy-
stwie; ostrzegajcie ich, żeby mieli się na baczności przed
nieodpowiednim towarzystwem zarówno w zborze, jak
i poza nim (1 Kor. 15:33, NW).

Nie wzbudzajcie jednak niechęci do osoby słabej ducho-
wo, która potrzebuje pomocy.

Spostrzegawczość niektórych może jeszcze nie być tak
wyćwiczona, żeby umieli odróżniać, co właściwe, a co
opaczne (Hebr. 5:14).

Czuwajcie nad ich duszami, gdyż z tego także będziecie
musieli zdać sprawę (Hebr. 13:17).

Odróżniajcie osobę słabą od niegodziwej.

Obchodźcie się z waszymi braćmi tak, jak by się obszedł
z nimi Jehowa (Efez. 5:1).

Ciągle udzielajcie im wskazówek na podstawie Słowa Bo-
żego, unikajcie wyrażania własnych poglądów (2 Tym.
4:2).

Bądźcie sprawiedliwi, a przy tym życzliwi we wszystkich
swych poczynaniach (Mich. 6:8).

Przejawiajcie pokorę wczuwając się w cudze położenie
bo wy też jesteście tylko ludźmi uczynionymi z prochu
(Ps. 103:13, 14).

Działajcie jak zdolni sędziowie.

Chronicie zbór przed duchem świata (1 Kor. 2:12; Efez.
2:1, 2).

Upominajcie winowajców i sprowadzajcie ich na właściwą
drogę (Tyt. 1:9).

Usuwajcie grzeszników nie okazujących skruchy (1 Kor.
5:7, 13).

Brońcie sprawiedliwości Jehowy

Rośnie liczba przestępstw i są one coraz bardziej wyrafi-
nowane; może to przenikać do zboru chrześcijańskiego
i wywierać na niego wpływ (2 Tym. 3:1-5, 13; Judy 3, 4,
11-13).

Pismo Święte wyraźnie wskazuje, że Jehowa nie toleruje
pewnych zachowań wśród swego czystego ludu; bracia
muszą bronić sprawiedliwych mierników Jehowy w takich
sprawach, jak:

Zabójstwo.

Stopień winy może zależeć od nieostrożnej jazdy, niedba-
nia o stan techniczny samochodu albo nierozważnego czy
nawet bezmyślnego postępowania, które powoduje obraże-
nia lub śmierć (por. 5 Mojż. 22:8).

W podobny sposób można potraktować uprawianie
boksu zawodowego (w82/8, s. 22).

Usiłowanie samobójstwa może być rezultatem wielkiej roz-
paczy lub głębokiej depresji; obchodźcie się z taką osobą
troskliwie i ze współczuciem. W większości wypadków nie
zajdzie potrzeba przesłuchiwania przed komitetem sądow-
niczym (Ps. 88:4, 18, 19; Prz. 15:13; Kazn. 7:7; g91 8/1,
ss. 12, 13; w90 15.3, ss. 26-30; w90 1.3, ss. 5-9; w84/6,
ss. 2-10).

Nadużycia seksualne takie jak cudzołóstwo, rozpusta i inne
formy "pornei'a".

Do nieczystości należy chwilowe, zamierzone dotykanie na-
rządów płciowych bądź piersi (1 Tes. 4:7,8; 1 Tym.
5:1, 2).

Taką pomniejszą nieczystością może się zająć jeden lub
dwóch starszych; nie zachodzi potrzeba powoływania
komitetu sądowniczego.

Należy udzielić stanowczej rady, dać ostrzeżenie i starać
się pomóc takiej osobie, żeby w przyszłości prowadziła
się porządnie.

Jeśli się ona nie skoryguje, takie postępki mogą się na-
silać i przez częste ponawianie doprowadzić do wyuz-
dania.

Wyuzdanie jest skandalicznym, rażącym lekceważeniem
mierników moralnych Jehowy (Gal. 5:19; w84/7, s. 28;
w74/5, ss. 22-24).

W zakres tego wchodzi rozmyślne praktykowanie do-
tykania narządów płciowych lub pieszczenia piersi.

Charakter, okoliczności i rzeczywisty rozmiar występ-
ku może wskazywać na wyuzdanie, które wymagałoby
już powołania komitetu sądowniczego.

Takie praktyki mogą łatwo doprowadzić do pornei'a.

"Pornei'a" to niemoralne użycie narządów płciowych
przynajmniej jednej osoby (w sposób naturalny lub wyna-
turzony) przy współudziale kogoś drugiego - mężczyz-
ny, kobiety lub dziecka, a nawet zwierzęcia; dobrowolne
uczestniczenie w tym obciąża winą i wymaga podjęcia
kroków sądowniczych. Nie jest to przygodne dotknięcie
cudzych narządów płciowych, lecz wiąże się z manipulo-
waniem tymi narządami (w84/2, ss. 21-24; w84/7, ss.
26-28).

Są to stosunki oralne i analne lub wzajemne drażnienie
narządów płciowych przez osoby nie związane małżeń-
stwem, homoseksualizm, miłość lesbijska, rozpusta, cu-
dzołóstwo, kazirodztwo i spółkowanie ze zwierzętami
(3 Mojż. 20:10, 13, 15, 16; Rzym. 1:24, 26, 27, 32;
1 Kor. 6:9, 10).

Zalicza się do tego również napastowanie dzieci na tle
seksualnym, w tym praktyki biernego homoseksualisty

(chłopca utrzymywanego do celów związanych z wy-
naturzeniem seksualnym) (5 Mojż. 23:17, 18; zob.
przypis w NW).

Ofiary takiego napastowania należy traktować z wy-
jątkową delikatnością i życzliwością. Starsi powin-
ni dołożyć wszelkich starań, żeby uchronić dzieci
przed dalszym napastowaniem; trzymajcie się w ta-
kich sprawach wskazówek Towarzystwa.

Samogwałt, czyli masturbacja, nie zalicza się do "por-
nei'a"; podobnie osoba, wobec której opuszczono się
gwałtu, nie jest winna czynu z kategorii pornei'a
(w84/7, s.27; w75/12, s.24; it-1, ss. 862-864; tp s.
144).

Określenie pornei'a podkreśla lubieżny charakter i cel
postępowania danej osoby i obejmuje wszystkie niedo-
zwolone praktyki seksualne, uprawiane w domach pub-
licznych.

Nie musi dojść do spółkowania ani orgazmu, by
popełniony czyn można było określić słowem por-
nei'a.

Jeśli chodzi o sytuacje z pogranicza, to komitet są-
downiczy ma obowiązek dokładnie rozważyć Pis-
mo Święte i konkretne fakty w danej sprawie, żeby
stwierdzić, czy doszło do pornei'a.

Obowiązek ten należy traktować poważnie,
zwłaszcza gdy wchodzi w grę biblijna wolność
do ponownego zawarcia małżeństwa (Malach.
2:16a).

Odstępstwo.

Odstępstwo to odsunięcie się, odpadnięcie, zdrada, bunt,
rezygnacja; należy do niego nauczanie fałszywych dok-
tryn popieranie religii fałszywej i obchodzenie jej świąt
oraz działalność międzywyznaniowa (5 Mojż. 13:13, 15;
Joz. 22:22, przypis w NW; Dzieje 21:21, przypis w NW;
2 Kor. 6:14, 15, 17, 18; 2 Jana 7, 9, 10; Obj. 18:4).

Szczerym osobom mającym wątpliwości należy poma-
gać i traktować je miłosiernie (Judy 22, 23; w83/13, ss.
9, 10; w81/11, s. 11).

Odstępstwo to działanie na przekór prawdziwemu wielbie-
niu Jehowy lub wbrew porządkowi, który On zaprowadził

wśród swego ludu (Jer. 17:13; 23:15; 28:15, 16; 2 Tes.
2:9, 10).

Osoby, które rozmyślnie rozpowszechniają (uporczywie
popierają lub głoszą) nauki sprzeczne z prawdą biblijną,
Świadkowie Jehowy uważają za odstępców.

Gdyby się dowiedziano, że ktoś nawiązał kontakt z inną
społecznością religijną, należy zbadać tę sprawę, i - jeśli
się to potwierdzi - trzeba powołać komitet.

Gdyby ustalono ponad wszelką wątpliwość, że dana
osoba przyłączyła się do innej religii i zamierza w niej
pozostać, starsi ogłoszą w zborze krótki komunikat, że
taki a taki sam się odłączył (w87/8, s. 28).

Praca zarobkowa na rzecz organizacji religii fałszywej
może postawić sprawcę w pozycji przypominającej sytua-
cję osoby, która głosi fałszywe nauki (2 Kor. 6:14-16).

Obchodzenie świąt religii fałszywej należy traktować tak,
jak każdy inny przejaw fałszywego wielbienia (Jer. 7:16-
19).

Biblia potępia:

Wywoływanie podziałów lub popieranie sekt.

Może chodzić o rozmyślne działanie niweczące jed-
ność zboru lub podrywające zaufanie braci do po-
stanowień Jehowy.

Może to być odstępstwem lub prowadzić do niego
(Rzym. 16:17, 18; Tyt. 3:10, 11).

Uprawianie spirytyzmu (5 Mojż. 18:9-13; 1 Kor.
10:21, 22; Gal. 5:20).

Bałwochwalstwo (1 Kor. 6:9, 10; 10:14).

Do bałwochwalstwa zalicza się posiadanie figur i wi-
zerunków używanych w religii fałszywej oraz posłu-
giwanie się nimi.

Pijaństwo (1 Kor. 5:11; 6:9, 10; w69/24, s.11).

Kradzież, oszustwo, sprzeniewierzenie (3 Mojż. 6:2, 4;
1 Kor. 6:9, 10; Efez. 4:28; it-1, s. 870).

Rozmyślne, złośliwe kłamstwo; składanie fałszywego świa-
dectwa (Prz. 6:16, 19; Kol. 3:9; Obj. 22:15; it-2, ss. 244,
245; tp ss. 111, 112).

Rzucanie obelg, oszczerstwo (3 Mojż. 19:16; 1 Kor. 6:10;
w89 15.10, ss. 10-15; it-2, ss. 801, 802).

Nieprzyzwoita mowa (Efez. 5:3-5; Kol. 3:8).

Niepowstrzymywanie się od krwi (1 Mojż. 9:4; Dzieje
15:20, 28, 29).

Chciwość - hazard, zdzierstwo (1 Kor. 5:10, 11; 6:10;
1 Tym. 3:8; w89 15.10, s. 29; w82/6, ss. 22-24).

Uporczywe uchylanie się od łożenia na utrzymanie rodziny
- pozostawienie żony i dzieci bez środków do życia mimo
możliwości zapewnienia im utrzymania (1 Tym. 5:8; br.
Artykuły do studium ss. 10, 11; km 1/74, s. 9).

Poczynania sprzeczne z zasadą neutralności (Izaj. 2:4; Jana
6:15; 17:16).

Wybuchy gniewu, stosowanie przemocy (Prz. 22:24, 25;
Malach. 2:16; Gal. 5:20).

Palenie tytoniu lub zażywanie narkotyków (2 Kor. 7:1;
Marka 15:23; Obj. 21:8; 22:15; w73/20, ss. 19, 20).

Wyuzdanie. Określenie to nie ogranicza się do niemoral-
ności płciowej (Gal. 5:19; 2 Piotra 2:7; w84/7, s. 28;
w74/5, ss. 22-24).

PODSUMOWANIE: Wykroczenia są zróżnicowane. Cza-
sem grzechy mogą niejako zachodzić na siebie i należy je
rozróżnić, żeby prawidłowo ocenić postępowanie danej
osoby w świetle Biblii. Starsi powinni zawsze starannie
rozważyć każdą sytuację lub okoliczności. Muszą zbadać,
co się naprawdę wydarzyło, ocenić stopień i rodzaj złego
postępowania oraz cel i pobudki działania, ustalić, czy nie
doszło do praktykowania grzechu itd. Przy ocenie czyje-
goś postępowania w świetle Pisma Świętego starsi muszą
przejawiać zdrowy rozsądek, rozwagę i zrównoważenie.

Twoim celem powinno być udzielenie
pomocy określonej osobie

Chcemy pomagać pojedynczym osobom, żeby mogły po-
zostać w raju duchowym zgotowanym przez Jehowę.

Kiedy starsi są przystępni i okazują szczere zainteresowa-
nie duchową pomyślnością zboru, będą znać potrzeby po-
szczególnych członków zboru i będą na nie wyczuleni.

Niekiedy błądzący sam zgłosi się do starszych, szukając
pomocy i wyznając swój grzech (Prz. 28:13).

Kto się dopuścił poważnego przewinienia, postąpi mąd-
rze, gdy porozmawia o tym z jednym bądź kilkoma
starszymi (Jak. 5:16).

Gdy popełniana ciężkie grzechy należy powołać ko-
mitet sądowniczy.

W innych wpadkach członkowi zboru może być posta-
wiony zarzut (1 Kor. 1:11).

Jeżeli ktoś dokładnie wie o jakimś wykroczeniu, które
mogłoby skazić zbór, jest zobowiązany ujawnić tę spra-
wę, żeby zbór pozostał czysty (3 Mojż. 5:1; 4 Mojż.
15:32-34; Prz. 29:24).

Gdy członek zboru zostanie obwiniony o poważny
grzech, nie powołuje się automatycznie komitetu sądow-
niczego.

Pewne sprawy może załatwić starszy, który się dowiaduje
o przewinieniu (Gal. 6:1).

Choćbyś odnosił wrażenie, że twoja rada wystarczy,
aby odwieść grzesznika od złego postępowania, dobrze
jest poinformować o całej sprawie nadzorcę przewodni-
czącego; mogą wchodzić w grę jeszcze inne czynniki.

Sprawa mogła wypłynąć już dawniej albo są mu
znane jeszcze inne wykroczenia.

Niektóre sprawy mogą być zbadane i załatwione przez
dwóch nadzorców wyznaczonych przez grono starszych.

Są sprawy, które grono starszych ma obowiązek bliżej
zbadać i w razie potrzeby powołać komitet sądowniczy,
żeby je załatwić:

Rażące grzechy - zarówno te, które przyniosły ujmę
zborowi w oczach ogółu, jak i te bardziej osobiste (Rzym.
2:21-24; 1 Kor. 5:1; 2 Kor. 7:11).

Każdy ciężki grzech, który stanowi oczywiste zagrożenie
czystości zboru (1 Kor. 5:6, 9-11; Gal. 5:19-21; 1 Tym.
1:9, 10).

Gdyby starszy lub sługa pomocniczy dopuścił się poważ-
nego wykroczenia, jest moralnie zobowiązany poinformo-
wać o tym grono starszych.

Nie mógłby dalej usługiwać na wyznaczonym stanowi-
sku.

To samo dotyczy pioniera, który by się uwikłał w po-
ważny grzech.

Starsi, słudzy pomocniczy i pionierzy powinni być nie-
naganni i pełnić służbę z czystym sumieniem (1 Tym.
3:2, 8, 9; Tyt. 1:6).

Nieletnie osoby ochrzczone.

Jeżeli nieletnia osoba ochrzczona popełni jakieś wykrocze-
nie, które zagraża czystości zboru, wyznaczony komitet
powinien spotkać się z nią, tak jak się to czyni w stosunku
do każdego innego członka zboru.

Najlepiej jest spotkać się z młodocianym oraz jego
chrześcijańskimi rodzicami; rodzice ponoszą odpowie-
dzialność za wychowanie go i przysposobienie do życia.

W miarę możności starajcie się odwieść taką osobę od
złego postępowania (Gal. 6:1).

Gdyby się to nie udało, trzeba ją wykluczyć.

Kiedy dochodzi do wykluczenia nieletnich, rodzice da-
lej są odpowiedzialni za ich wychowanie, szkolenie i po-
uczanie, a nawet prowadzenie z nimi studium biblij-
nego, gdy mieszkają pod jednym dachem (w89 15.3,
s. 20).

Pary małżeńskie.

Jeżeli zgrzeszyła żona, byłoby najlepiej spotkać się z nią
w obecności wierzącego męża.

Jest on jej głową i jego starania, aby ją odwieść od złego
i nią pokierować, mogą być bardzo pomocne.

Jeżeli winowajca nie reaguje na wysiłki zmierzające do
wzbudzenia w nim skruchy, powinien być wykluczony
(w81/22, ss. 7-13).

Wykluczenie nie zwalnia współmałżonka od obowiązków
małżeńskich.

Nie ochrzczeni głosiciele.

Nie ochrzczonych głosicieli, którzy się wdali w złe postę-
powanie, można naprowadzić na właściwą drogę.

Dwaj starsi porozmawiają z winowajcą i zadecydują, co
należy przedsięwziąć (w89 15.3, ss. 18-20).

Mogą mu powiedzieć, że dopóki nie uczyni postępów
pod względem duchowym, nie będzie mógł uczestni-
czyć w publicznej służbie kaznodziejskiej, zabierać gło-
su na zebraniach ani brać udziału w teokratycznej szko-
le służby kaznodziejskiej.

Jeżeli przewinienie stało się szeroko znane, a dana osoba
jest przejęta skruchą, zborowy komitet służby może
ogłosić komunikat następującej treści: "Rozpatrzono
sprawę [nazwisko osoby] i uznano, że może w dalszym
ciągu współpracować ze zborem jako nie ochrzczony
głosiciel" (w89 15.3, s. 18).

Jeżeli nie ochrzczony głosiciel, który popełnił grzech,
jest osobą nieletnią, trzeba się skonsultować z jego
chrześcijańskimi rodzicami w celu ustalenia, co oni ro-
bią, aby skarcić winowajcę. Może też zajść potrzeba
spotkania się z młodocianym w obecności rodziców.

Gdyby nie ochrzczony głosiciel nie zdobył się na skruchę
i trwał w złym postępowaniu wbrew wszelkim wysiłkom
mających na celu udzielenie mu pomocy, można po-
dać ogłoszenie: "[Nazwisko osoby] przestał być głosicie-
lem dobrej nowiny" (w89 15.3, s. 19).

W postępowaniu z nie ochrzczonymi głosicielami, młody-
mi czy dorosłymi, należy dążyć do udzielenia im pomocy
(1 Tes. 5:14).

Ochrzczeni, którzy jakiś czas już nie są w łączności.

Gdy się dowiecie o poważnym wykroczeniu popełnionym
przez taką osobę, powinno się zbadać tą sprawę jeśli jest
zagrożeniem dla czystości i pomyślności zboru albo jeśli
urasta do rozmiarów publicznego skandalu.

Rozważcie następujące sprawy:

Czy dana osoba dalej twierdzi, że jest Świadkiem?

Czy ogólnie uchodzi za Świadka w zborze i poza
nim?

Czy utrzymuje jakiś kontakt lub łączność ze zbo-
rem, wywierając zakwaszający, zanieczyszczający
wpływ?

Jak starsi dowiedzieli się o tej sprawie?

Czy osoba ta jest gotowa spotkać się z komitetem,
poczuwając się tym samym do odpowiedzialności
wobec zboru chrześcijańskiego?

W zależności od tego, jak długo ktoś jest nieaktywny,
oraz od innych wyżej wymienionych czynników, starsi
mogą zadecydować, żeby zawiesić tę sprawę.

W takim wypadku należy umieścić w aktach zboru
notatkę o wątpliwym postępowaniu danej osoby,
aby wszystko można było wyjaśnić, gdyby dana
osoba chciała znowu stać się aktywna.

Gdyby grzeszne postępowanie było znane tylko wierzą-
cym członkom rodziny i w zborze nie podejmowano
by żadnych działań ze względu na wyżej wymienione
czynniki, wierzący krewni najprawdopodobniej posta-
nowią znacznie ograniczyć kontakty rodzinne z takim
krewnym, uważając go za złe towarzystwo (1 Kor.
1:33, NW).

Jeżeli ktoś podaje się za Świadka i chce się spotkać
z komitetem sądowniczym, sprawę należy rozpatrzyć
w normalnym trybie. Kiedy jednak w grę wchodzą
czynniki natury prawnej, najlepiej będzie przed pod-
jęciem dalszych kroków zwrócić się do Towarzystwa
(w88/11, s. 26).

Gdy ktoś uporczywie 'postępuje nieporządnie', poważnie
naruszając słuszne zasady biblijne, ale jeszcze nie tak
dalece, żeby to uzasadniało powołanie komitetu sądow-
niczego, może być 'naznaczony' przez członków zboru
(2 Tes. 3:6, 14, 15, NW; w86/17, ss. 27, 28; om ss. 150,
151).

Może to jednak nastąpić dopiero po zlekceważeniu kilka-
krotnych wysiłków udzielenia autorytatywnych rad i prze-
stróg biblijnych oraz nierzadko po wygłoszeniu w zbo-
rze ostrzegawczego przemówienia (w86/17, ss. 27, 28;
w81/22, ss. 3-6).

Jeżeli osoba, która została naznaczona, obstaje przy nie-
właściwym postępowaniu i bezczelnie lekceważy mierni-
ki chrześcijańskie, uparcie odrzucając słuszne rady biblij-
ne, można powołać komitet sądowniczy, gdyby doszło
do skandalicznego naruszania zasad wyłuszczonych w Piś-
mie Świętym.

Cel wykluczenia ze społeczności

Kiedy starsi podejmują decyzje lub wyjaśniają kwestie co
do napominania przez komitet sądowniczy, wykluczenia,
odłączenia się lub przyłączenia, powinni być przekonani,
że ich postanowienia bądź wyjaśnienia mają solidną pod-
stawę biblijną oraz że są zgodne z najnowszymi wyjaśnie-
niami Towarzystwa (por. 1 Kor. 4:6).

Przed podjęciem postępowania sądowniczego starsi wyzna-
czeni do usługiwania w komitecie sądowniczym powinni
przypomnieć sobie wytyczne podane w częściach 5(a),
5(b) i 5(c), jak również stosowne wersety i odsyłacze
w publikacjach Towarzystwa.

Powinni się też upewnić, czy postępują zgodnie z ak-
tualnymi wskazówkami opublikowanymi w Strażnicy
oraz w listach Towarzystwa.

Cel wykluczenia:

Wywyższenie imienia Jehowy oraz Jego miernika sprawie-
dliwości (Dzieje 15:14; 1 Piotra 1:14-16; por. Izaj. 52:5).

Ochrona czystości zboru (1 Kor. 5:1-13; 2 Kor. 7:11).

Wywarcie wpływu na nie okazującego skruchy winowajcę,
żeby się opamiętał (2 Kor. 2:6-8).

Następstwa odłączenia się

Wykluczenie jest wynikiem działania podjętego przez ko-
mitet sądowniczy wobec nie okazujących skruchy grzesz-
ników, natomiast odłączenie się jest rezultatem działania
podjętego przez osobę, która nie chce już być Świadkiem
Jehowy (1 Jana 2:19).

Słowo Boże mówi o ludziach, którzy się wyrzekli drogi
prawdy; mogą oni złożyć pisemne oświadczenie lub wy-
kazać to swoimi czynami (w81/23, s. 9).

Jeżeli ktoś obiera postępowanie sprzeczne z neutralnym
stanowiskiem zboru chrześcijańskiego, zbór zmuszony
jest uznać, że się od nas rozmyślnie odłączył (Izaj. 2:4;
Jana 15:17-19).

W krótkim komunikacie powiadamia się zbór, iż dana
osoba swym postępowaniem wykazała, że nie chce być

Świadkiem Jehowy. (Jednocześnie należy poinformować
o tym Towarzystwo na formularzach S-77 i S-79).

Jeśli osoba ochrzczona nie chce uchodzić za członka zbo-
ru i domaga się usunięcia swego nazwiska ze wszystkich
naszych zapisków, powinno się uwzględnić takie życze-
nie.

Gdy ktoś zajmie taką nieprzejednaną postawę, zapropo-
nujcie mu ujęcie tego na piśmie.

Gdyby nie chciał tego uczynić, lecz stwierdza stanow-
czo w obecności świadków, że sam się odłącza i nie
życzy sobie, aby go uważano za Świadka Jehowy, niech
świadkowie tego oświadczenia napiszą je i opatrzą swoi-
mi podpisami.

W każdym przypadku odłączenia się komitet rozpatrzy
istniejące dowody.

Jeżeli dana osoba stanowczo nie chce uchodzić za członka
zboru, starsi zredagują krótki komunikat o jej odłączeniu
się (w87/8, s. 28).

Należy też powiadomić o tym Towarzystwo na formu-
larzach S-77 i S-79.

Będzie uważana za osobę, która sama się odłączyła.

Komitet nie musi prowadzić dalej dochodzenia w sprawie
ewentualnego grzesznego postępowania, jeśli oskarżony
oznajmia, że się odłączył (w85/18, s. 28).

Jednakże komitet opisze krótko domniemane wykroczenie
lub wykroczenia oraz istniejące dowody.

Przechowuje się to razem z notatką o odłączeniu się.

Gdyby osoba ta zwróciła się później z prośbą o przyłą-
czenie, trzeba bedzie wówczas rozpatrzyć te sprawy.

Osoby, które same się odłączają, należy traktować iden-
tycznie, jak wykluczone ze społeczności (w86/13, ss. 26-
28).

Jeżeli osoba, która się odłączyła, chce później wrócić do
zboru, musi wystąpić z prośba, o przyłączenie, jak to robi
wykluczony.

Właściwy pogląd na osoby wykluczone i te,
które się odłączyły

Jeżeli ktoś usiłuje wywierać wpływ na drugich, żeby o-
brali niebiblijne postępowanie, lub stara się wprowadzać
ich w błąd, należy go unikać; człowiek taki jest opisany
w 2 Jana 9-11.

Osoby pragnące utrzymywać dobre stosunki z Bogiem,
stronią od tych, którzy zostali wykluczeni lub się odłą-
czyli.

Podstawową radę biblijną dotyczącą właściwego poglądu
na osoby usunięte ze zboru znajdujemy w słowach aposto-
ła Pawła z 1 Koryntian 5:11-13.

Jan odradza prowadzenie rozmów lub kontaktowanie się
z człowiekiem wykluczonym albo takim, który się odłą-
czył, żeby się nie stać "uczestnikiem jego niegodziwych
uczynków" (2 Jana 11, NW)

Biblijne i historyczne wskazówki co do traktowania
osób wykluczonych i tych, które się odłączyły, można
znaleźć w Strażnicy nr 23 z roku 1981, strony 6-18.

Musimy być szczególnie ostrożni, jeśli chodzi o kontak-
towanie się z osobami wykluczonymi, które głoszą od-
stępcze poglądy lub trwają w niemoralnym postępowaniu
(Tyt. 3:10, 11; 1 Jana 2:19).

Tacy mogą oddziaływać na zbór niczym gangrena (2 Tym.
2:16-18).

Zasada wyrażona w słowach Jezusa z Mateusza 10:34-38
odnosi się do sytuacji, gdy w rodzinie są wykluczeni lub
tacy, którzy się odłączyli.

Szczególne i trudne problemy mogą wyniknąć w związku
ze spotkaniami towarzyskimi.

Lojalni czciciele Jehowy zechcą się trzymać natchnionej
rady z 1 Koryntian 5:11 (NW).

W zasadzie bliskiemu krewnemu nie grozi wykluczenie za
spotykanie się z osobą wykluczoną, dopóki nie utrzymuje
z nią kontaktów duchowych ani nie usiłuje usprawiedli-
wiać lub tłumaczyć jej złego postępowania.

Jak postąpić w związku z pogrzebem osoby wykluczonej:

Jeżeli u wyłączonego była widoczna skrucha, sumienie ja-
kiegoś brata może mu pozwolić wygłosić przemówienie
biblijne w domu pogrzebowym lub przy grobie. Nie po-
winno się jednak udostępniać na ten cel Sali Królestwa
(w81/23, s. 17; w77/23, ss. 22, 23).

Jeżeli zmarły do końca szerzył fałszywe nauki lub za-
chowywał się bezbożnie, wygłoszenie przemówienia po-
grzebowego nie byłoby stosowne (2 Jana 9-11).

Warto pamiętać, że wszystkie związane z tym trudności
i kłopoty są wynikiem złego postępowania osoby wyklu-
czonej.

Współpraca miedzy zborami

Kiedy załatwienie jakiejś sprawy wymaga współpracy
dwóch lub więcej zborów, nie ociągajcie się z udzieleniem
niezbędnej pomocy.

Jeżeli dana osoba wyprowadziła się do innego zboru, nie
róbcie kwestii z tego, kto ma się zająć tą sprawą.

Czy znacie fakty? Czy jesteście w stanie najskuteczniej to
załatwić?

W takim wypadku należałoby zająć się nią bezzwłocz-
nie.

Jeżeli wykroczenie ma związek z osobami, które nale-
żą do innych zborów, zwróćcie się o pomoc do star-
szych w tych zborach i weźcie pod uwagę ich spo-
strzeżenia.

Komitety sądownicze mogą przesłuchać poszczególne oso-
by oddzielnie lub razem, żeby ustalić fakty i wyjaśnić
różnice (Prz. 18:13, 17).

Gdyby doszło do wspólnego spotkania, to potem komitet
sądowniczy każdego zboru zajmie się sprawą osoby lub
sprawami osób z własnego zboru.

Ścisły kontakt i dobra współpraca zmniejszy do minimum
różnice w podejściu do sprawy.

Nie dopuśćcie do tego, by coś pozostało nie załatwione.

Sprawy poufne

Nie omawiaj prywatnych ani sądowniczych spraw z
członkami własnej rodziny, nawet z żoną, oraz z innymi
osobami, których to nie dotyczy (w73/9, ss. 22-24).

Pomyśl, zanim coś powiesz.

Zachowuj szczególną ostrożność, żeby mimowolnie nie
ujawnić prywatnej sprawy, gdy rozmawiasz przez telefon,
a inni słuchają lub są w pobliżu i mogliby usłyszeć roz-
mowę.

Czasami skomplikowane sprawy sądownicze mogą wyma-
gać skonsultowania się z doświadczonym starszym z in-
nego zboru lub z nadzorcą obwodu.

Na ogół wystarczy omówić szczegóły związane ze sprawą,
bez wymieniania nazwisk.

Kiedy jednak konsultujesz się z nadzorcą obwodu lub
gdy okoliczności wymagają skontaktowania się z Towa-
rzystwem, podanie nazwisk może okazać się konieczne
(w88/11, ss. 24-27).

Zważaj na to, by zachowywać dyskrecję (Prz. 11:13;
15:22).

"Bierzcie sobie wzór z Boga"

Jehowa jest Bogiem sprawiedliwości, jest miłosierny, życz-
liwy, troskliwy i cierpliwy (2 Mojż. 34:6, 7; Ps. 37:28).

Gdy macie do czynienia ze współwyznawcami, naśladujcie
Jehowę w okazywaniu tych przymiotów, a wówczas przy-
sporzycie Mu czci i staniecie się błogosławieństwem dla
braci (Efez. 5:1, NW).

CZĘŚĆ 5 (b)

Udział
w komitecie sądowniczym

      "Wysłuchajcie waszych braci i sprawiedliwie rozsądzaj-
cie" (Powt. Pr. 1:16, Bp). Orzekanie w sprawach, w któ-
rych może chodzić o życie ludzi i o stosunki między nimi,
to bardzo poważna odpowiedzialność. Przy rozpatrywaniu
takich spraw starsi muszą uzyskać możliwie pełny obraz
rzeczy, żeby ich decyzje nie były oparte na skąpych infor-
macjach ani osobistych odczuciach. Potrzebują przy tym
mądrości niebiańskiej, aby umieli odpowiednio zastosować
Słowo Boże i ocenić, jak dalece można okazać miłosierdzie
(Prz. 28:13; Jak. 2:13). Każdego muszą zawsze traktować
bezstronnie i dążyć do tego, by chory duchowo ozdrawiał,
bo gdyby postępowali inaczej, byłoby to niesprawiedliwe
i naruszałaby prawo miłości (1 Tym. 5:21; Jak. 2:1-9;
5:14, 15; w77/21, ss. 1-8).

Starsi są nauczycielami i sędziami

Jako "Sędzia całej ziemi", Jehowa zapewnia w razie po-
trzeby ojcowskie skorygowanie i skarcenie (Rodz. 18:25,
NW; Hebr. 12:5, 6).

Ustanowił starszych, żeby usługiwali w roli doradców
i sędziów (Izaj. 1:26).

Dzięki sprawiedliwemu sądzeniu możecie odwodzić
drugich od grzesznego postępowania (Prz. 14:12; Jer.
10:23, 24).

Podstawę niezbędnego korygowania stanowi Słowo
Boże (2 Tym. 3:14-17).

W zakres obowiązków starszych wchodzi nie tylko roz-
patrywanie spraw sądowniczych.

Musicie także nauczać, objaśniając wymagania Jehowy.

Zachęcajcie do służenia Bogu z całej duszy oraz do
szczerego posłuszeństwa wobec Jego sprawiedliwych
zasad.

Stosowanie rad Jezusa
przy rozpatrywaniu niektórych wykroczeń

Niekiedy oskarżenia powstają wskutek zwykłych nieporo-
zumień, które osoby poróżnione powinny załatwiać mię-
dzy sobą (Mat. 5:23, 24; 6:12, 14; Efez. 4:25-27).

W Mateusza 18:15-17 Jezus udzielił rad w sprawie po-
ważnych wykroczeń, które można załatwić między sobą
(w81/23, ss. 2-6; om ss. 141-144).

Rady Jezusa dotyczą poważnych grzechów popełnionych
przeciw konkretnej osobie, takich jak sprzeniewierzenie
lub oszczerstwo - przewinień na tyle ciężkich, że mogą
doprowadzić do wykluczenia ze zboru.

Pierwszy krok w celu załatwienia sprawy podejmuje oso-
ba, która uważa się za pokrzywdzoną; starsi mogą ją do
tego zachęcić (Mat. 18:15).

Drugi krok polega na zabraniu ze sobą na rozmowę
z krzywdzicielem jednej lub dwóch osób (Mat. 18:16).

Najlepiej, żeby to byli świadkowie domniemanego
przewinienia lub poważani bracia, zazwyczaj starsi,
którzy mogliby zbadać dowody i udzielić rad w celu
załatwienia sprawy.

Staną się przy tym świadkami rozmowy, w której
będą przedstawione dowody.

Osoba, która się uważa za poszkodowaną, podejmuje
trzeci i ostateczny krok, gdy przedstawia sprawę zborowi
(Mat. 18:17, NW).

Jeżeli starszym nie uda się doprowadzić winowajcy do
opamiętania, ma on być traktowany "jak człowiek z na-
rodów i poborca podatków".

Zatwardziały grzesznik zostanie wydalony (wykluczo-
ny) ze zboru.

Komitet sądowniczy

Inne wypadki poważnych wykroczeń wymagają szczegól-
nej uwagi ze strony starszych, którzy muszą ustalić, co
zrobić, żeby pomóc skruszonemu winowajcy oraz zacho-
wać zdrowie duchowe wszystkich członków zboru.

Dotyczy to takich grzechów, jak cudzołóstwo, rozpusta,
odstępstwo i pijaństwo (zob. cześć 5 (a), strony 92-96).

Przed powołaniem komitetu starsi muszą ustalić, czy
oskarżenie jest uzasadnione.

Wykroczenie musi być na tyle poważne, że według
Biblii grozi za nie wykluczenie.

Musi być dwóch świadków wykroczenia, chyba
że oskarżony przyznaje się do winy.

Jeśli nie ma dostatecznych dowodów, żeby powołać
komitet, ale nasuwają się poważne wątpliwości, można
wyznaczyć dwóch starszych w celu zbadania sprawy.

Jeżeli zachodzi potrzeba utworzenia komitetu sądowni-
czego, starsi obecni w Sali Królestwa powinni ustalić, kto
wejdzie w skład komitetu i kto ma być przewodniczą-
cym.

Starsi wezmą pod uwagę, którzy z nich będą się najle-
piej nadawać do załatwienia danej sprawy.

Zazwyczaj najlepiej jest, gdy niedawno zamiano-
wani starsi zaczną najpierw usługiwać u boku bar-
dziej doświadczonych.

Kiedy sprawa jest skomplikowana komitet sądowniczy
nie musi się składać tylko z trzech członków; może
w nim być czterech a nawet pięciu doświadczonych
starszych.

W zależności od potrzeb w zborze może działać jedno-
cześnie więcej niż jeden komitet sądowniczy.

Starsi, którym powierza się taką odpowiedzialność, mu-
szą się wykazywać mądrością niebiańską, zdrowym roz-
sądkiem i bezstronnością (5 Mojż. 1:13, 16-18).

Konieczna jest dobra znajomość sprawiedliwych praw
i zasad Jehowy (Ps. 19:8-12).

Muszą starannie badać sprawy, pamiętając o tym, że każ-
da sytuacja jest inna.

Zamiast trzymać się sztywnych reguł, starsi powinni kie-
rować się zasadami; każdy przypadek trzeba traktować
oddzielnie.

Przed przystąpieniem do załatwienia sprawy sądowniczej
starsi powinni starannie przejrzeć części 5 (a), 5 (b)
i 5 (c).

Może też zajść potrzeba poszukania w publikacjach
oraz aktualnych listach od Towarzystwa informacji,
które mogłyby znaleźć zastosowanie lub okazać się
pomocne w tej konkretnej sprawie.

Starsi mogą być pewni, że dokładna wiedza, doświadcze-
nie i rozeznanie oraz pomoc ducha Bożego pozwoli im
sądzić sprawiedliwie, mądrze i miłosiernie.

Rozpatrywanie spraw sądowniczych

Nie wysyłajcie do obwinionego żadnej korespondencji,
w której bezpośrednio oskarża się go o konkretne wykro-
czenie.

Najlepiej, żeby dwaj starsi porozmawiali z nim i zaprosili
go na spotkanie z komitetem sądowniczym.

Należy ustalić dogodną porę i miejsce przesłuchania.

Powiedzcie mu, o co jest podejrzewany.

Jeśliby zaszła potrzeba pisemnego zawiadomienia należy
jedynie wspomnieć, jaki zarzut ciąży na danej osobie,
podać czas i miejsce przesłuchania oraz wyjaśnić, jak
może nawiązać kontakt z przewodniczącym, gdyby nie
odpowiadał jej termin lub miejsce.

Gdyby oskarżony wyraził życzenie przyprowadzenia
świadków obrony, może to zrobić.

Nie zezwala się jednak na obecność obserwatorów.

Nie wolno niczego nagrywać.

Jeżeli oskarżony kilkakrotnie nie stawi się na przesłucha-
nie, komitet przystąpi do rozpatrzenia sprawy, ale nie
podejmie decyzji, dopóki nie zbada dowodów i zeznań
świadków.

Komitet nie powinien podejmować żadnych kroków, jeśli
nie ma niezbitych dowodów winy.

Samo niestawienie się przed komitetem sądowniczym nie
jest dowodem winy.

Jakie dowody są przekonywające?

Musi być dwóch lub trzech naocznych świadków,
nie mogą to być tylko osoby powtarzające zasłysza-
ne informacje; nie podejmuje się żadnych kroków,
gdy jest tylko jeden świadek (5 Mojż. 19:15; Jana
8:17).

Wyznanie grzechu (przyznanie się do winy) pisem-
nie lub ustnie można uznać za ostateczny dowód bez
potwierdzania innymi świadectwami (Joz. 7:19).

Można brać od uwagę wyraźne poszlaki takie jak
ciąża lub zeznanie (co najmniej dwóch świadków),
że obwiniony spędził całą noc w jednym mieszkaniu
z osobą płci odmiennej (albo ze znanym homosek-
sualistą) w podejrzanych okolicznościach.

Można uwzględnić zeznania młodocianych; starsi
muszą ocenić, czy brzmią one wiarygodnie.

Można też wziąć pod uwagę zeznania niewierzących,
ale trzeba je starannie rozważyć.

Jeżeli jest dwóch lub trzech świadków popełnienia
takiego samego grzechu, ale każdy widział na własne
oczy inne zdarzenie, to ich zeznania również można
uwzględnić.

Dowód taki można uznać za potwierdzenie winy, ale
lepiej jest mieć dwóch świadków tego samego zdarze-
nia.

Sądy sprawiedliwe, mądre i miłosierne

Podczas zadawania pytań i oceniania dowodów starsi
muszą się odznaczać mądrością i zbożnymi przymio-
tami.

Przy udzielaniu rad lub ogłaszaniu decyzji unikajcie wy-
rażania własnych opinii; macie sądzić sprawiedliwie
(5 Mojż. 1:16, 17).

Należy zadawać trafne, rozsądne pytania, by wyodrębnić
najważniejsze kwestie i ustalić, jak i dlaczego powstały
trudności.

Pytania sondujące nie powinny dotyczyć zbędnych
szczegółów, zwłaszcza gdy rozpatrywane są wykrocze-
nia na tle seksualnym, jeśli nie jest to absolutnie ko-
nieczne, na przykład w celu ustalenia, czy nie wchodzi
w grę pornei'a.

Starsi muszą odnosić się do oskarżonego życzliwie
i z szacunkiem, nigdy szorstko (w89 15.9, s.19).

Szukajcie mądrości Bożej, żeby wam pomogła zastosować
prawa biblijne do roztrząsanych kwestii lub rozpatrywa-
nych zarzutów (Jak. 1:5; 3:17, 18).

W sprawach sądowniczych musicie kierować się miłosier-
dziem, okazując współczucie nie tylko w wydanym orze-
czeniu, ale też w życzliwych staraniach mających na celu
doprowadzenie grzeszników do skruchy oraz przywróce-
nie zdrowia duchowego tym, którzy ją okazują (Rzym.
2:4; Jak. 5:14-I6; Judy 22, 23).

W razie stwierdzenia, że faktycznie doszło do poważnego
grzechu, komitet sądowniczy powinien rozpatrzyć mię-
dzy innymi takie czynniki:

Czy są dowody, że dana osoba lgnęła do zła albo że
"igrała z ogniem"? A może tylko chwilowo uległa słaboś-
ci? (Jak. 4:1).

Czy zdawała sobie sprawę, że popełnia poważny
grzech? (Gal. 6:1).

Czy była ostrzegana, że jej zachowanie naraża ją na nie-
bezpieczeństwo? (1 Tes. 5:14).

W jakich okolicznościach doszło do wykroczenia?

Czy są jakieś okoliczności łagodzące, które należałoby
uwzględnić, na przykład zaburzenia emocjonalne lub
psychiczne bądź też fakt, że dana osoba była w prze-
szłości pod jakimś względem maltretowana lub wyko-
rzystywana?

Czy wykroczenie miało miejsce raz, czy więcej razy?

Czy winowajca przyznał się dobrowolnie, czy dopiero
wtedy, gdy sprawa wyszła na jaw?

Czy niechęć do przyznania się wynikała z braku skru-
chy, czy raczej z głębokiego wstydu?

A przede wszystkim, czy okazuje szczerą skruchę i w głę-
bi serca żywi pragnienie unikania powrotu do grzechu?

Choćby popełniono poważne wykroczenie, starsi w komi-
tecie sądowniczym pamiętają o tym, że ich celem, jeśli to
tylko możliwe, jest doprowadzenie sprawcy do opamię-
tania (Judy 23).

Gdy ich usłucha i okaże szczerą skruchę, może uda się
go pozyskać jako brata i oszczędzić mu wykluczenia ze
społeczności (Prz. 19:20; por. Mar. 18:15-17).

Ani waga złego czynu, ani fakt, że nabrał on rozgłosu,
nie przesądza o tym, iż sprawcę należy wykluczyć; decy-
dujące znaczenie ma tu raczej szczera skrucha lub jej
brak.

Niektórzy okazują skruchę zaraz po przewinieniu i szyb-
ko wyznają swój grzech; inni zdobywają się na nią póź-
niej, niekiedy dopiero na spotkaniu z komitetem sądow-
niczym (w84/8, ss. 27, 28).

Dobrowolne przyznanie się przemawia na korzyść wi-
nowajcy, ale decydujące znaczenie ma okazanie skru-
chy.

Jeśli dana osoba nie jest szczera, kłamie lub rozmyślnie
usiłuje oszukiwać, macie powody, żeby dokładnie zbadać
zapewnienia o skrusze.

Bądźcie też ostrożni, gdy jest widoczne, że występek
poprzedzały wyrachowane przygotowania, prowadzo-
ne z premedytacją.

Sytuacja wygląda inaczej, gdy ktoś wskutek ludzkiej
słabości ulega pokusie, na którą zostaje nieoczekiwanie
wystawiony.

Osądzenie z uwzględnieniem skruchy

Starsi muszą, umieć rozpoznać u winowajcy szczerą skru-
chę (w81/22, ss. 9-11; w78/11, ss. 6-11; it-2, ss. 740-744).

Szczera skrucha ma dla winowajców istotne znaczenie,
stanowi bowiem pierwszy krok w nawróceniu się do Boga
(Rzym. 2:4).

Upewnienie się, że skrucha jest szczera, ma szczególne
znaczenie wtedy, gdy ktoś uprawiał grzech, dopuszczał
się go wielokrotnie.

Jeżeli poważny grzech był uprawiany przez dłuższy czas,
należy wyjątkowo starannie zbadać szczerość czyjejś
skruchy (w81/22, s. 11).

Czy dana osoba ma dobre chęci? Czy szczerze odpo-
wiada na zadawane pytania?

Czy to, że wcześniej nie wyznała grzechu, było spo-
wodowane obawą i słabością, czy raczej chęcią oszuka-
nia zboru?

Czy udzielano jej rad, zanim zgrzeszyła?

O skrusze świadczą przede wszystkim stosowne uczynki,
czy to przed, czy w czasie przesłuchania przed komitetem
(por. Dzieje 26:20).

Jak rozpoznać szczerą skruchę:

Czy skruszony winowajca modlił się do Jehowy i czy
szukał Jego miłosierdzia i przebaczenia?

Uwaga: Niektórym winowajcom trudno się mod-
lić, choć odczuwają skruchę (Jak. 5:14).

Czy przyznał się do wykroczenia - bądź to dobrowol-
nie komuś ze starszych przed przesłuchaniem, bądź po
konfrontacji z oskarżycielami?

Uwaga: Niektórzy tak bardzo się wstydzą, że nie
są w stanie nic powiedzieć. Mogą też mieć trud-
ności z wysłowieniem się.

Czy winowajca wynagrodził stratę, czy wyraził taką
gotowość albo czy przeprosił osoby, wobec których
zawinił lub które skrzywdził swoim grzesznym postę-
powaniem?

Z jakich pobudek ma wyrzuty sumienia, smuci się
i martwi? Czy jest to 'smutek światowy', (żal, że
wszystko się wydało), czy zasmucenie się po Bożemu?
(2 Kor. 7:8-11).

Czy odczuwa głęboki żal z powodu nadwerężenia wię-
zi z Jehową, czy ma wyrzuty sumienia ze względu na
ujmę, jaką ściągnął na imię Jehowy i Jego lud, i czy
szczerze pragnie odzyskać łaskę Bożą?

Czy jego postawa wskazuje, że szczerze odrzuca
złe postępowanie, brzydzi się nim i go nienawidzi?
(Rzym. 12:9).

Niekiedy może zajść potrzeba spotkania się więcej niż
jeden raz, żeby skarcenie poruszyło serce winowajcy
i pobudziło go do skruchy.

Jednakże komitet sądowniczy nie ma obowiązku
spotykać się kilkakrotnie z winowajcą albo niejako
wkładać mu słowa w usta, żeby go zmusić do oka-
zania skruchy, jeśli wyraźnie widać, iż nie odczuwa
zbożnego smutku.

W każdym wypadku starsi zasiadający w komitecie są-
downiczym muszą rozważyć następujące czynniki:

Waga popełnionego wykroczenia.

Jaki czas upłynął od popełnienia go.

Jakie okoliczności do niego doprowadziły.

Jak dalece było to zaplanowane.

Czy rozmyślnie nie usłuchano wcześniejszych ostrze-
żeń.

Jeżeli pomimo wszelkich rozsądnych wysiłków mających
na celu przywołanie do porządku osoba, która popełniła
poważne grzechy, nie okazuje skruchy, musi być wyklu-
czona ze społeczności (1 Kor. 5:1, 9-13).

Musicie okazać szacunek dla ustanowionych przez Jeho-
wę mierników sprawiedliwości i świętości.

Musicie też chronić zbór przed rozmyślnymi grzesznika-
mi.

Te same zasady dotyczą postępowania komitetu sądowni-
czego przy rozpatrywaniu spraw o przyłączenie do spo-
łeczności.

Sądzenie to wielka odpowiedzialność

Osądzanie spraw mających wpływ na życie ludzi oraz na
stosunki między nimi wiąże się z wielką odpowiedzialnoś-
cią; wymaga zrównoważenia, dobrej orientacji i zrozu-
mienia. Polegajcie na kierownictwie ducha Jehowy.

Starsi w komitecie sądowniczym muszą pieczołowicie
uwzględniać zarówno dobro jednostki, jak i całego zboru
(Judy 3, 4, 22, 23).

Musicie rzetelnie poczuwać się przed Bogiem do obo-
wiązku zapobiegania przenikaniu zła do zboru.

Jednocześnie wasz sposób traktowania braci musi zawsze
odzwierciedlać mądre i miłosierne postępowanie Jehowy.

CZĘŚĆ 5 (c)

Mądre i miłosierne
rozpatrywanie spraw
wykroczeń

      Po buncie człowieka w Edenie Jehowa bezzwłocznie pod-
jął odpowiednie kroki (1 Mojż. 3:8-19, 23, 24). Dzisiaj starsi
muszą rozpatrywać sprawy wykroczeń i w ten sposób chro-
nić stan duchowy zboru. Powinni więc umieć stosować prawa
i zasady biblijne.

      Kiedy jako starsi zostaniecie wyznaczeni do zbadania ja-
kiejś sprawy sądowniczej, poświećcie najpierw trochę czasu
na wyszukanie w Biblii, publikacjach oraz specjalnych listach
Towarzystwa wskazówek, które mogą się przydać w tym kon-
kretnym wypadku. Całkiem na miejscu byłoby rozważenie
ich z modlitwą, zanim komitet przystąpi do przesłuchania.

Przed powołaniem komitetu sądowniczego

Osoba, która była świadkiem poważnego grzechu, powin-
na zachęcić winowajcę do przedstawienia tej sprawy star-
szym.

Może go zachęcić do szukania pomocy u starszych i wy-
znania winy; gdyby grzesznik tego nie uczynił, ona sama
powiadamia starszych (w86/11, ss. 15-17).

Jeżeli oskarżony nie podejmuje żadnych kroków, dwaj
starsi postarają się porozmawiać z nim na ten temat.
Gdy nie przyznaje się do win, a jest tylko jeden świa-
dek, pozostawcie sprawę w rękach Jehowy (1 Tym.
5:19, 24, 25).

Nie zawsze jednak może być rzeczą rozsądną, żeby sam
świadek rozmawiał z oskarżonym.

Na przykład, gdy świadek:

Uczestniczył w wykroczeniu, takim jak rozpusta
lub cudzołóstwo.

Był ofiarą napaści ze strony winowajcy (kazirodzt-
wo bądź gwałt).

Jest wyjątkowo nieśmiały.

W takich sytuacjach, jak również w innych wyjątko-
wych okolicznościach, dwaj starsi mogą porozmawiać
z obwinionym albo starszy może być obecny przy roz-
mowie świadka z taką osobą.

Oczywiście, gdyby doszło do powołania komitetu są-
downiczego i gdyby oskarżony nie przyznawał się do
winy, może zajść potrzeba, żeby świadek złożył zezna-
nie.

Gdyby był drugi świadek popełnienia podobnego grzechu,
stanowiłoby to podstawę do powołania komitetu sądowni-
czego (zob. część 5 (b), strona 111).

Jak się odbywa przesłuchanie
przed komitetem sądowniczym

Po modlitwie wstępnej przewodniczący podaje powód
spotkania.

Może na początek omówić stosowny werset biblijny, na
przykład Przypowieści 28:13 lub Jakuba 5:14, 15.

Wyrażeniem pragnienia przyjścia z pomocą starsi mogą się
dużo przyczynić do tego, że oskarżony nie będzie się czuł
skrępowany (w89 15.9, ss. 19, 20).

Przewodniczący udziela głosu obwinionemu.

Jeśli oskarżony nie przyznaje się do winy, należy poje-
dyńczo przesłuchać świadków.

Obwiniony powinien wiedzieć, kto go oskarża.

Wnoszący oskarżenie powinni poczuwać się do odpo-
wiedzialności, jak tego wymagano w Izraelu (5 Mojż.
17:6, 7; 19:16-21).

Również oskarżony może postawić świadków, których
zeznania mogłyby coś wnieść do sprawy.

Świadkowie nie mają być obecni podczas całego przesłu-
chana, gdyż nie muszą słyszeć zeznań i szczegółów, które
ich nie dotyczą.

Świadkowie wykroczenia powinni jednak być obecni,
gdyby stało się konieczne napominanie grzesznika wo-
bec "wszystkich obserwatorów" (1 Tym. 5:20, NW)

Komitet dokładnie bada całą sprawę przez zadawanie sto-
sownych pytań mających na celu ustalenie faktów i ocenę
postawy oskarżonego.

Czy są dostateczne dowody, potwierdzone przez dwóch
świadków lub jakoś inaczej, że dana osoba bezspornie dopuś-
ciła się poważnego wykroczenia? (Część 5 (b), s. 111).
Sprecyzujcie konkretne przewinienia oraz dostępne dowody.

Wprawdzie nie należy podejmować nadzwyczajnych starań
ani niepotrzebnie przedłużać sprawy, jednakże umiejętnym
posługiwaniem się Słowem Bożym można przemówić danej
osobie do serca i pobudzić ją do skruchy.

Starsi powinni być skorzy do słuchania, a nieskorzy do
opowiedzenia się za czymś lub przechylenia się na czyjąś
stronę.

Nie wyciągajcie końcowych wniosków ani nie podejmuj-
cie decyzji, dopóki nie ustalicie wszystkich faktów (Prz.
18:13).

Jeżeli wina zostanie dowiedziona, na podstawie Słowa Bo-
żego napomnijcie grzesznika, wykazując mu, w czym tkwi
zło jego przewinienia i co mogło do niego doprowadzić.

Może zajść potrzeba uczynienia tego w obecności
świadków grzechu ("obserwatorów"), którzy złożyli
zeznania.

Po biblijnym naświetleniu sprawy i zebraniu wszystkich
dowodów poproście oskarżonego i świadków, żeby pozo-
stawili was samych, po czym oceńcie dokładnie dowody
oraz postawę obwinionego.

Jeżeli oskarżenie lub zarzut zostały potwierdzone, to czy
winowajca okazuje skruchę? Jeśli skrucha jest widoczna, to
co o niej świadczy? (Część 5 (b), ss. 112-115).

W zależności od tego, czy wina została udowodniona i czy
okazano skruchę, zadecydujcie, co należy uczynić.

W sprawach skomplikowanych, gdy nie jesteście pewni,
jakie zasady biblijne i rady Towarzystwa należałoby za-
stosować, wstrzymajcie się z decyzja.

Nie zwlekajcie jednak zbyt długo, mogłoby to bo-
wiem wpłynąć niekorzystnie na oskarżonego oraz
na zbór.

Szukajcie w modlitwie mądrości Jehowy.

Jeśli winowajca dopuścił się poważnego grzechu, ale daje
dowody szczerej skruchy, chociażby ta nastąpiła dopie-
ro w czasie przesłuchania, może wystarczyć napomnie-
nie przez komitet sądowniczy; nie musi być wyłączany
(2 Tym. 4:l, 2; Tyt. 1:9; w84/8, ss. 27, 28).

Niektórzy tak daleko zabrnęli w praktykowaniu grzechu
lub uporczywym wprowadzaniu drugich w błąd, że tru-
dno dać wiarę ich zapewnieniom o skrusze (1 Kor. 5:3-
5, 13).

Gdy ktoś dopuścił się poważnego grzechu, na przykład
jednego z wymienionych w części 5 (a), strony 92-
96, i nie okazuje skruchy, bo ma naprawdę złe serce
i (albo) jest zdecydowany dalej postępować w sposób
uwłaczający Bogu, musi być wyłączony ze zboru.

Kiedy zapadnie decyzja, powiadomcie o tym ustnie daną
osobę.

Gdy musi nastąpić wykluczenie, postąpcie według wska-
zówek podanych pod następnym śródtytułem.

Gdyby wykluczenie nie było konieczne, chociaż popełnio-
no poważny grzech, zapoznajcie się z materiałem od śród-
tytułu "Napominanie przez komitet sądowniczy" na stro-
nach 122-124.

Gdy powzięto decyzję o wykluczeniu

Podajcie winnemu biblijne uzasadnienie takiego kroku.

Poinformujcie go, że jeśli jego zdaniem w postępowaniu
sądowniczym miało miejsce poważne uchybienie, może
odwołać się na piśmie w ciągu siedmiu dni (om s. 146;
km 4/80, ss. 7, 8).

Wyjaśnijcie, co musi zrobić, by w przyszłości mógł być
ponownie przyjęty.

Zapewnijcie go życzliwie, że może liczyć na przebaczenie
po okazaniu szczerej skruchy; winowajca może być bar-
dzo przygnębiony.

Jeżeli w wyznaczonym czasie wpłynie odwołanie, nie o-
głasza się wykluczenia, dopóki nie będzie znany wynik
odwołania.

Tymczasem nakłada się na oskarżanego ograniczenia. Nie
wolno mu zabierać głosu ani modlić się na zebraniach, nie

może też korzystać ze specjalnych przywilejów służby (om
ss. 146,147).

Jeżeli obwiniony się odwoła, a potem umyślnie nie stawi
się na przesłuchanie przed komitetem odwoławczym, to
po rozsądnych próbach skontaktowania się z nim osobiście
lub telefonicznie należy ogłosić decyzję o wykluczeniu.

Jeżeli w ciągu siedmiu dni nie wpłynie odwołanie, ogłasza
się wykluczenie.

Zaczekajcie siedem dni, choćby oskarżony oświadczył, iż
nie zamierza się odwoływać.

Nadzorca przewodniczący powinien sprawdzić tekst ogło-
szenia, żeby mieć pewność, iż jest zgodna z wytycznymi
Towarzystwa.

Komunikat powinien odczytać starszy; może to być prze-
wodniczący komitetu sądowniczego.

Wykluczenie obowiązuje z chwilą ogłoszenia go w zborze.

Należy wypełnić dostarczone przez Towarzystwo formu-
larze S-77 i S-79, podając na nich do biura oddziału imię
i nazwisko osoby wykluczonej, biblijne podstawy oraz
datę wykluczenia.

Trzeba też krótko wyliczyć zebrane dowody.

Podobne sprawozdanie sporządza się wówczas, gdy ktoś
sam odłącza się od organizacji (formularze S-77 i S-79).

Komitet powinien krótko opisać całą sprawę i przechowy-
wać tę notatkę w zaklejonej kopercie w aktach zboru.

Jeżeli osoba wykluczona wyprowadza się na teren innego
zboru, nie podaje się w nowym zborze żadnego oficjalne-
go komunikatu o jej wykluczeniu.

Gdyby głosiciele nieświadomie nawiązali z nią kontakty,
można ich powiadomić indywidualnie.

Napominanie przez komitet sądowniczy

Napominanie polega na udowodnieniu win i wykazaniu
winowajcy, że popełnił grzech.

Tym samym napominanie przez komitet sądowniczy to
coś więcej niż samo powzięcie i ogłoszenie decyzji
(w78/11, ss. 4, 5).

Celem napominania jest udzielenie pomocy, żeby dana
osoba przestała postępować źle i umocniła się w czynieniu
tego, co słuszne.

Pomóżcie jej zrozumieć, jak uchybienie w sprawach
mniejszej wagi doprowadziło do poważnego naruszenia
prawa Jehowy.

Niektórych komitet musi surowo napominać, żeby ich
pobudzić do skruchy (Tyt. 1:13).

Niekiedy zachodzi potrzeba napominania przez komitet
sądowniczy "wobec wszystkich obserwatorów" (1 Tym.
5:20, NW).

Trzymajcie się przy tym wskazówek biblijnych i organiza-
cyjnych (w81/22, ss. 9, 11).

"Obserwatorami" mogą być osoby, które były świadkami
w czasie przesłuchania przed komitetem sądowniczym lub
które wiedzą o popełnieniu grzechu.

W uzasadnionych wypadkach można powiadomić zbór
o napomnieniu przez komitet sądowniczy (w89 15.3,
s. 18; w81/22, ss. 11-13).

Ciężar gatunkowy grzechu nie jest czynnikiem de-
cydującym o podaniu takiego ogłoszenia.

Gdy grzech już nabrał rozgłosu albo gdy nieuchron-
nie stanie się powszechnie znany, komunikat może
być niezbędny dla ochrony dobrej opinii zboru.

Komitet może widzieć szczególne powody, dla któ-
rych zbór powinien pod takim czy innym wzglę-
dem mieć się na baczności przed skruszonym
grzesznikiem. Być może już nieraz udzielano mu
rad w związku z poczynaniami prowadzącymi do
takiego samego wykroczenia.

Niekiedy starsi mogą uznać za konieczne ostrzec zbór
przed określonym sposobem postępowania.

Jeśli nie podaje się żadnego komunikatu, można w do-
wolnym czasie wygłosić przemówienie, w którym do-
bitnie wyjaśnią, co w tej sprawie ma do powiedzenia
Pismo Święte.

Gdyby ogłoszono komunikat o napominaniu przez
komitet sądowniczy, wówczas taki temat można po-
ruszyć w kilka tygodni później.

Nie powinno się mówić nic, co łączyłoby kogokolwiek
z omawianym grzechem. Należy raczej poruszyć zasady
biblijne, które wskazują, dlaczego takie grzeszne postę-
powanie jest sprawą poważną i jak go unikać.

W każdym wypadku napominania przez komitet sądow-
niczy nakłada się ograniczenia.

Gdyby poważnego wykroczenia dopuścił się starszy, słu-
ga pomocniczy lub pionier, powinien być odwołany
(w78/11, ss. 10,11).

Ważne jest, żeby potem komitet sądowniczy obserwował
postępy duchowe osoby, na którą nałożył ograniczenia;
trzeba jej systematycznie udzielać stosownych rad i pomo-
cy duchowej (w81/22, s. 12; km 6/75, s. 11).

Ograniczenia należy uchwalać w miarę pojawiania się oznak
powrotu do zdrowia duchowego.

Gdyby brat napominany niedawno przez komitet sądow-
niczy wyprowadził się na teren innego zboru, trzeba po-
wiadomić tamtejszych starszych o wszystkich nałożonych
na niego ograniczeniach.

Wtedy będą oni mogli stopniowo mu przywracać przy-
wileje oraz pomagać w całkowitym odzyskaniu zdrowia
duchowego.

W nowym zborze nie ogłasza się, że dana osoba była
napominana przez komitet sądowniczy (km 6/75,
s. 11).

Odwoływanie się
od decyzji komitetu sądowniczego

Jeżeli oskarżony uważa, że przy rozpatrywaniu jego spra-
wy dopuszczono się jakiegoś uchybienia, powinien w cią-
gu tygodnia od chwili powiadomienia go o decyzji komi-
tetu napisać odwołanie wraz z uzasadnieniem.

Pismo to powinno być adresowane do komitetu sądowni-
czego, który rozstrzygał sprawę.

Przewodniczący komitetu sądowniczego skontaktuje się
bezzwłocznie z nadzorcą obwodu który wyznaczy star-
szych do komitetu odwoławczego.

W miarę możliwości starsi wybrani przez nadzorcę ob-
wodu do komitetu odwoławczego nie powinni być
z tego samego zboru, co pierwszy komitet.

Gdyby w piśmie nie podano wyraźnie przyczyny odwoła-
nia, spróbujcie ustalić, której z poniższych sytuacji ono
dotyczy:

Oskarżony twierdzi, że nie zasłużył na wykluczenie.

Nie przyznaje się do zarzucanego mu wykroczenia.

Przyznaje się do winy, ale uważa, że okazał skruchę.

Odwołanie należy rozpatrzyć, choćby uzasadnienie
brzmiało niezbyt przekonująco (km 4/80, ss. 7, 8).

Gdyby odwołano się po siedmiu dniach, skontaktujcie
się jak najszybciej z biurem oddziału, prosząc o wska-
zówki.

Przesłuchanie odbywa się w podobny sposób, jak przed
pierwszym komitetem sądowniczym.

Może zajść potrzeba ponownego zbadania wszystkich do-
wodów, które przedłożono poprzednio, oraz rozpatrzenia
nowych, które stały się dostępne później.

Członkowie pierwszego komitetu sądowniczego powinni
być obecni podczas przesłuchania (przesłuchań) przed ko-
mitetem odwoławczym.

Pierwszy komitet powinien przed przesłuchaniem od-
woławczym przekazać komitetowi odwoławczemu wy-
pełnione formularze S-77 i S-79 wraz ze wszystkimi
dokumentami dostępnymi na pierwszym przesłuchaniu
(przesłuchaniach).

Gdyby członkowie pierwszego komitetu lub oskarżony
uznali, że zostały zmienione zeznania bądź dowody,
mogą to zasygnalizować po przedstawieniu tych rzeko-
mo zmienionych dowodów.

Po przedłożeniu dowodów komitet odwoławczy powinien
naradzić się na osobności.

Komitet odwoławczy może też zechcieć zapytać o coś
na osobności pierwszy komitet lub oskarżonego.

Komitet odwoławczy ma zbadać, czy w osądzeniu sprawy
popełniono jakiś błąd, czy też decyzja była w zasadzie

słuszna, oparta na istniejącym materiale dowodowym; ma
też ocenić postawę oskarżonego w czasie przesłuchania
(przesłuchań) przed pierwszym komitetem.

Komitet odwoławczy ma stwierdzić, czy na początku była
podstawa biblijna do powołania komitetu sądowniczego
i czy winowajca okazał skruchę podczas przesłuchania przed
pierwszym komitetem sądowniczym.

Może komitet przeoczył jakieś okoliczności łagodzące,
na przykład napastowanie w dzieciństwie, zaburzenia
psychiczne bądź emocjonalne itp.

Wprawdzie nie usprawiedliwia to popełnienia wy-
kroczenia, ale zrozumienie tkwiących głębiej powo-
dów bądź przyczyn trudności natury emocjonalnej
lub psychicznej może pomóc komitetowi w osądze-
niu sprawy w sposób zrównoważony, nacechowany
współczuciem (w90 15.2, ss. 21-23).

Winowajca może być zdania, że co prawda dopuścił
się wykroczenia zasługującego na wykluczenie, jednak-
że podczas przesłuchania przed pierwszym komitetem
sądowniczym okazał skruchę (w84/8, ss. 27, 28).

Komitet odwoławczy zbada dowody w celu ustalenia,
czy okazano szczerą skruchę (część 5 (b), ss. 112-115;
w81/22, ss. 10, 11).

Komitet odwoławczy może dojść do wniosku, że pierwot-
ny powód był wątpliwy, ale są inne uzasadnione podstawy
do wykluczenia.

W takim wypadku należałoby dać winowajcy trochę
czasu, w razie potrzeby nawet kilka dni, na dostarczenie
dowodów lub postawienie świadków, którzy jego zda-
niem mogliby obalić nowe zarzuty.

Gdyby jednak zarzuty się potwierdzały, a winowajca
nie okazywał szczerej skruchy, komitet odwoławczy
może orzec wykluczenie grzesznika na podstawie tych
nowo ujawnionych powodów.

Następnie komitet odwoławczy powiadamia oskarżone-
go, że podtrzymuje decyzję o wykluczeniu oraz infor-
muje go, co musi zrobić, by mógł być ponownie przy-
jęty.

Wypełnia się nowe formularze S-77 i S-79 z odpowied-
nimi danymi i po dołączeniu wcześniejszych formula-

rzy oraz korespondencji dotyczącej tej sprawy wysyła
do biura oddziału.

Jeżeli komitet odwoławczy podtrzyma decyzji o wyklu-
czeniu nie można się już od niej odwoływać. Gdyby
jednak winowajca upierał się przy tym, że w postępowa-
niu sądowniczym popełniono poważny błąd, komitet od-
woławczy powinien go powiadomić, że w ciągu siedmiu
dni może przedłożyć komitetowi odwoławczemu zarzutu
na piśmie w celu przekazania ich do biura oddziału.

Komitet odwoławczy dołącza to oświadczenie do sprawo-
zdania, które wysyła do biura oddziału.

Nie podaje się żadnego komunikatu o wykluczeniu, dopóki
nie nadejdą uwagi z biura oddziału.

Jeśli w ciągu siedmiu dni nie wpłynie do komitetu odwo-
ławczego żadna pisemna skarga na poważne uchybienie
w postępowaniu sądowniczym (zgodnie z powyższym wy-
jaśnieniem), komitet odwoławczy wysyła formularze S-77
i S-79 i poleca pierwszemu komitetowi ogłosić wyklucze
nie.

Jeżeli komitet odwoławczy nie zgadza się z decyzją o wy-
kluczeniu, omawia to na osobności z pierwszym komite-
tem.

Gdy oba komitety uzgodnią, że dana osoba nie powinna
być wykluczona, należy jej to powiedzieć.

Komitet odwoławczy informuje krótko biuro oddziału, że
oba komitety zgodnie doszły do wniosku, iż wykluczenie
jest bezzasadne, przy czym należy wyraźnie zaznaczyć, że
pierwszy komitet zgadza się z tą decyzją.

Pierwszy komitet otrzymuje kopię listu, którą należy
przechowywać w zaklejonej kopercie w poufnych ak-
tach zboru.

Czasami pierwszy komitet i komitet odwoławczy mają
odmienne zdania.

W takim wypadku w żaden sposób nie daje się oskar-
żonemu do zrozumienia, do jakich wniosków doszedł
komitet odwoławczy. Mówi mu się po prostu, że decy-
zja jeszcze nie zapadła.

Komitet odwoławczy wysyła formularze S-77 i S-79
do biura oddziału wraz z uzasadnieniem swojej decyzji

oraz z listem pierwszego komitetu wyłuszczającym przyczynę
(przyczyny) różnicy zdań.

Komitet odwoławczy wręcza pierwszemu komiteto-
wi kopię swego pisma. Oba komitety zaczekają na
odpowiedź biura oddziału.

Może się okazać, że jeden lub oba komitety przeoczyły
jakieś ważne okoliczności.

Biuro oddziału chętnie wypowie się w tej sprawie
i w razie potrzeby udzieli dodatkowych wskazówek bi-
blijnych, przekazując te informacje komitetowi odwo-
ławczemu.

Dalsze spotkania z obwinionym lub obu komitetami
mogą, ale nie muszą być konieczne do zakończenia
sprawy.

Po usunięciu różnicy zdań między komitetami w świetle
zasad biblijnych przedstawionych przez biuro oddziału ko-
mitet odwoławczy powiadamia winowajcę o swej decyzji.

Jeżeli dochodzi do wykluczenia, pierwszy komitet po-
stara się powiadomić o tym zbór.

Ponowne przyjęcie do społeczności

Chociaż osób wykluczonych nie powinno się pochopnie
przyjmować do społeczności, to jednak należy rozpatrzyć
każdą taką prośbę.

Raz w roku grono starszych przejrzy listę osób mieszka-
jących na terenie zboru, które zostały wykluczone lub się
odłączyły. Starsi odwiedzą wszystkie wytypowane oso-
by, żeby się zorientować, czy pragną powrócić do zboru
(w91 15.4, ss. 22, 23).

Do odwiedzenia każdej takiej osoby grono wyznaczy
dwóch starszych, w miarę możności zorientowanych w sy-
tuacji.

Podczas jednej lub dwóch krótkich wizyt starsi mogą życz-
liwie wyjaśnić, co dana osoba powinna zrobić, by mogła
powrócić do zboru.

Relację z tej rozmowy złożą zborowemu komitetowi
służby, który zapozna z nią wszystkich starszych na
najbliższym spotkaniu całego grona.

Gdy ktoś prosi o ponowne przyjęcie albo przez zmianę
postępowania daje dowody skruchy oraz chęci powrotu
do zboru, upoważnieni starsi mogą z nim porozma-
wiać i życzliwie mu wyjaśnić, jakie kroki powinien
poczynić.

Dobrze jest, gdy starsi z komitetu sądowniczego, który
wykluczył daną osobę zasiądą też w komitecie rozpatru-
jącym sprawę przyłączenia, jeśli to jest możliwe i jeśli dalej
są starszymi w zborze rozpatrującym prośbę o ponowne
przyjęcie.

Przy załatwianiu prośby o przyłączenie do społeczności
starsi powinni działać rozważnie.

Szczera skrucha oraz zaniechanie grzesznego postępowania
- a nie nastawienie innych lub jedynie upływ czasu -
to zasadnicze czynniki decydujące o tym, kiedy dana oso-
ba może być ponownie przyjęta (1 Kor. 5:1, 11-13; 2 Kor.
2:6,7).

Starsi powinni być przekonani, że wykluczony miał do-
syć czasu na udowodnienie szczerości swych zapewnień
o skrusze (w73/13, ss. 11-15).

Weźcie pod uwagę całokształt jego życia. Czy widać z nie-
go, że okazuje on szczerą skruchę? (w77/21, s. 7).

Jeśli tak, to starsi będą się wystrzegać bezwzględnego
wymuszania na nim przyznania się punkt po punkcie
do wszystkich grzechów, które mogły nawet nie być
bezspornie dowiedzione.

Jeżeli są dowody zmowy wśród osób, które porzuciły
swoich współmałżonków, żeby się pobrać, powinien
upłynąć dłuższy czas zanim będzie można rozpa-
trzyć ich prośby o ponowne przyjęcie (w80/6, ss. 23,
24).

Gdy zostanie stwierdzone, że winowajca przejawia szcze-
rą skruchę, zaniechał grzesznego postępowania i spełnia
uczynki odpowiadające skrusze, to można go znowu
przyjąć do zboru (por. Dzieje 26:20, NW).

Decyzję o przyłączeniu skruszonego grzesznika podejmuje
komitet sądowniczy zboru, który dokonał wykluczenia ze
społeczności. Sekretarz zboru powinien bezzwłocznie pod-

pisać i odesłać do Towarzystwa formularz S-79b (om ss.
148, 149).

Jeżeli wykluczony się wyprowadził, jego prośba
o przyłączenie może być rozpatrzona przez komi-
tet sądowniczy zboru do którego chodzi na zebra-
nia. Następnie ów komitet przekazuje swoje zalece-
nie gronu starszych w zborze, w którym doszło do
wykluczenia.

Jeżeli oba zbory, nie są od siebie zbyt odległe, ko-
mitet sądowniczy zboru, który powziął decyzję
o wykluczeniu powinien spotkać się z wyłączo-
nym po otrzymaniu zalecenia o komitetu zboru,
do którego wpłynęła jego prośba o przyłączenie.

Komunikat o przywróceniu do społeczności ogłasza się
w zborze, do którego dana osoba kiedyś należała oraz
w tym, do którego obecnie należy.

Osoba tak przyjęta może mimo wszystko potrzebować
znacznej pomocy duchowej.

Starsi powinni dopilnować, żeby udzielono jej konkretnej
pomocy w odzyskaniu zdrowia duchowego (Kol. 2:7;
Tyt. 2:1, 2).

Można prowadzić z nią studium biblijne, które rapor-
tuje się jako służbę polową.

Trzeba nałożyć na nią ograniczenia, żeby jej pomóc zro-
zumieć potrzebę dbania o "proste ścieżki dla swych
stóp", jak również ze względu na sumienie zboru (Hebr.
12:13, NW).

Przywilej uczestniczenia w służbie polowej zostaje
przywrócony z chwilą przyjęcia do społeczności.

Inne przywileje, takie jak zabieranie głosu na zebra-
niach, udział w ich programie oraz przewodzenie zbo-
rowi w modlitwie, można udostępniać stopniowo, gdy
ponownie przyjęty zrobi dostateczne postępy duchowe,
aby się do tego nadawać i gdy zdaniem starszych obda-
rzenie go takimi przywilejami nie wywoła zgorszenia
w zborze.

Starsi zboru do którego teraz należy, zadecydują,
kiedy można mu przywrócić określone przywileje.

O tym, ile czasu powinno upłynąć, zanim będzie można
zalecić przyłączonego brata na odpowiedzialne stanowisko
i obdarzyć go dodatkowymi przywilejami, decydują o oko-
liczności danej sprawy.

Starannie rozważcie, jakie wrażenie mogłoby wywołać za
mianowanie danego brata. Czy nie zgorszyłoby to innych?

Na przywilej sługi pomocniczego lub starszego można
kogoś zalecić dopiero wtedy, gdy miał dosyć czasu na
udowodnienie, że test nieposzlakowany, że znowu 'nie ma
przeciw niemu zarzutu' i że ma "swobodę mowy" (1 Tym.
3:2, 9, 10, 13, NW).

Nienagannym życiem musi zmazać hańbę i na nowo
dać przekonujące dowody sprawiedliwości, co może po-
trwać szereg lat.

Jeżeli wykroczenie miało miejsce w innym zborze, trze-
ba uwzględnić odczucia członków tego zboru.

Jeżeli doszło do skandalu, może przez bardzo długi
okres nie być w stanie tak dalece zmazać swej winy,
żeby się nadawać do zamianowania na sługę pomocni
czego czy też starszego.

Wyjaśnienia i wskazówki co do sposobu
postępowania w pewnych sprawach

Wprawdzie każde kłamstwo jest naganne, ale przy rozpa-
trywaniu sprawy kłamstwa starsi powinni kierować się
zdrowym rozsądkiem, rozwagą i zrównoważeniem, by
ustalić, jak poważny jest dany grzech i czy nie wszedł
w zwyczaj.

Niektóre kłamstwa mogą polegać na wyolbrzymianiu fak-
tów, jak również na wprowadzających w błąd wypowie-
dziach, które pociągają za sobą stosunkowo niegroźne na-
stępstwa.

Ktoś może skłamać pod wpływem chwilowego nacisku lub
z obawy przed człowiekiem (Mat. 26:69-75).

Dopóki nie zostanie dowiedzione zeznaniami świadków
lub przyznaniem się do winy, że miał zwyczaj nikczemnie
i złośliwie kłamać, starsi postarają się sprowadzić go na
właściwą drogę zastosowanym z miłością upominaniem na
podstawie Biblii bez prowadzenia postępowania sądowni-
czego.

Jeżeli budzi wątpliwości poczytalność osoby ochrzczonej,
której grozi wykluczenie, komitet sądowniczy powinien
ocenić fakty.

Rozważcie materiał dowodowy oraz stopień upośledzenia
umysłowego, a następnie zadecydujcie, czy należałoby po-
przestać na podaniu jakiegoś komunikatu, czy też musi
dojść do wykluczenia.

Wprawdzie może być podstawa do okazania nadzwyczaj-
nej wyrozumiałości i cierpliwości, ale starsi musza chronić
czystość i duchowa pomyślność zboru (1 Tes. 5:14).

Małżeństwo pochodzi od Boga (Marka 10:6-9).

Zaręczyny są poważnym zobowiązaniem i w zasadzie jest
to sprawa osobista (Mat. 5:37).

Gdyby jednak doszło do jednostronnego zerwania na-
rzeczeństwa przez kogoś, kto w organizacji piastuje od-
powiedzialne stanowisko, może zajść potrzeba bliższego
zbadania sprawy (w76/17, ss. 23, 24).

Poślubienie niewierzącego jest sprzeczne z zasadami biblij-
nymi (5 Mojż. 7:3, 4; 1 Kor. 7:39; 2 Kor. 6:14, 15).

Gdyby oddany Bogu, ochrzczony chrześcijanin zawarł
związek małżeński z osobą niewierzącą, zostałby pozba-
wiony wszystkich aktualnie piastowanych specjalnych
przywilejów (1 Tym. 3:2, 4, 5, 12, 13; w83/2, ss. 23,
24).

Jeżeli ojciec, który jest starszym, sługą pomocni-
czym lub pionierem, zachęca do takiego małżeń-
stwa, zezwala na nie lub wyraża cichą aprobatę,
stawia to pod znakiem zapytania jego przydatność.
Dotyczy to także matki, która jest pionierką.

Korzystanie z Sali Królestwa musi być zgodne z mierni-
kami Bożymi.

Nie będą się w niej odbywać zaślubiny niewierzących
ani uroczystości z okazji rocznicy ślubu (w84/20, ss.
8-13).

Jednakże niekiedy grono starszych może zezwolić na
ślub w Sali Królestwa dwojgu nie ochrzczonym głosi-
cielom, którzy regularnie przychodzą na zebrania i za-
mierzają dać się ochrzcić na większym zgromadzeniu.

W każdym wypadku grono starszych decyduje, kie-
dy uroczystość weselna może się odbyć w Sali Kró-
lestwa.

Wolno się posłużyć ślubowaniem małżeńskim zamieszczo-
nym w Strażnicy nr 20 z roku 1984 na stronie 12.

Treść ślubowań można dopasować do wymogów miejs-
cowego prawa, ale nie należy się posługiwać przyrzecze-
niami, które ktoś sam obrał lub wymyślił.

Rozwód i ponowne małżeństwo nie są zgodne z pierwot-
nym zamierzeniem Jehowy wobec człowieka.

Pismo Święte usilnie zachęca osoby związane węzłem mał-
żeńskim, żeby żyły ze sobą jako "jedno ciało" (1 Mojż.
2:22-24; Mat. 19:4-6, NW; 1 Kor. 7:10-16; w84/7,
ss. 25, 26).

Wiele problemów małżeńskich da się rozwiązać dzięki za-
stosowaniu zasady z Mateusza 18:15.

Prawo Mojżeszowe zezwalało mężowi (ale nie żonie)
rozwieść się po doszukaniu się u żony 'czegoś odraża-
jącego'; pojęcie to można było różnie interpretować
(Powt. Pr. 24:1, BT).

Jezus Chrystus położył nacisk na trwałość chrześcijańskich
małżeństw, ale żonom przyznał takie samo prawo do roz-
wodu, jak mężom (Marka 10:11, 12).

W zborze chrześcijańskim rozwód jest dopuszczalny jedy-
nie z powodu "rozpusty", czyli pornei'a (Mat. 5:31, 32;
19:3-9).

Pozamałżeńskie stosunki płciowe nie powodują automa-
tycznie zerwania więzów małżeńskich w oczach Boga;
strona niewinna może przebaczyć (Oz. 3:1-3; 1 Kor.
13:4-8).

Wprawdzie starszych tak czy inaczej trzeba o tym po-
wiadomić, ale decyzję co do tego, czy dojdzie do roz-
wodu, podejmuje strona niewinna.

Należy poinformować osobę pokrzywdzoną, że podjęcie
współżycia z partnerem winnym cudzołóstwa świadczy-
łoby o przebaczeniu i tym samym anulowałoby biblijną
podstawę do rozwodu (w84/6, ss. 27, 28).

Wybaczonego cudzołóstwa nie można już użyć za uzasad-
nienie rozwodu, gdyby jednak później wyszły na jaw za-

tajone akty cudzołóstwa, mogą dać podstawę do rozwią-
zania małżeństwa (w76/21, ss. 23, 24).

Wybaczenie cudzołóstwa wiąże się z gotowością pokrzyw-
dzonego współmałżonka do wznowienia w rozsądnym
czasie pożycia płciowego z winnym partnerem (w77/1, ss.
23, 24).

Osoba winna cudzołóstwa może starać się o rozwód
i o uznanie przez zbór jej prawa do ponownego zawar-
cia małżeństwa, jeśli niewinny partner uchyla się od
współżycia cielesnego przez zbyt długi czas, a przy tym
nie występuje o rozwód.

Powstrzymywaniem się od spełniania powinności
małżeńskich zdradzony współmałżonek daje dowód,
że nie chce przebaczyć.

Starsi rozważą dowody przedstawione przez winnego,
żeby ocenić, czy ma miejsce trwałe odrzucenie go przez
niewinnego współmałżonka.

Gdy postanawiają się rozwieść, starania o rozwód upraw-
niający chrześcijanina do ponownego małżeństwa powi-
nien w miarę możliwości podjąć partner niewinny, chyba
że strona winna przeprowadzi rozwód za zgodą strony
niewinnej; oboje są wtedy wolni do ponownego małżeń-
stwa.

Jeżeli strona winna sama przeprowadzi rozwód wbrew
woli strony niewinnej, nie może zawrzeć nowego
związku małżeńskiego.

Jeśli kogoś poślubi, chociaż niewinny partner jest
skłonny wybaczyć jej zdrady i utrzymać małżeń-
stwo, będzie to związek cudzołożny (Łuk. 16:18).

W takim wypadku zbór podejmuje postępowanie
sądownicze niezależnie od tego, co dotąd w tej
sprawie uczyniono, chyba że winowajca został
już wykluczony.

Jeżeli rozwiedzeni współmałżonkowie (chociażby rozwód
miał tylko podstawy prawne) utrzymują ze sobą stosun-
ki cielesne, to dopuszczają się rozpusty (Hebr. 13:4;
w83/12, ss. 23, 24).

Jeśli małżeństwo żyjące w separacji postanawia pod-
jąć współżycie płciowe, jest to ich prywatną sprawą
(Rzym. 14:12).

Osoba, która popełnia cudzołóstwo po uzyskaniu niebib-
lijnego rozwodu przez jej współmałżonka, może według
Biblii ponownie zawrzeć małżeństwo, gdyż została już od-
rzucona przez partnera, który otrzymał rozwód.

Sprawę cudzołóstwa rozpatrzy komitet sądowniczy.

Zalecanie się i umawianie na randki, gdy jedna strona nie
jest uprawniona do zawarcia małżeństwa, jest niewłaściwe
(w81/11, ss. 22, 23).

Trzeba udzielić stanowczych rad i kilkakrotnie ostrzec,
a jeśli taka osoba lub osoby nie reagują, można je nazna-
czyć (2 Tes. 3:14, 15).

Gdyby ktoś upierał się przy takim postępowaniu do tego
stopnia, iż stałoby się to gorszące, a ponawiane starania
mające na celu poprawę sytuacji nic by nie dały, może to
stanowić podstawę do powołania komitetu sądowniczego
(Gal. 5:19; w84/7, s. 28; w74/5, ss. 22-24).

Osobę, która po zawarciu cudzołożnego małżeństwa zosta-
nie w końcu przyjęta do społeczności, rzadko kiedy zale-
ca się do usługiwania na odpowiedzialnym stanowisku
w zborze - przynajmniej dopóki partner małżeński, któ-
rego opuściła bez podstawy biblijnej, nie zawrze ponow-
nie związku małżeńskiego albo nie umrze.

W każdym wypadku powinno upłynąć sporo lat (1 Tym.
3:2, 12, 13; w84/7, s. 25; w81/18, ss. 23, 24).

Chrześcijanie powinni unikać wszelkich form hazardu,
w tym także loterii (por. Izaj. 65:11; w89 15.10, s. 29;
w86/5, ss. 15, 16).

Hazard może rozbudzać niechrześcijańskie cechy, takie jak
chciwość i zachłanność (Rzym. 13: 9, 10; 1 Kor. 6:9, 10;
Kol. 3:5).

Jeszcze inne negatywne skutki hazardu oraz kontaktów
z hazardzistami stanowią dla prawdziwych chrześcijan
dodatkowe powody, żeby się go wystrzegać (1 Kor.
15:33; w82/6, ss. 22-24; w73/15, ss. 6-8).

Jeśli ktoś uprawia hazard i po kilkakrotnych rozmowach
uporczywie postępuje w sposób nacechowany chciwoś-
cią, może zostać wykluczony ze zboru chrześcijańskiego
(w82/6, ss. 22-24; w68 12, s. 10).

Trzeba wystrzegać się poglądu, że drobny hazard upra-
wiany jedynie dla rozrywki jest nieszkodliwy (Gal.
6:7, 8).

Jednakże starsi nie będą dociekać co głosiciele robią
pod tym względem, jeśli to nie zagraża stanowi du-
chowemu danej osoby lub zboru.

Jeżeli jakieś przedsiębiorstwo bądź dom towarowy rozdaje
nagrody zwycięzcom konkursu albo klientom, których na-
zwiska wylosowano z listy kupujących, może nie być nic
niestosownego w przyjęciu takiej nagrody, jeśli uczestni-
czenie w losowaniu nie jest uzależnione od osobnej wpłaty
(w74/10, s. 23).

Trzeba zachować ostrożność, żeby przyjęcie takiej na-
grody nie wzbudziło chciwości.

Wyrażenia używane przy reklamowaniu losowania lub
konkursu, jak również osoby fundatorów mogą spra-
wić, że chrześcijanin nie zechce w tym uczestniczyć
zarówno dla własnego dobra, jak i z obawy przed zgor-
szeniem innych (Rzym. 14:21; 1 Kor. 10:31-33).

Praca zawodowa mająca powiązania z hazardem nie jest
właściwa dla chrześcijanina.

Osoba, której praca bezpośrednio wiąże się z hazar-
dem albo która przez jej wykonywanie staje się wy-
raźnie współwinna złego postępowania lub popiera-
nia niegodziwych praktyk, będzie podlegać wyklu-
czeniu, jeśli w ciągu wyznaczonego czasu, zazwy-
czaj 90 dni, nie dokona niezbędnych zmian (km
3/77, ss. 3-8).

Słowo Boże radzi wszystkim chrześcijanom, żeby prze-
strzegali praw (Rzym. 13:1; Tyt. 3:1).

Chrześcijanie mają płacić Cezarowi to, co należy do Ce-
zara, powinni też przestrzegać przepisów swego kraju
w każdej dziedzinie, która nie koliduje z prawem Bożym
(Mat. 22:21; Rzym. 13:1; w90 1.11, ss. 10-15, 18-28).

Jeśli będą tak robić, nie muszą się obawiać, że zostaną
ukarani przez władze za łamanie prawa, i zachowają
czyste sumienie (Rzym. 13:3-5; 1 Piotra 3:16).

Kiedy prawa ludzkie kolidują z prawem Bożym, chrześ-
cijanie idą za przykładem apostołów Jezusa Chrystusa
(Dzieje 4:19, 20; 5:29-32).

We wszelkich sprawach handlowych chrześcijanie powinni
dbać o dobrą opinię.

Nie mogą prowadzić interesów sprzecznych z prawem
Cezara ani wdawać się w nielegalne praktyki handlowe.

Mądrze jest unikać robienia zakupów oraz korzystania
z usług osób bądź firm znanych z prowadzenia niele-
galnych interesów.

Praca zawodowa chrześcijanina nie powinna budzić
wątpliwości, żeby nie przynosiła hańby ani nie gorszyła
drugich.

Stosowanie się do rad biblijnych zabezpiecza chrześcija-
nina przed przekroczeniem prawa i chroni jego sumie-
nie (Rzym. 13:3, 5).

Gdy starsi się dowiedzą, że członek zboru prowadzi dzia-
łalność niezgodną z przepisami lub dopuścił się poważne-
go wykroczenia, nie muszą się czuć zobowiązani przez
prawo do poinformowania władz świeckich o winowajcy
lub przewinieniu.

Chociaż zbór chrześcijański nie ma obowiązku egzek-
wować przestrzegania praw Cezara, to jednak sam cha-
rakter pewnych wykroczeń wymaga powiadomienia
o nich władz świeckich.

Może okazać się konieczne zachęcenie winowajcy,
by sam zgłosił się do władz. Przed podjęciem w tej
sprawie jakichkolwiek kroków skontaktujcie się
z biurem oddziału. Oczywiście najpierw przypo-
mnijcie sobie aktualne wskazówki Towarzystwa na
ten temat.

Wprawdzie starsi nie stoją na straży przestrzegania
praw Cezara, ale gdy w grę wchodzi również naruszenie
prawa Bożego, muszą dokładnie zbadać, co się wyda-
rzyło.

W zależności od popełnionego wykroczenia może
zajść potrzeba zbadania sprawy przez komitet są-
downiczy.

Z wypowiedzi apostoła Pawła o Onezymie wynika, że
od osoby, która przed poznaniem prawdy dopuściła się
czynów niezgodnych z prawem nie wymaga się żeby
przed chrztem uregulowała te sprawy z władzami
(Filem. 10-18; w80/5, ss. 25, 26).

Od byłego złodzieja nie żąda się, żeby przed
chrztem zwrócił wszystko, co ukradł, chociaż
w niektórych wypadkach sumienie może go do tego
pobudzać (Łuk. 19:8).

Krew Jezusa Chrystusa zakrywa grzechy takich no-
wicjuszy. Mogą zostać ochrzczeni. Należy jednak
podchodzić z rozwagą do powierzania im więk-
szych przywilejów (Izaj. 1:18; 1 Tym. 2:5, 6;
1 Jana 1:7).

Jeżeli osoba przygotowująca się do chrztu przebywa niele-
galnie w danym kraju, należy ją ponaglić, żeby w miarę
możności uregulowała swój status prawny (w77/13, ss. 23,
24).

Zbór chrześcijański trzyma się dziś biblijnego wzor-
ca, jakim było załatwienie przez apostoła Pawła spra-
wy Onezyma (Filem. 8-22).

Nadzorcy nie śledzą prywatnego życia braci, nie
mają też obowiązku szczegółowo zapoznawać się
z prawem cywilnym i karnym, żeby potem czu-
wać nad jego przestrzeganiem. Nie sprawdzają,
czy dom brata spełnia wszystkie wymagania ko-
deksu budowlanego, i tak samo nie wnikają, czy
dana osoba zastosowała się do każdego przepisu
regulującego jej status prawny, ani nie uzależniają
od tego dopuszczenia jej do chrztu lub pozosta-
wienia w zborze.

Nie należy odmawiać takiej osobie chrztu, ale nie
będzie się jej uważać za przykład ani nie powierzy
się jej w zborze żadnego odpowiedzialnego stano-
wiska. Tak samo należy postąpić z kimś, kto się
posługuje fałszywym lub nieważnym dowodem
tożsamości.

Brat, który powiadomił władze o swym nielegalnym
statusie i wypełnił formularze, żeby uregulować swoją
sytuację, może reprezentować zbór w modlitwie, przed-
stawiać punkty w programie zebrań oraz zostać za-
mianowanym pionierem, sługą pomocniczym lub star-
szym, jeśli spełnia inne wymagania.

Takie przywileje można mu udostępniać nawet wte-
dy, gdy władze nie rozpatrują od razu jego prośby

o zezwolenie na pobyt w kraju. Nie jest już niele-
galnym uchodźcą.

Sporów miedzy braćmi nie wolno toczyć przed sądami
świeckimi, lecz trzeba je rozwiązywać zgodnie ze wska-
zówkami Jezusa z Mateusza 18:15-17 (część 5 (b), s. 108).

W 1 Koryntian 6:1-8 apostoł Paweł udziela chrześcijanom
stanowczej rady, żeby się nie procesowali przed sądami
świeckimi w celu załatwiania sporów, które powinno się
rozstrzygać przed starszymi zboru (w77/21, ss. 2, 3;
w74/17, ss. 23, 24).

Niekiedy w roli arbitra mogą wystąpić starsi albo brat
zajmujący neutralną postawę.

Jeśli ktoś lekceważy w tej sprawie Słowo Boże, może to
mieć wpływ na jego przywileje w zborze.

Istnieją jednak kwestie prawne nie wchodzące w za-
kres kompetencji zboru, które można przedkładać do
rozstrzygnięcia sądom świeckim bez pogwałcenia za-
sady z 1 Koryntian 6:1-8 lub jej ducha. Należą do
nich:

Sprawy rozwodowe i alimentacyjne, przyznanie opieki
nad dzieckiem.

Uzyskanie odszkodowania od towarzystwa ubezpiecze-
niowego.

Jeśli ktoś poniósł straty lub odniósł obrażenia w sa-
mochodzie prowadzonym przez współwyznawcę
albo wskutek najechania przez ten samochód, może
okazać się konieczne wniesienie sprawy do sądu,
żeby uzyskać odszkodowanie od towarzystwa, w
którym dany brat był ubezpieczony.

Umieszczenie na liście wierzycieli w postępowaniu
upadłościowym.

Potwierdzenie autentyczności testamentu.

Niekiedy wniesienie powództwa na czyjeś powództwo.
Na przykład:

Jeżeli świecki wierzyciel procesuje się z bratem,
może okazać się konieczne, żeby brat dla obrony

własnych interesów wniósł powództwo wzajem-
ne, mimo iż sprawa może dotyczyć braci ducho-
wych.

Jeżeli brat wytacza proces współwyznawcy, pozwa-
ny nie naruszy zasady z 1 Koryntian 6:1-8, gdy będzie się bronił lub gdy także wniesie powództwo. (Niezależnie od tego, czy sprawa była już rozpatrywana przez starszych).

Świadkowie Jehowy zachowują neutralność wobec poli
tycznych i militarnych spraw narodów (Jana 17:16; rs ss.
192-198).

Nie wtrącają się do tego, co robią inni, jeśli chodzi
o udział w wyborach politycznych, kandydowanie na sta-
nowiska polityczne bądź prowadzenie kampanii politycz-
nych, przynależność do organizacji, które nie są neutralne,
wykrzykiwanie sloganów politycznych i tak dalej (w87/1,
ss. 15, 16; w69/20, ss. 13, 14).

Prawdziwi chrześcijanie 'nie należą do świata', toteż
członek zboru, który narusza neutralność chrześcijań-
ska i nie okazuje skruchy, sam się odłącza od neutralne-
go zboru (Jana 15:19; 17:14-16, NW; w82/14, ss. 23,
24).

Starsi powinni porozmawiać z osobą, o której wia-
domo, iż zamierza tak postąpić, gdyż może to robić nie-
świadomie (Ps. 119:67; Gal. 6:1; 1 Tym. 1:13).

Jeśli odrzuca proponowaną pomoc i zaczyna naruszać
neutralność chrześcijańską, komitet powinien opisać na
formularzach S-77 i S-79 fakty świadczące o jej odłą-
czeniu się i przesłać je do biura oddziału.

Na ogół ogłasza się że ten a ten odłączył się od zboru,
zaś jego samego powiadamia się ustnie, jak będzie trak-
towany. Jeżeli z jakichś wyjątkowych powodów nie po-
daje się ogłoszenia, można na osobności powiadomić
tych członków zboru, z którymi mógłby mieć kontakt.
Należy go traktować jak wykluczonego. Zobacz część
5 (a), strony 101,102.

Kiedy ktoś jest proszony o wyrażenie opinii lub podpisa-
nie petycji w jakiejś kwestii społecznej, musi starannie
rozważyć tę sprawę. Spełnienie takiej prośby może, ale nie

musi być niestosowne. Czy kwestia ta nie ma charakteru
politycznego? (w84/17, ss. 27, 28).

Gdyby w nagłych wypadkach władze zwróciły się o
wyrażenie zgody na tymczasowe skorzystanie z Sali Króle
stwa lub wyposażenia należącego do zboru, spełnienie tej
prośby nie stanowiłoby naruszenia neutralności.

W niektórych krajach wszyscy mieszkańcy są proszeni
o pomoc w budowie dróg lub przy pracach polowych.
Jeżeli nie jest to forma służby wojskowej, lecz coś w ro-
dzaju podatku, może nie być w tym nic złego, dopóki sam
rodzaj pracy nie będzie sprzeczny z zasadami biblijnymi
(Mat. 5:41; 22:21).

Gdy chrześcijanie kierują się wyważonymi radami biblij-
nymi, zazwyczaj unikają sytuacji, w których w grę może
wchodzić samoobrona (Prz. 15:1; 17:14; 26:17).

W razie napaści chrześcijanin mógłby odparować ciosy
czy nawet uwolnić się od napastnika przez chwilowe o-
bezwładnienie go.

Chrześcijanka, której grozi zgwałcenie, powinna stawić
opór ze wszystkich sił (5 Mojż. 22:23-27; w84/7, s. 27;
w69/7, ss. 11-14).

Jednym z najlepszych środków obrony jest na ogół krzyk;
niektóre osoby nie są jednak w stanie krzyczeć
wskutek panicznego strachu. (Mężczyzna lub kobieta,
których zgwałcono z użyciem siły, nie będą winni por-
nei'a).

Gdyby chrześcijanin ćwiczył karate, judo lub inne tech-
niki prowadzenia walki, nie byłoby to zgodne z duchem
1 Koryntian 13:4-7 ani Izajasza 2:4 (por. Jana 13:35;
w83/23, s.18).

Gdyby brat zaczął się ćwiczyć w takich sztukach walki,
przestałby się nadawać na starszego, sługę pomocnicze-
go lub pioniera.

Z osobą, która publicznie popiera ćwiczenie się
w prowadzeniu walki wręcz, można by postąpić
w myśl 2 Tesaloniczan 3:13-15.

Gdyby brat zaczął zawodowo uprawiać boks i tego
nie zaniechał, zostałby wykluczony ze zboru
(w82/8, s. 22).